Άννα Καρένινα – Anna Karenina (2012)

Κάποιες επιλογές του σεναρίου στερούν από την ταινία τον τίτλο του αριστουργήματος.







Σκηνοθεσία: Joe Wright
Σενάριο:Tom Stoppard Leo Tolstoy, βασισμένο στο βιβλίο του Leo Tolstoy
Πρωταγωνιστούν: Keira Knightley, Jude Law, Aaron Taylor-Johnson, Kelly Macdonald, Olivia Williams
Διάρκεια: 129’
Χώρα: Μεγάλη Βρετανία
Διανομή: UIP

 

“Ξέρεις επιτέλους τι θέλεις;» ρωτάει ο σύζυγος (Τζουντ Λο) τη νεαρή Άννα Καρένινα ( Κίρα Νάιτλι). Και όχι, δεν ξέρει. Πώς θα μπορούσε άλλωστε; Παντρέυτηκε όταν ήταν μόλις δεκαοχτώ και δεν ήταν γάμος από έρωτα. Μεγάλωσε μέσα στο συντηρητισμό και της κοινωνική σύμβαση αλλά τώρα θα μάθει επιτέλους ότι αληθινός έρωτας σημαίνει ελευθερία.

Την «Άννα Καρένινα» την περίμενα με ανυπομονησία από τότε που είδα εκείνο το υπέροχο τρέηλερ και τολμώ να πω πως δεν απογοητεύτηκα. Η γνωστή ιστορία για τη σύζυγο του Ρώσου κυβερνητικού Καρένιν, η οποία ερωτεύεται το νεαρό αξιωματικό Βρόνσκι (Άαρον Τζόνσον) και συνάπτει μαζί του ένα παράνομο ερωτικό δεσμό, μεταφέρεται στη μεγάλη οθόνη με εξαίσιο λυρισμό: καλές ερμηνείες, δυνατό σενάριο (που θα μπορούσε να είναι άψογο) και πάνω απ’ όλα μια βιρτουοζικη σκηνοθεσία από το Τζο Ράιτ που απογειώνει το έργο. Και όταν λέω «σκηνοθεσία» δεν εννοώ μόνο την πλανοθεσία και την κίνηση της κάμερας. Μιλάω για ολόκληρο το οπτικό κόνσεπτ. Ο Τζο Ράιτ, βλέπεις, αποφάσισε να τοποθετήσει ουσιαστικά το φιλμ πάνω σε μία μεγάλη θεατρική σκηνή! Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό καθώς οι ηθοποιοί κινούνται από το ένα σκηνικό στο άλλο με μεταβάσεις τόσο απαλές που δεν το προσέχεις καν. Για να καταλάβει κανείς το τρικ, πρέπει να δει την ταινία, αλλά σας διαβεβαιώνω ότι πρόκειται για ένα πετυχημένο τέχνασμα. Τα πάντα, από την κίνηση της κάμερας μέχρι τις θεατρικές και άψογα ηχογραφημένες ερμηνείες, είναι οργανωμένα στη τρίχα. Πίσω από αυτό το παιχνίδι του Ράιτ, βρίσκεται η απλή, αλλά πολύ δυνατή ιδέα, ότι η Ρώσικη αριστοκρατική κοινωνία της εποχής ήταν, με όλη της τη δηθενιά, τη σύμβαση και το συντηρητισμό, μία απέραντη θεατρική σκηνή.

Το τέχνασμα αυτό χαλαρώνει από τη στιγμή που η Καρένινα συνάπτει το δεσμό με τον αξιωματικό Βρόνσκι καθώς υπάρχουν και κάποιες σκηνές γυρισμένες στη φύση. Σε αυτή τη φάση του έργου, υπάρχει μία υποψία αλήθειας και ελευθερίας, καθώς η ερωτική σχέση επιτρέπει στην Άννα Καρένινα να απελευθερωθεί έστω και για λίγο από τις κοινωνικές συμβάσεις και ζήσει κάτι αληθινό. Η περίοδος αυτή δεν κρατάει και πολύ. Η Άννα, όντας η γυναίκα σε αυτό το δεσμό, είναι αυτή που συγκεντρώνει πάνω της όλα τα υποτιμητικά βλέμματα και την απαξίωση της αριστορκατικής κοινωνίας. Και όταν αυτή η κοινωνική απομόνωση συνδυάζεται με την (παράλογη;) ζήλια που αρχίσει να αναπτύσσεται μέσα της για τον Βρόνσκι, τότε η ηρωίδα αρχίζει να βυθίζεται στην κατάθλιψη και να οδηγείται σιγά σιγά στο τραγικό της τέλος.

Αν κάτι προδίδει ελαφρώς την ταινία, αυτό είναι μερικές σεναριακές ανωμαλίες. Η αρχή του έργου είναι δυναμική, αλλά στη μέση η αφήγηση πατάει φρένο και η μετάβαση, από τις ευτυχισμένες μέρες της Καρένινα με το Βρόνσκι, μέχρι την αναπόφευκτη κατάθλιψη, δεν είναι ιδιαίτερα επιτυχημένη. Επίσης, το sub-plot που αφορά στον έρωτα του νεαρού Κονσναντίν Διμίτροβιτς για την Κίτι, μπορεί να λειτουργεί στο βιβλίο, αλλά εδώ πέρα επισκιάζει ενίοτε την ιστορία της Καρένινα. Αυτός ο δευτερεύων, πιο «αγνός» και λιγότερο σαρκικός έρωτας, φαίνεται να λειτουργεί ως αντιπαραβολή στην ιστορία της Καρένινα και στην αλόγιστη λαγνεία που της προκαλεί η ανελευθερία της, και είναι πιθανόν να αντανακλούσε τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του Τολστόι. Ο Τζο Ράιτ και ο σεναριογράφος Τομ Στόπαρντ όμως, φαίνεται να είναι με το «μέρος» της Καρένινα (παρόλο που ο χαρακτήρας της ενίοτε σκιαγραφείται ως αλλοπρόσαλλος κι ενοχλητικός), οπότε η δευτερεύουσα ιστορία μοιάζει ελαφρώς περιττή.

Όσον αφορά τα ερμηνευτικά, ενώ οι δύο πρωταγωνιστές είναι πολύ καλοί στους ρόλους τους κανείς δεν κάνει την υπέρβαση. Η Κίρα Νάιτλι παίζει την Καρένινα με κοριτσίστικη ορμή και χάρη αλλά δυσκολεύεται ελαφρώς στις πιο δραματικές σκηνές. Ο δε Άαρον Τζόνσον, είναι επαρκής στο ρόλο, αλλά δύσκολα πείθει ως ενσάρκωση του απόλυτου έρωτα. Αυτός που κλέβει την παράσταση είναι ο εξαιρετικά μετρημένος Τζουντ Λο που δε δαιμονοποιεί τον χαρακτήρα του αλλά μας δίνει έναν ήρεμο, σχεδόν σπαραχτικό Καρένιν. Η ανελευθερία άλλωστε της Άννα, δεν είναι απλά αποτέλεσμα ενός «κακού» συζύγου αλλά ενός πολύπλοκου, συντηρητικού κοινωνικού ιστού που την κρατάει καθηλωμένη.

Κάποιες επιλογές του σεναρίου στερούν από την ταινία τον τίτλο του αριστουργήματος, αλλά οι δημιουργοί καταφέρνουν να επικοινωνήσουν τις ιδέες και τα συναισθήματα- ακόμα κι αν κάποιος μπορεί να περίμενε μια πιο δραματική κορύφωση στο φινάλε. Και, ενώ η ιστορία της νεαρής αριστοκράτισσας που χάνει τα πάντα εξαιτίας ενός ερωτικού σκανδάλου μπορεί επιφανειακά να μοιάζει ελαφρώς παρωχημένη εν έτη 2013, κάτι μου λέει ότι, δυστυχώς, οι κάθε είδους απαγορευμένοι ήρωες και οι επικριτικές, πουριτανικές κοινωνίες, θα είναι για αρκετό καιρό επίκαιρα θέματα- έστω και σε παραλλαγές. Το υπέροχο τελικό πλάνο πάντως, καταφέρνει να προσδώσει έναν ανεπαίσθητο οπτισμό στην ταινία, μετουσιώνοντας την τραγική πράξη της Καρένινα σε θυσία, δίνοντας την υπόσχεση μίας ελαφρώς καλύτερης κοινωνίας.

 

 

 

Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ