12 Χρόνια Σκλάβος – 12 Years a Slave (2013)

...
12 Years a Slave 12 Χρόνια Σκλάβος






 

Γράφει ο Παναγιώτης Μήτσικας


Σκηνοθεσία: Steve McQueen
Σενάριο: John Ridley, (βασισμένο στο βιβλίο του) Solomon Northup
Πρωταγωνιστούν: Chiwetel Ejiofor, Michael K. Williams, Michael Fassbender, Quvenzhané Wallis, Paul Giamatti, Paul Dano, Sarah Paulson, Brad Pitt
Διάρκεια: 161′
Χώρα: Η.Π.Α., Νέα Ζηλανδία
Διανομή: Village

 

12 Years a Slave 12 Χρόνια Σκλάβος

Μπορεί να μην περιμέναμε καρτερικά 12 χρόνια-σαν τον ηρωικό πρωταγωνιστή της ταινίας- αλλά η νέα ταινία του Βρετανού Steve McQueen, “12 Years a Slave”, είχε καταλάβει ηγετική θέση στο μυαλό μας εδώ και πολύ καιρό, ως ένα πολυαναμενόμενο αριστούργημα. Βασισμένο στο ομότιτλο, ιδιαίτερα επιτυχημένο αυτοβιογραφικό βιβλίο του Solomon Northup που εκδόθηκε το 1853, το φιλμ επιχειρεί μία εκ βαθέων προσέγγιση στο θλιβερό πορτραίτο της δουλείας, ενός θεσμού που κυριάρχησε στις ΗΠΑ για περίπου 250 έτη και μετέτρεψε τη ζωή εκατομμυρίων μαύρων σε ζωντανή κόλαση. Συλλογιζόμενοι τον τίτλο και το γεγονός πως ο ίδιος ο Northup εξέδωσε το βιβλίο με τις περιπέτειες του, οποιαδήποτε συζήτηση περί spoiler πάει περίπατο. Ο Solomon Northup υπέμεινε 12 χρόνια βασανιστικής ζωής ως σκλάβος –και τα κατάφερε. Αυτό που έχει σημασία είναι το ταξίδι και η δύναμη της ανθρώπινης θέλησης.

Τα πρώτα δευτερόλεπτα του φιλμ στη μεγάλη οθόνη, καταλαμβάνονται από μία πρόταση που έχουμε παρακολουθήσει εκατοντάδες φορές: Based on a true story. Ακολούθως, βλέπουμε τον Solomon(Chiwetel Ejiafor), έναν ελεύθερο μαύρο άνδρα που ζει στη Νέα Υόρκη μαζί με την οικογένεια του. Μακριά από τα slave states του αμερικανικού νότου, η οικογένεια διανύει ευτυχισμένες ημέρες, λογιζόμενη ως ίση με τους λευκούς συμπολίτες της. O Solomon επιδεικνύει το ταλέντο του στο βιολί σε συνάξεις της υψηλής κοινωνίας, αυτό του το χάρισμα όμως, θα είναι και η αρχή των δεινών του.

Όταν η γυναίκα του φεύγει για δουλειές εκτός της πόλης, δύο άνδρες θα πλησιάσουν τον ήρωα μας και θα του προτείνουν ένα έξτρα εισόδημα, παίζοντας μουσική για ένα περιπλανώμενο τσίρκο στην Ουάσινγκτον. Οι εργοδότες του, όμως, δεν είναι αυτοί που φαίνονται και ο Solomon θα ξυπνήσει το επόμενο πρωί αλυσοδεμένος. Η παλιά του ζωή έχει τελειώσει: πλέον λέγεται Platt και είναι σκλάβος. Θα περιπλανηθεί σε πολλές φάρμες και θα γίνει έρμαιο στις διαθέσεις πολλών διαφορετικών ιδιοκτητών, άλλοι σχετικά ανθρώπινοι κι άλλοι τρομακτικά σαδιστές. Αρχίζοντας το «Γολγοθά» του, μας κάνει γνωστές τις διαθέσεις του με τη φράση «Δε θέλω να επιβιώσω. Θέλω να ζήσω!», αλλά γρήγορα θα συνειδητοποιήσει πως η καλύτερη συμβουλή που του δίνουν είναι «Μην πεις σε κανέναν πως ξέρεις γραφή και ανάγνωση. Εκτός αν θες να γίνεις ένας νεκρός μαύρος».

Στις πρώτες γραμμές του κειμένου, αναφερθήκαμε στο γεγονός πως περιμέναμε ένα αριστούργημα. Ο McQueen δε μας δίνει τίποτα λιγότερο από αυτό, ένα απόλυτα συνειδητοποιημένο δράμα εποχής  που με την υποδόρια σκηνοθεσία του μας μεταφέρει στην περίοδο που διαδραματίζεται και μας κρατά «σκλάβους» για τις 2 ώρες και 10 λεπτά της διάρκειας του. Μαζί με τις δύο προηγούμενες εξαιρετικές ταινίες του(Hunger και Shame), το 12 Years a Slave αρκεί για να τον αναγορεύσουμε ως έναν από τους πιο ενδιαφέροντες κινηματογραφιστές της εποχής μας. Το σφιχτοδεμένο φιλμ του Βρετανού,πάντως, διαθέτει προεξάρχων, που δεν είναι άλλος από τον πρωταγωνιστή του: τον Chiwetel Ejiofor.

O 36χρονος γεννημένος στη Βρετανία(με Νιγηριανούς γονείς), παραδίδει μία εκπληκτική ερμηνεία, σπαρακτική όσο και ρεαλιστική, πείθοντας μας σε βαθμό ταύτισης για την προσωπικότητα που ενσαρκώνει. Θα είναι σίγουρα υποψήφιος στα Όσκαρ και φαβορί για το χρυσό αγαλματίδιο. Παρότι ο Ejiofor ξεχωρίζει ως κεντρική φιγούρα, το καστ κινείται σε τέτοια ερμηνευτικά επίπεδα, που ο προαναφερόμενος μοιάζει με γρανάζι σε μία ήδη καλολαδωμένη μηχανή. Ο Benedict Cumberbatch, όπως πάντα καλός, είναι ο πρώτος ιδιοκτήτης φάρμας που βρίσκει ο Solomon στο διάβα του και σίγουρα ο πιο ανθρώπινος. Ο Michael Fassbender, άλλο ένα καλό στοίχημα για τα επερχόμενα Όσκαρ, είναι διαβολικά πειστικός στο ρόλο του σαδιστή Mike Epps, η φάρμα του οποίου είναι ο επόμενος σταθμός στην «εποποιία» του ήρωα. Ανά στιγμές, χανόμαστε στα όρια μεταξύ πραγματικότητας και κινηματογράφου, καθώς θα μπορούσαμε εύκολα να πιστέψουμε πως ο Fassbender είναι ακόμα πιο μοχθηρός κι από την αληθινή προσωπικότητα που ενσαρκώνει. Άξιοι συμπαραστάτες, η πρωτοεμφανιζόμενη Lupita Nyong’o στον πιο δακρύβρεχτο χαρακτήρα της ταινίας, ο Paul Dano σε ρόλο-κουτί για το πρόσωπο του, ο Brad Pitt ως καλόκαρδος Καναδός σε ένα μικρό αλλά κομβικό πέρασμα, ο Paul Giamatti και η Sarah Paulson ως γυναίκα του Fassbender με τυφλό μίσος λόγω της ζήλιας της για τις απιστίες του άνδρα της.

Ο μόνιμος συνεργάτης του McQueen, Sean Bobbitt(Hunger, Shame, The Place Beyond the Pines) μεγαλουργεί για άλλη μία φορά στη διεύθυνση της φωτογραφίας, δίνοντας μεγάλη δυναμική στις εικόνες, άλλοτε φωτεινές κι άλλοτε κλειστοφοβικές και σκοτεινές.

Ο οκτάκις προτεινόμενος για Όσκαρ – και νικητής για το The Lion King – Hans Zimmer έχει συνθέσει ένα πανέμορφο soundtrack, καθηλωτικό και λυρικό. Προσθέτει κι αυτό τη δυναμική του, στο puzzle κομματιών που αγγίζουν την τελειότητα.

To «12 Years a Slave» είναι η must-see ταινία της χρονιάς. Θα μας κρατήσει «σκλάβους» για πολλά παραπάνω χρόνια.

 

Δείτε όλες τις ταινίες της εβδομάδας

 

 

 

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ