O Banksy και η αγορά της τέχνης

...

Γράφει ο Δημήτρης Ασπρολούπος

Δεν χωράει αμφισβήτηση, ο Bansky είναι ένας από τους διασημότερους ανώνυμους σύγχρονους καλλιτέχνες.

Τα stencil graffiti που έχει κάνει έχουν γεμίσει το Λονδίνο και προκαλούν τα μάτια των περαστικών, του τύπου και των κριτικών τέχνης. Η τέχνη όμως που κάνει είναι όπως τιτλοφορείται και ελληνικά το ντοκιμαντέρ του, στο δρόμο. Αυτό αντί να την εκφυλίζει, της δίνει την δυνατότητα και την δυναμική να είναι ελεύθερη και απροσάρμοστη, πέρα από τα όρια και τις απαιτήσεις ενός σύγχρονου Εγγλέζου γκαλερίστα.

Βέβαια όταν η τέχνη βγαίνει στο δρόμο αλλάζει και το κοινό της, απευθύνεται πλέον σε όλους. Και έτσι ο καθένας νομίζει ότι μπορεί να την αναπαράγει. Κάποιοι λένε ότι τέχνη μπορεί να είναι οτιδήποτε, και ότι η κρίση αφορά τον κάθε αποδέκτη της.

Μέσα στο ντοκιμαντέρ του «Exit Through The Gift Shop» όμως, ο Banksy δείχνει να έχει άλλη άποψη. Μας παρουσιάζει την ιστορία του αυθαιρέτου καλλιτέχνη Mr. Brainwash. Ο Mr. Brainwash μάζεψε αυτά που του άρεσαν από τον Banksy και αυτά που του άρεσαν από την pop art, σε ένα τυχαίο συνονθύλευμα στο οποίο διοχέτευσε όλα τα media με την υπόσχεση κάτι νέου και μεγάλου και πέτυχε.

 Πέτυχε να κερδίσει δημοσιότητα και καταξίωση χωρίς να είναι ουσιαστικά τίποτα. Η ιστορία αυτή αποκαλύπτει τη φαιδρή αγορά της τέχνης που παρότι θεωρητικά κλειστή, διαβάλλεται εύκολα από τον κάθε τυχόντα που πουλάει μούρη. Εκτός όμως απ’ αυτό, μας κάνει να εντοπίσουμε και το φαινόμενο Mr. Brainwash στον ευρύτερο χώρο της τέχνης και φυσικά στον κινηματογράφο.

 Μέσα στα τελευταία 20 χρόνια έχουν εμφανιστεί αμέτρητοι σωσίες του Ταραντίνο που βάζουν λίγο pulp και ελάχιστο fiction για να μαζέψουν ένα δολάριο παραπάνω για τα studio τους. Ένας απ’ αυτούς τους επίπλαστους σκηνοθέτες είναι και ο Paul McGuigan που θέλησε να τον μιμηθεί με το Lucky Number Slevin αλλά κατέληξε ευτυχώς στην τηλεόραση που του αρμόζει και καλύτερα. Επίσης ο Tim Burton έχει αρκετούς αντιγραφείς που μιμούνται λίγο από την σκοτεινή ατμόσφαιρα χωρίς όμως το συναίσθημα εναλλακτικής νοσταλγίας μιας φανταστικής παιδικής ηλικία που χαρακτηρίζει τον μεγάλο σκηνοθέτη. Ο σκηνοθέτης του 9 Shane Acker ανήκει σίγουρα σ’ αυτή τη μεγάλη λίστα.

Φυσικά δεν είναι μόνο οι Αμερικάνοι σκηνοθέτες που βρίσκουν κακέκτυπα στην κινηματογραφική αγορά. Τον Jean-Pierre Jeunet έχει αντιγράψει εμφανώς αν και λίγο πετυχημένα αυτή τη φορά ο Yann Samuell σκηνοθέτης του “Αγάπα με αν τολμάς” ο οποίος βέβαια μετά απ΄ αυτό έχει καταλήξει να κάνει ταινίες “για όλη την οικογένεια”. Ο Κινέζος σκηνοθέτης Zhang Yimou θα έχει βαρεθεί να βλέπει παρόμοιες ταινίες με το Hero και τα Ιπτάμενα στιλέτα που υιοθετούν το επικό, αλλά δεν φτάνουν με τίποτα την εικαστική τελειότητα που κάνει το σινεμά του ξεχωριστό. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το The Banquet του 2006 και το Three Kingdoms του 2008

 Οι Mr. Brainwash (και) της εβδόμης τέχνης δεν θα σταματήσουν φυσικά να εμφανίζονται και να διαπρέπουν μερικώς αλλά ας ελπίσουμε ότι το κινηματογραφικό κοινό θα γίνεται σιγά σιγά πιο έξυπνο και θα ξεχωρίζει την επιρροή από την αντιγραφή για να έχουμε καλλιτεχνική και κινηματογραφική αξιοκρατία.

 

*Το ντοκιμαντέρ του Bansky «Exit Through The Gift Shop» κυκλοφορεί στους κινηματογράφους από 1 Νοεμβρίου.

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ