Φθινόπωρο – Autumn (2008)

...






 

Γράφει η Bάσω Γκαγκά


Σκηνοθεσία: Özcan Alper
Σενάριο: Özcan Alper
Πρωταγωνιστούν: Onur Saylak, Megi Kobaladze, Serkan Keskin, Raife Yenigül, Nino Lejava
Διάρκεια: 99’
Χώρα: Τουρκία, Γερμανία

 

Όταν ακούς τούρκικος κινηματογράφος σίγουρα στο μυαλό σου θα υπάρχουν έστω ψήγματα από τις πολυφορεμένες τελευταία τούρκικες σειρές, μόνο που στην προκειμένη περίπτωση θα πρέπει να αναθεωρήσεις. Οι σινεφίλ έχουν πάντα ένα καλό λόγο να πουν γι’ αυτού του είδους τις φεστιβαλικές παραγωγές, που έχουν μάλιστα ήδη αποδείξει την αξία τους, μέσα από ένα μακρύ κατάλογο βραβείων στο ενεργητικό τους. Και πόσο μάλλον όταν στην προκειμένη περίπτωση έχουμε να κάνουμε με το προ τετραετίας ντεμπούτο ενός νεαρού Τούρκου σκηνοθέτη και την προσπάθειά του να αναδείξει άγνωστες πτυχές της γειτονικής χώρας, αντλώντας την έμπνευσή του από την ίδια τη ζωή.

Στα βορειοανατολικά σύνορα της Τουρκίας με τη Γεωργία, υπάρχει ένα ορεινό χωριουδάκι, μέσα σε ένα τοπίο που θυμίζει πολύ τη δικιά μας Πίνδο. Εκεί επιστρέφει μετά από 10 χρόνια εγκλεισμού του στις τουρκικές φυλακές, τις περίφημες F-type-Prisons, ο Γιουσούφ (Onur Saylak), πολιτικός κρατούμενος λόγω σοσιαλιστικών πεποιθήσεων και ταυτόχρονα εμπλεκόμενος στις εσωτερικές διαταραχές που έπληξαν την Τουρκία στις αρχές της δεκαετίας του ’90. Ο λόγος αποφυλάκισής του είναι τα αδύναμά του πνευμόνια και ο γιατρός, ο οποίος δεν του δίνει και πολλά περιθώρια ελπίδας.

Ο εμπνευστής και δημιουργός της ιστορίας επιλέγει εδώ να μην πει πολλά και αφήνει την εικόνα να κάνει τη δουλειά της. Η κάμερα περιφέρεται νωχελικά στο μουντό φθινοπωρινό τοπίο, ακολουθώντας κατά κύριο λόγο τις άσκοπες περιπλανήσεις του Γιουσούφ στα πάτρια εδάφη, συνοδευόμενη από παραδοσιακούς ανατολίτικους ήχους. Αναμφίβολα ο σκηνοθέτης Özcan Alper προσπαθεί να πλέξει τον βαρύ ψυχισμό του πρωταγωνιστή με την πραγματικότητα, μεταφέροντας την ατμόσφαιρα μέσα στην οποία ο ήρωάς του ζει της τελευταίες του μέρες. Θέτει έτσι καίρια ερωτήματα που έχουν να κάνουν με τις αποφάσεις που εν τέλει καθορίζουν την πορεία της ζωής του και το ανθρώπινο ένστικτο της αποζήτησης της ευτυχίας, με φόντο πολιτικά γεγονότα που εν γνώσει του αποφεύγει να σχολιάσει.

Λίγα πράγματα συμβαίνουν και έχουν πλέον σημασία για το Γιουσούφ. Ένα απ’ αυτά είναι και ο έρωτάς του για μια γεωργιανή πόρνη, ένας έρωτας που κι αυτός τρέφεται από λακωνικούς διαλόγους και πολλές ανταλλαγές βλεμμάτων. Ο πρωταγωνιστής δείχνει υπερβολικά καταπτοημένος, δέχεται στωικά τη μοίρα του, επιλέγει να υποστεί μόνος του τη διαδικασία, με σύντομες μόνο αναλαμπές που παραπέμπουν σε άνθρωπο που παλεύει να διεκδικήσει το μερίδιό του στην ελπίδα.

Οι αντιπαραβολές που επιχειρεί ο σκηνοθέτης μέσα από τα άφθονα καδραρισμένα τοπία που παραπέμπουν στα χρόνια της φυλακής είναι πραγματικά εύστοχες, όπως επίσης και η φωτογραφία που αποτυπώνει την πλούσια φύση πάνω στα πρώτα μπουρίνια της, εικόνες απαράμιλλης ομορφιάς που κάλλιστα αποτελούν θέμα για έκθεση. Ο Alper μάλιστα επιλέγει να “τσαλακώσει” λίγο την πικτοριαλιστική του διάθεση παρεμβάλλοντας ντοκουμενταρίστικο υλικό από τις πολιτικές συγκρούσεις του ’91.
Βάζοντας όμως όλα τα παραπάνω μαζί, αυτό που μένει είναι ένας πολύ αργός ρυθμός, διαρκείς άσκοπες περιπλανήσεις και ψυχαναλυτικές αναζητήσεις γύρω από τον ορισμό της φυλακής σε κάθε της μορφή. Εν ολίγοις, ο ορισμός του πεσιμισμού .

Εδώ ο τίτλος τα λέει όλα. Πέραν της πολιτισμικής του αξίας, το “Φθινόπωρο” είναι μια ταινία που κυλάει βασανιστικά σχεδόν, στοχεύοντας σε ταυτόχρονη υπερανάλυση, το οποίο σημαίνει ότι αν δεν έχεις τη διάθεση απλά δεν μπορείς να ακολουθήσεις. Προτείνεται αυστηρά σε σινεφίλ, διατηρώντας και πάλι σαφείς επιφυλάξεις.

 

 

 

Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ