55o φεστιβάλ Θεσσαλονίκης – Αφιέρωμα στον Zelimir Zilnik

...

Γράφει ο Χριστόφορος Αντωνόπουλος

black-filmΜε το 55ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης έτοιμο να σηκώσει αυλαία σε μερικές ημέρες, τιμώντας για μια ακόμα φορά τα ελληνικά και ευρωπαϊκά κινηματογραφικά δρώμενα της φετινής χρονιάς, ένα ακόμα νέο με πατρίδα του την γειτονική Σερβία θα κάνει την εμφάνιση του, αυξάνοντας  με αυτό τον τρόπο το αίσθημα προσμονής του φεστιβάλ.

Ο λόγος για τον Σέρβο κινηματογραφιστή Zelimir Zilnik, που αποτελεί  μια από τις κυριότερες φιγούρες ενός κινηματογραφικού κινήματος από την γειτονική Γιουγκοσλαβία, που έλαβε χώρα από το 1960 μέχρι και τις αρχές του 1970, έχοντας ως χαρακτηριστικό του γνώρισμα την ιδιαίτερα αντισυμβατική σκηνοθετική προσέγγιση και το μαύρο χιούμορ, γνωστό ως το Μαύρο Κύμα.

Το αφιέρωμα στον Σέρβο κινηματογραφιστή, είναι η αιτία για την οποία ο σκηνοθέτης θα βρεθεί στην όμορφη πόλη της Θεσσαλονίκης, ούτως ώστε  να παρουσιάσει την εξαίρετη κινηματογραφική δουλειά του στο κοινό, δίνοντας την σπάνια ευκαιρία στους  θεατές να γνωρίσουν το έργο ενός τόσο τολμηρού και αντισυμβατικού  δημιουργού, που δε δίστασε ποτέ και σε κανένα σημείο της καριέρας του να πάει κόντρα στο κατεστημένο, όποιο πρόσωπο κι αν είχε αυτό στο πέρασμα των χρόνων.

Όπως αναφέρουν οι συντελεστές του φεστιβάλ, η κινηματογραφική δουλειά του Zelimir Zilnik εξερευνά την ανθρώπινη υπόσταση, με ταινίες που εστιάζουν κυρίως στο απόκληρο στοιχείο της κοινωνίας, στις πιο ευαίσθητες, θα έλεγε κανείς, ομάδες, καθώς και σε όσους στερούνται το δικαίωμα της έκφρασης, δεν έχουν φωνή ή τους την στερούν με βίαιο τρόπο. Άξιο επίσης αναφοράς είναι το γεγονός πως ο Zilnik ανήκει στην ομάδα των πρωτοπόρων του δραματοποιημένου ντοκιμαντέρ, με επιρροές που εκτείνονται από τον ανθρωπολόγο Zean Rouch και τον ομοεθνή του, επίσης μεγάλο, Chris Marker, μέχρι τον Glauber Rocha και τον Vittorio De Sica.

600full-zelimir-zilnik

Γεννημένος σε ένα στρατόπεδο συγκεντρώσεως στα μέσα του Β’ Παγκοσμίου πολέμου στη Νις της Σερβίας, ο Zilnik έστρεψε το ενδιαφέρον του από πολύ νωρίς στον κινηματογράφο και σε νεαρή ακόμα ηλικία, συνεργάστηκε με τον Dusan Makavejev στην ταινία «Love  Affair or the Case of the Missing Switchboard Operator». Το 1969 απέσπασε τη Χρυσή Άρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου για τo ντεμπούτο του «Πρώιμα έργα«, που και θεωρείται ορόσημο του γιουγκοσλάβικου Μαύρου Κύματος, με ξεκάθαρη πηγή έμπνευσης τα γραπτά του Καρλ Μαρξ.  Παραδόξως, το βραβείο δεν του έφερε την αναμενόμενη καταξίωση, αντίθετα, δημιούργησε τέτοια διαμάχη που οδήγησε στην αποπομπή των ανεξάρτητων ταινιών της περιόδου από το καθεστώς της εποχής, αναγκάζοντας τον ίδιο να καταφύγει στη Γερμανία.

Μερικά χρόνια αργότερα στα τέλη του 1970 ο Zilnik επέστρεψε στη Γιουγκοσλαβία ακολουθώντας με τον φακό του τις δραματικές πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές της χώρας του, εστιάζοντας όλο και περισσότερο στις εμπειρίες των προσφύγων και το τότε μεταναστευτικό κύμα προς την Ευρώπη. Η ταινία του με τίτλο »Έτσι δενότανε το ατσάλι» του 1988, με πρωταγωνιστή έναν μεταλλουργό που ονειρεύεται μια καλύτερη ζωή, αποτελεί δείγμα καυστικής κωμωδίας, αλλά και αιχμηρό σχόλιο πάνω στην τότε κατάρρευση του σοσιαλισμού. Η κινηματογραφική συλλογή του Zilnik, διαθέτει έναν ωμό ρεαλισμό και παράλληλα τη θαρραλέα ματιά ενός καλλιτέχνη που μετουσιώνει το κινηματογραφικό του έργο, σε δράση, διαμαρτυρία και αγώνα εμπλουτίζοντας όλα αυτά τα στοιχεία με έντονο συναίσθημα.

Το αφιέρωμα θα περιλαμβάνει έξι μεγάλου μήκους και επτά μικρού μήκους ταινίες που ούτε λίγο ούτε πολύ θεωρούνται εξαίρετα παρουσίασης των πιο χαρακτηριστικών στιγμών  στην πορεία αυτού του τόσο μοναδικού σκηνοθέτη.

Βαρβάρα Κοντονή

Ερωτευμένη με τον κινηματογράφο από μικρή, παθιασμένη με τις εικόνες, τους ήχους, τις ιστορίες και την ομορφιά της 7ης Τέχνης, απολαμβάνω να γράφω με ένταση για αυτά που αγαπώ.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ