Τα Μυθικά Πλάσματα της παιδικής μας ψυχής

...

Γράφει ο Δημήτρης Ασπρολούπος

Όπως όλοι ξέρουμε οι ταινίες δίνουν άπειρο χώρο στους δημιουργούς για να απεικονίσουν εκτός από συγκεκριμένες πραγματικές καταστάσεις, ιδέες, φοβίες και ψυχολογικές μεταβάσεις. Με την παράμετρο της τεχνολογίας που διέπει το σινεμά από την γέννηση του η εικονογράφηση όλων αυτών δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο λόγο όπως γινόταν παλιότερα σε τέχνες (όπως η λογοτεχνία) που είχαν αντίστοιχες δυνατότητες.

Οι κινηματογράφος ακόμα και χωρίς να χρησιμοποιήσει ειδικά ψηφιακά εφέ μπορεί με διάφορες τεχνικές και παρουσιάσει πράγματα που δεν συμβαίνουν στην πραγματικότητα αλλά στο μυαλό των πρωταγωνιστών. Δεν μιλάμε όμως για σουρεαλισμό, αυτό είναι ένα άλλο μεγάλο αισθητικό κεφάλαιο.

 Η παιδική ψυχή διακατέχεται όπως όλοι γνωρίζουμε από απέραντη φαντασία που μεταφέρεται στον κινηματογράφο ως συμβολισμός. Τα παιδικά τραύματα, η ανάγκη για φίλους και κοινωνικοποίηση, οι πρώτοι έρωτες της εφηβείας, οι σχέσεις γονέων παιδιών έχουν δώσει άπειρο υλικό στο σινεμά για την δημιουργία ιστοριών ρεαλιστικών και μη.

 Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι όταν οι σκηνοθέτες παίρνοντας το αρχικό τους σεναριακό υλικό και χρησιμοποιώντας της δυνατότητες του μέσου που λέγεται κινηματογραφική αφήγηση, μετουσιώνουν τις παιδικές ή εφηβικές ιστορίες τους σε κάτι που ακροβατεί μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας για να αποδώσουν εν μέρει συμβολικά το συναισθηματικό ταξίδι των μικρών πρωταγωνιστών τους.

 Ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα αυτής της τεχνικής είναι το Εφιάλτης Στο Δρόμο Με Τις Λεύκες του Wes Craven. Με αρχικό σεναριακό υλικό την παιδική κακοποίηση και τους εφιάλτες που την ακολουθούν, ο μετρ του τρόμου συνθέτει ένα από τα πιο κλασσικά θρίλερ χρησιμοποιώντας άρτια όλα τα τεχνάσματα του είδους και παραδίδει στο σινεμά μια αλληγορική οπτική στο διαχρονικό αυτό θέμα.

 Ένας άλλος μεγάλος σκηνοθέτης του ανεξάρτητου κινηματογράφου ο Spike Jonze παίρνει εναρκτήριο ένα υπέροχο παιδικό βιβλίο, το Where the Wild Things Are και δίνει ζωή στη ήδη υπέροχη εικονογράφηση του, προεκτείνοντας την ιστορία σε ψυχολογικά επίπεδα που κάνουν τους θεατές να προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν τα πραγματικά γεγονότα μέσα από τις συμβολικές συνομιλίες του μικρού πρωταγωνιστή με τα “τέρατα” που το καθένα απεικονίζει διαφορετικό χαρακτήρα του πραγματικού περιβάλλοντος του.

 Ακόμα και ο σύγχρονος εμπορικός σκηνοθέτης J.J. Abraams έχει χρησιμοποιήσει αυτή την τεχνική. Στο Super 8 ο Abraams εκτός του ότι αποτίει φόρο τιμής στο Speilberg και στις ταινίες με εξωγήινους γενικά, χρησιμοποιεί το τέρας του, για να λυτρώσει τον πρωταγωνιστή από το τέρας της απώλειας και το τέλος της παιδικής ηλικίας με το συγκινητικό του φινάλε.

 Και φυσικά ο πρωτοεμφανιζόμενος Benh Zeitlin στην πρώτη του ταινία μεγάλου μήκους, Τα Μυθικά Πλάσματα του Νότου που είναι και υποψήφια για 4 Oscar μιλάει αλληγορικά. Τα τεράστια του μυθικά πλάσματα ή Beasts όπως είναι στο πρωτότυπο τίτλο της ταινίας με την μορφή τεράστιων αγριόχοιρων δρουν κι εδώ ως συμβολισμός. Το τι συμβολίζουν όμως είναι όπως και στις περισσότερες ταινίες στην ευχέρεια του θεατή που θα βρει το κοινό άξονα με την υπέροχη μικρή πρωταγωνίστρια του Quvenzhané Wallis, που με την ερμηνεία της αυτή, προστίθεται στη λίστα με τα πιο ταλαντούχα παιδιά του κινηματογράφου.

 Η παιδική ηλικία και τα τραύματα που αφήνει θα είναι πάντα ένα μεγάλο πηγάδι έμπνευσης για κινηματογραφιστές που είτε μέσω ρεαλιστικής αποτύπωσης ψυχολογικού δράματος τύπου Bergman είτε μέσω υπερρεαλιστικής απεικόνισης “τεράτων”, θα συγκινούν μικρούς αλλά κυρίως μεγαλύτερους θεατές που κουβαλούν τον βάρος, τις συνέπειες αλλά και την λύτρωση των παιδικών τους εμπειριών κρυμμένες μέσα τους μέχρι ο κινηματογράφος να τις αποκαλύψει και να τις χρησιμοποιείσαι ως μέσο για συντονιστεί με τους θεατές. Και ειδικά όταν γίνεται σε ταινίες σαν το Beasts of the Southern Wild η εμπειρία είναι λυτρωτική!

Διαβάστε εδώ όλα τα προηγούμενα Deforming Lens

To Τα Μυθικά Πλάσματα του Νότου βγαίνει στους κινηματογράφους από 7 Φεβρουαρίου 2013

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ