3Demolition μέρος πρώτο

...

[typography size=»17″ size_format=»px»]Γράφει ο Παύλος Σηφάκης[/typography]

 

Το 3D δεν είναι καινούργιο φρούτο. Αντιθέτως, είναι ένα φρούτο τόσο παλιό που έχει παρα-ωριμάσει. Η έρευνα για τη στερεοσκοπική προβολή ξεκινάει από το 1890 πριν καν την έλευση του κινηματογράφου! Το 3D γνώρισε mainstream άνθιση στη «χρυσή» του περίοδο 1950-1954 και ξαναβγήκε στην επιφάνεια αρχές του ’80 με τη βοήθεια του IMAX που ξεκίνησε την παραγωγή των περίφημων 3D ντοκιμαντέρ- ξέρετε, αυτά με τα λιονταράκια και τις φαλαινίτσες και όλα τα σχετικά. Όλα αυτά τα χρόνια το 3D δεν έχει σταματήσει να δουλεύεται, κάθε φορά όμως που έβγαινε στη commercial επιφάνεια, γνώριζε απότομη άνθιση και βυθιζόταν ξανά.

Από τον Ιανουάριο του 2012 μέχρι το Δεκέμβριο του ίδιου έτους, περίπου 35 ταινίες πρόκειται να κυκλοφορήσουν στο φορμάτ του 3D. Ο ίδιος αριθμός για το 2008 ήταν 8. Όπως καταλαβαίνετε το 3D έχει διανύσει μεγάλη απόσταση τα τελευταία δύο-τρία χρόνια και ο βασικός υπεύθυνος είναι ο κύριος Τζέημς Κάμερον και το σούπερ-ντούπερ-υπερ-επιτυχημένο του Avatar. Ο ίδιος ο κύριος Κάμερον δε χάνει ευκαιρία όπου σταθεί κι όπου βρεθεί να κηρύξει το Λόγο του αγίου 3D και να υποστηρίζει μετά πάσα βεβαιότητα ότι η τεχνολογία ήρθε για να μείνει και θα επικρατήσει άμεσα. Ισχύει άραγε κάτι τέτοιο; Είμαστε λοιπόν καταδικασμένοι από εδώ και πέρα να βλέπουμε κάθε ταινία με τις τεράστιες μαύρες γυαλαμπούκες πάνω στη μύτη; Αμάν…

Όπως διακρίνετε και από το αδικαιολόγητα ειρωνικό ύφος μου, έχω έναν τόσο δα μικρό σκεπτικισμό για το 3D. Στις επόμενες παραγράφους θα προσπαθήσω να αναλύσω ποια είναι τα προβλήματα μου με το φορμάτ και γιατί με εκνευρίζει τόσο πολύ η απολυτότητα του Κάμερον (του οποίου ο ενθουσιασμός θα ήταν πιο έντιμος αν ο ίδιος δεν ήταν ιδιοκτήτης 3D καμερών προς ενοικίαση).

 

Το 3D Δεν Είναι Καλλιτεχνικό Εργαλείο

Ένα από τα επιχειρήματα των υποστηρικτών του 3D είναι πως το στερεοσκοπικό σινεμά δεν είναι μόνο τεχνικό επίτευγμα αλλά και καλλιτεχνικό- το συγκρίνουν δε με τον ερχομό του χρώματος στον κινηματογράφο περίπου 65 χρόνια πριν. Μια τέτοια σύγκριση όμως είναι άκυρη. Το χρώμα, πέρα από το ότι ενίσχυε το ρεαλισμό της εικόνας προσέφερε στους κινηματογραφιστές μια σειρά από δημιουργικές επιλογές τις οποίες δεν είχαν με το ασπρόμαυρο. Μπορούμε έτσι σήμερα να μιλάμε για την ποπ χρωματική παλέτα του κυρίου Αλμοδοβάρ ή τη vintage χρωματική παλέτα του κυρίου Ζαν-Πιερ Ζενέ ή την αποχρωματισμένη, μουντή παλέτα του κυρίου Ίστγουντ. Ποια είναι άραγε όμως η εικαστική διαφορά μεταξύ π.χ του Άβαταρ και της Αλίκης στη Χώρα των θαυμάτων όσον αφορά το 3D; Σε μία κοινή συνέντευξη τους, Μάρτιν Σκορσέζε και Τζέημς Κάμερον ερωτήθηκαν επί του θέματος και απάντησαν με αοριστολογίες. Στην ερώτηση «πως ενισχύσατε το storytelling στο Hugo με το 3D» ο Σκορσέζε απαντάει: «Προσπαθούσα να φέρω το κοινό μέσα στον κόσμο- να φέρω τα παιδιά προς τα εμπρός» (!). Ωραία όλα αυτά, αλλά ποιες είναι οι συγκεκριμένες σκηνοθετικές επιλογές; Το 3D δε δημιουργεί το βάθος- το ενισχύει. Η ψευδαίσθηση του βάθους δημιουργείται ήδη στο 2D με μια σειρά από τεχνικές (από την τοποθέτηση ηθοποιών και αντικειμένων στο κάδρο και τη γωνία λήψης της κάμερας μέχρι το μέγεθος του διαφράγματος που χρησιμοποιείται). Η 3D προβολή απλά ενισχύει το αποτέλεσμα αυτών των τεχνικών.  Το 3D δεν είναι καλλιτεχνικό εργαλείο. Είναι απλά τρόπος προβολής.

Το Κόστος Σε Σχέση με το Κέρδος

Ένα τρόπος προβολής μάλιστα που κοστίζει πολύ. Είναι πολύ δύσκολο να βρεις συγκεκριμένους αριθμούς στο διαδίκτυο για το ακριβές κόστος του 3D πρόσφατα όμως ο Κάμερον αποκάλυψε ότι το conversion για τον Τιτανικό (το οποίο θεωρείται πιο φθηνό και γρήγορο από το να γυρίζεις σε 3D) κόστισε 18 εκατομμύρια δολάρια! Ο Κάμερον στην κοινή συνέντευξη του με τον Σκορσέζε σημειώνει πως το 3D θα επικρατήσει όχι μόνο για περιπέτειες η animation αλλά και για δραματικές ταινίες (και φέρνει το Hugo ως παράδειγμα προς μίμηση). Αν όμως ένα καλό conversion κοστίζει πάνω από 10 εκατομμύρια δολάρια πώς είναι δυνατόν ένα αμερικάνικο δράμα (δε μιλάμε καν για ευρωπαϊκό κινηματογράφο!) του μπάτζετ των 20 εκατομμυρίων δολαρίων να επενδύσει άλλα 10 μόνο για το 3D conversion; Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να προσελκύσει ένα πολύ μεγαλύτερο κοινό για να βγάλει τα λεφτά του! Και όλοι ξέρουμε πως τα δράματα δεν είναι και τα μεγαλύτερα blockbuster. Σε ένα μπάτζετ 150 εκατομμυρίων, ένα conversion 5-10 εκατομμυρίων μπορεί να μη φαίνεται και τόσο μεγάλο (ειδικά αν σκεφτεί κανείς πως είναι οι περιπέτειες που τραβάνε το.. 3D ενδιαφέρον του κοινού μέχρι στιγμής), αλλά σε μία ταινία χαμηλού μπάτζετ μπορεί να αποδειχθεί εξοντωτικό.

Πέρα από το κόστος της παραγωγής, υπάρχει το κόστος για τις αίθουσες. Τα μαύρα γυαλιά προκαλούν μείωση της φωτεινότητας κοντά 30% σε κάθε μάτι και αυτό μπορεί να λυθεί ως ένα βαθμό μόνο από καλύτερης τεχνολογίας προτζέκτορες. Οι αίθουσες όμως δεν είναι σε θέση να προχωρήσουν σε τέτοια επένδυση ειδικά σε τέτοια χρονική συγκυρία. Ως αποτέλεσμα, μένουμε αμανάτι με απαράδεκτες προβολές τύπου The Adventures of TinTin όπου όλο το χρώμα έχει ρουφηχτεί από την οθόνη και αυτό ου βλέπουμε είναι μια ομοιογενής μουντάδα.

Τελευταίο και καλύτερο το κόστος για το κοινό. Υπάρχουν ήδη έρευνες που δείχνουν πως το κοινό αρχίζει να απομακρύνεται από το 3D. Πέρα από το Transformers 3 του οποίου το 3D μέτρησε για το 65% των εισπράξεων του το πρώτο Σαββατοκύριακο στις ΗΠΑ, τα 3D των Green Lantern, On Stranger Tides και Deathly Hallows 2 ήταν αποτυχίες. Το κοινό διαμαρτύρεται για την τιμή (3-5 δολάρια πάνω στην Αμερική – εξαρτάται από την περιοχή) αλλά επίσης για τα γυαλιά, μικρούς πονοκεφάλους και τη μείωση της φωτεινότητας. Όσο αυτά τα προβλήματα δεν ξεπερνιούνται το κοινό μάλλον σταδιακά θα απομακρύνεται από τις 3D προβολές.

Συνεχίζεται…

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ