27ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου – Θεϊκή παρέμβαση

Η Θεϊκή παρέμβαση είναι μια πολιτική μαύρη κωμωδία με θέμα την απόγνωση.

Εκτός από τις πολύ ενδιαφέρουσες πρεμιέρες, το διεθνές διαγωνιστικό και το αφιέρωμα στους Έλληνες σκηνοθέτες που επιλέγουν την αγαπημένη τους ταινία, το 27ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου περιλαμβάνει και ένα ακόμα αφιέρωμα. Προβάλλει ταινίες του σπουδαίου Παλαιστίνιου πολιτικού σκηνοθέτη Elia Suleiman. Εμείς επιλέξαμε να δούμε το Θεϊκή παρέμβαση του 2002 που βραβεύτηκε μεταξύ άλλων και στο φεστιβάλ Καννών της χρονιάς εκείνης.

Ο Άγιος Βασίλης προσπαθεί να ξεφύγει από μια συμμορία νεαρών με μαχαίρια. Είναι μία από τις πολλές βινιέτες της παλαιστινιακής ζωής στο Ισραήλ – σε μια γειτονιά στη Ναζαρέτ. Οι περισσότερες από τις ιστορίες είναι αστείες, μερικές παράλογες, άλλες μυθικές. Τα λόγια είναι λίγα. Ένας άνθρωπος ο οποίος ελέγχει μεθοδικά την αλληλογραφία κάθε πρωί, παθαίνει καρδιακή προσβολή. Ο γιος του τον επισκέπτεται στο νοσοκομείο. Ο γιος βλέπει τακτικά μια γυναίκα στο Al-Ram, κάθονται σε ένα αυτοκίνητο και ερωτοτροπούν. Ένα κόκκινο μπαλόνι επιπλέει ελεύθερο στον αέρα. Γείτονες πετάνε τα σκουπίδια πάνω από τους τοίχους. Η ζωή συνεχίζεται, μέχρι τη στιγμή που σταματά.

Η Θεϊκή παρέμβαση είναι μια πολιτική μαύρη κωμωδία με θέμα την απόγνωση. Ο σκηνοθέτης επιλέγει μια ανάκατη, επαναληπτική αφήγηση με ένα σενάριο όχι ιδιαίτερα συγκεκριμένο για να μιλήσει με τις στιγμές και τις εικόνες του. Το θέμα του δυστυχώς είναι ακόμα επίκαιρο, 12 χρόνια μετά την πρώτη προβολή της ταινίας. Ο πρωταγωνιστής, τον οποίο υποδύεται ο ίδιος ο Suleiman, είναι παλαιστίνιος και είναι ερωτευμένος με μια ισραηλινή. Αντιμετωπίζουν πρακτικές δυσκολίες στο μέρος που θα μπορέσουν να συναντηθούν. Στο πρόσωπο των δύο εραστών αντικατοπτρίζονται δύο ολόκληρα έθνη που προσπαθούν να συνυπάρξουν. Υπό το άγρυπνο βλέμμα των στρατιωτών που φυλάνε τις διαχωριστικές γραμμές των εθνών.

Παρά το συναισθηματικό της κατάστασης, το μελό απουσιάζει. Ο σκηνοθέτης τονίζει περισσότερο το κωμικοτραγικό της κατάστασης, σε όλες τις στιγμές που οι πρωταγωνιστές βρίσκονται στο αυτοκίνητο που είναι σταθμευμένο δίπλα στη λωρίδα που χωρίζει το Ισραήλ από την Παλαιστίνη. Οι φρουροί προσπαθούν να ελέγξουν ποιος  μπαίνει και ποιος βγαίνει απ’ αυτό το σύνορο, μην ξέροντας και οι ίδιοι γιατί και πως να χειριστούν αυτή τη συνεχή ανταλλαγή ανθρώπων και πολιτισμών.

Πέρα όμως από το ζευγάρι, ο σκηνοθέτης επικεντρώνεται και σε απλούς καθημερινούς ανθρώπους και τις διαρκώς απογοητευτικές καταστάσεις που ορίζουν τις ζωής τους. Οι ηθοποιοί που χρησιμοποιούνται σ’ αυτές τις σκηνές είτε είναι άπειροι είτε μη επαγγελματίες, παρόλα αυτά όμως, εκπληρώνουν με τη φυσικότητα τους το ιδιαίτερο όραμα του σκηνοθέτη. Η ζωή τους αποτελείται από μικρές στιγμές. Τη στιγμή που κάποιος πετάει τα σκουπίδια στην αυλή του γείτονα. Τη στιγμή που κάποιος οδηγεί με το αυτοκίνητο του και χαιρετάει όλους τους γνωστούς του που δεν συμπαθεί. Τη στιγμή που ένα παιδί παίζει με μια ποδοσφαιρική μπάλα η οποία ατυχώς καταλήγει την ταράτσα του γειτονικού σπιτιού. Όλες αυτές οι στιγμές έχουν μέσα τους μια καθημερινότητα, απλή και επαναλαμβανόμενη. Κρύβουν όμως και μια διαρκή απογοήτευση, μια απελπισία που δεν έχει να κάνει με τις προθέσεις των ηρώων, όσο με την ίδια τη ζωή και το τρόπο που οι άνθρωποι αδυνατούν να χειριστούν.

Εμβόλιμα σ’ αυτές τις σκηνές μπαίνουν και οι λίγο πιο χαρακτηριστικές και έντονες στιγμές. Όπως αυτή που, σαν σε πολεμική χορογραφία, τέσσερις ισραηλινοί αντάρτες εκπαιδεύονται στο σκοποβολή έχοντας απέναντι τους σαν στόχο το σχέδιο μια παλαιστίνιας κοπέλας. Η οποία όμως αργότερα ζωντανεύει για να εκδικηθεί τη φυλή της. Πρόκειται για μια από τις πιο σουρεαλιστικές στιγμές της ταινίας με δάνεια από το αμερικάνικό σινεμά σαν αυτά που χρησιμοποιούσε παλιότερα και ο Godard, πάντα όμως πατώντας στο πολιτικό του θέματος που πραγματεύεται η  Θεϊκή παρέμβαση.

Τελικά η ταινία μιλάει για την αγάπη που είναι συγκεκριμένη και την απόγνωση που είναι γενική. Τονίζει την σιωπηλή, πεζή αλλά και κωμική πραγματικότητα μας, βάζοντας μας πρωταγωνιστές σε ένα έργο που παίζεται συνεχώς και πάρα τις οποίες αποτυχίες στις οποίες μας εξαναγκάζει, εμείς στο τέλος επιβιώνουμε.

Διαβάστε την κριτική μας για την ταινία του διαγωνιστικού, Corn Island

Διαβάστε την κριτική μας για την ταινία του διαγωνιστικού, Incompresa της Asia Argento

Διαβάστε την κριτική μας για την avant premiere του φεστιβάλ, Diplomatie

Διαβάστε την κριτική μας για την avant premiere του φεστιβάλ, Two Lives

Διαβάστε την κριτική μας για το αριστούργημα του Wim Wenders, The State of Things

Διαβάστε τι κριτική μας για την ταινία έναρξης, το Queen and Country

Δείτε το πρόγραμμα του 27ου Πανοράματος

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*