Banksy: Η Τέχνη στο Δρόμο – Exit Through the Gift Shop (2010)

Ακόμα και οι μη μυημένοι θα παρακολουθήσουν με εξαιρετικό ενδιαφέρον αυτή την παρέλαση των αρτιστών του δρόμου.






 


Σκηνοθεσία: Banksy
Πρωταγωνιστούν: Banksy, Space Invader, Mr. Brainwash, Monsieur André, Shepard Fairey
Διάρκεια: 87’
Χώρα: Η.Π.Α., Ηνωμένο Βασίλειο

 

Ο Banksy ήταν να γίνει ταινία, αλλά τελικά σκηνοθέτησε μια ταινία, γιατί ο ίδιος δεν ήταν και τόσο ενδιαφέρον θέμα. Μοιάζει μπερδεμένο, αλλά δεν είναι τόσο. Ο Banksy συνεχίζει να δημιουργεί τέχνη, εδώ μέσω του κινηματογράφου και αυτή τη φορά δε στρέφεται ενάντια στο σύστημα και μόνο, αλλά και σε όλους εμάς που το αποδεχόμαστε και το τροφοδοτούμε με κάθε πιθανό τρόπο. Το “Exit Through The Gift Shop” αναφέρεται ξεκάθαρα στην εμπορευματοποίηση της τέχνης, με όποιο όνομα και αν αυτή εμφανίζεται, καθώς ο παράγοντας χρήμα έχει καταφέρει να εισχωρήσει –όχι αβοήθητος- και στην πιο επαναστατική και ασυμβίβαστη μορφή της, τη street art. Και όπως ο τίτλος μας “προδίδει”, το τελευταίο της απόκτημα είναι το γνωστό σε όλους μας souvenir shop, στην έξοδο της gallery, που πλέον φιλοξενεί τα άστεγα αυτά έργα.

Όσοι ασχολούνται με τη street art θα γνωρίζουν ονόματα όπως Shepard Fairey, Space Invader, Borf ή Monsieur André για να μη μιλήσω για τον Banksy του οποίου το όνομα και μόνο είναι υπεύθυνο για το παγκόσμιο ενδιαφέρον, πάνω σε μια εικαστική μορφή που μέχρι πρότινος γνώριζε μόνο την απαξίωση.

Δε βγαίνει όμως ο Banksy στο δρόμο με μια κάμερα στο χέρι. Ξαφνικά συνειδητοποιούμε ότι η ταινία είναι μια συλλογή από εικόνες που μάζεψε ο πρωταγωνιστής της, Thierry Guetta ή αλλιώς στους καλλιτεχνικούς κύκλους, Mister Brainwash. Ο εκκεντρικός Γάλλος μετράει ή μάλλον μετρούσε αρκετά χρόνια της ζωής του με μια κάμερα στο χέρι, μέχρι που θεώρησε πως έλαβε θεϊκή εντολή (απ’ το θεό του, Banksy) για να την παρατήσει και να ασχοληθεί με το θέμα που κινηματογραφούσε ακούραστα και ασταμάτητα τόσα χρόνια. Και έτσι, εν μία νυκτί, έγινε και ο ίδιος καλλιτέχνης, με τη δική του έκθεση, τα δικά του έργα, το όχι και τόσο δικό του στυλ και με τελευταίο του επίτευγμα; Το εξώφυλλο της Μαντόνα!

Ο γνωστός – άγνωστος Banksy με κρυμμένο πρόσωπο και αλλοιωμένη φωνή, αργεί πολύ να βάλει στο πραγματικό νόημα της ταινίας το θεατή. Ο αμφιλεγόμενος καλλιτέχνης, παραθέτει γεγονότα, διηγείται όλη την ιστορία και τις μορφές της τέχνης του δρόμου, πλούσια σε graffiti, γλυπτά, stencil graffiti, sticker art και τους δημιουργούς τους εν ώρα δράσης, όπως αυτά έχουν αποτυπωθεί στο φακό του τότε φίλου του Thierry Guetta. Όσο προχωράμε στην ιστορία και γνωρίζουμε, απ’ όσο κοντά μας επιτρέπει, και τον ίδιο το Banksy, τόσο νομίζουμε ότι αντιλαμβανόμαστε το όλο εγχείρημα, θαυμάζουμε την έμπνευση και την τόλμη των εκπροσώπων του και φουντώνει μέσα μας η ταύτιση με τον καλλιτέχνη, που μέχρι εκείνη τη στιγμή θεωρούμε τον πιο άξιο αντιπρόσωπό μας.

Το σημείο που επεμβαίνει ο Banksy επί της ουσίας και παρεμβαίνει στο ήδη υπάρχον έργο του Guetta, είναι αυτό κατά το οποίο τοποθετεί πολύ έξυπνα και σαρκαστικά, την αμφιβολία του αν είμαστε όντως σε θέση να εκτιμήσουμε την πραγματική τέχνη και να αναγνωρίσουμε τον αληθινό καλλιτέχνη. Ο Thierry Guetta παρά τη μεγαλειώδη του έκθεση, την κοσμοπλημμύρα και τα πολλά μηδενικά στο λογαριασμό του, δεν είναι παρά ένας αυτοαποκαλούμενος καλλιτέχνης που έτυχε να βρεθεί την κατάλληλη στιγμή στο κατάλληλο μέρος με τους κατάλληλους ανθρώπους. Ή μήπως είναι απλά ένα ακόμα πείραμα του Banksy; Ή μήπως η ιστορία ολόκληρη είναι ένα ακόμα έργο του Banksy; Δε νομίζω να μάθουμε ποτέ. Μέσα από τις φουλαρισμένες ταμειακές μηχανές του Guetta, διακρίνει κανείς την κουκουλοφόρο φιγούρα του απρόσωπου ανθρώπου-σκιά να κλείνει ειρωνικά το μάτι. Γιατί τουλάχιστον αυτός, την καταξίωση την κέρδισε με το σπαθί του και αν μη τι άλλο ξέρει να επισημαίνει αυτό που όλοι εμείς οι υπόλοιποι δεν μπορούμε ή δε θέλουμε να δούμε. Και γιατί ανεξάρτητα του τι πρεσβεύει ο Mister Brainwash και ο κάθε Mister Brainwash, ο κόσμος είναι αυτός που του δίνει αξία.

Ακόμα και οι μη μυημένοι θα παρακολουθήσουν με εξαιρετικό ενδιαφέρον αυτή την παρέλαση των αρτιστών του δρόμου, κρεμασμένους μέσα στα σκοτάδια από σκεπές και ταράτσες ή ζωγραφίζοντας στις γωνίες με τη βοήθεια του φακού κάποιου τσιλιαδόρου. Είναι ο αθέατος κόσμος κάποιων αθόρυβων ανθρώπων, η φωνή των οποίων όμως ακούγεται πολύ πιο δυνατή απ’ όλων μας μαζί. Κι όμως το “Exit Through The Gift Shop” δεν εξυμνεί ούτε ωραιοποιεί τα του κινήματος. Παρουσιάζει, εξηγεί και υπογραμμίζει αυτό που τελικά πάει στραβά, γιατί σε κάθε μορφή επανάστασης, υπάρχει κάποιος που χάνεται στη μετάφραση.

 

 

 

Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ