Casting Μέρος Δευτερο – Δουλεύοντας με τους ηθοποιούς

...

[typography size=»17″ ]Γράφει ο Γιώργος Κόκουβας[/typography]

Για τη λίστα όλων των Filmmaking άρθρων κάντε κλικ εδώ

Μια από τις μεγαλύτερες ηθοποιούς όλων των εποχών, η Katharine Hepburn

Ευτυχώς δεν ζει ο Άλφρεντ Χίτσκοκ. Δεν ξεκινώ με ιερόσυλες διαθέσεις – εννοώ πως θα έβρισκε την συγκεκριμένη ανάρτηση παντελώς άχρηστη, αφού γι’ αυτόν οι ηθοποιοί ήταν απλά όργανά του, που το μόνο που έπρεπε να κάνουν ήταν να εμφανιστούν στην ώρα τους στο γύρισμα και να ξέρουν απ ‘έξω τα λόγια τους. Ο μετρ φρόντιζε πάντοτε να οργανώνει με τόση λεπτομέρεια την ανάλυση των σκηνών του, που συνήθιζε να λέει ότι η ταινία ήταν ήδη έτοιμη: Το στάδιο της παραγωγής, οι ερμηνείες, τα γυρίσματα και το μοντάζ ήταν τυπικές διαδικασίες, ήδη καθορισμένες από το σενάριο και το ντεκουπάζ του.

Για ποιο λόγο λοιπόν να χρειαστούν πρόβες, όταν οι ηθοποιοί είναι απλές «μηχανές»; «Όταν ένας ηθοποιός ερχόταν και με ρωτούσε τι ακριβώς είναι ο ρόλος του, του απαντούσα “Βρίσκεται μέσα στο σενάριο”. Στην συνέχεια, αν με ρωτούσε “Ναι, αλλά ποιο είναι το κίνητρό μου;”, του απαντούσα “Ο μισθός σου”», είπε κάποτε ο Χίτσκοκ για την συνομιλία του με έναν ηθοποιό, ενώ με άλλη μία ατάκα του αποκρυστάλλωσε την γνώμη του για την υποκριτική στον κινηματογράφο, λέγοντας γιατί ζηλεύει το cast της Disney: «Όταν δεν τους αρέσει ένας ηθοποιός, απλώς τον σκίζουν».

Αν ανήκετε στη σχολή Χίτσκοκ με άλλα λόγια, προσπεράστε. Σε κάθε περίπτωση πάντως, χρειάζεται να ξέρετε πώς θέλετε να διαχειριστείτε τους ηθοποιούς που έχετε στην διάθεσή σας. Γιατί επομένως χρειάζεται να κάνετε πρόβες; Πολύ απλά, γιατί δεν γυρίζετε ταινία με τα studios του Hollywood για παραγωγούς. Αυτό σημαίνει ότι όσες περισσότερες πρόβες πραγματοποιήσετε, τόσες λιγότερες λήψεις θα χρειαστεί να κάνετε κατά την διάρκεια των γυρισμάτων, μειώνοντας τον χρόνο της παραγωγής και ως εκ του τούτου το κόστος της.

Επιπλέον, αντίθετα με ό,τι πιστεύουν πολλοί, η προετοιμασία δεν καταστρέφει την αυθόρμητη ερμηνεία. Φτάνει βέβαια να μην φτάνει κανείς στο άλλο άκρο, απαιτώντας μήνες προετοιμασίας και εξαντλητικής πρόβας. Τρεις ημέρες προβών για μία μικρού μήκους ίσως είναι ένα καλό rule of thumb, υπό την προϋπόθεση ότι οι ηθοποιοί έχουν μάθει τα λόγια τους.

Σκοπός του σταδίου της πρόβας είναι να καλλιεργηθεί κλίμα συνεργασίας μεταξύ των ηθοποιών και των συντελεστών, να γνωριστούν μεταξύ τους, να κατανοήσουν τον «σκοπό» της ταινίας, και ένας-ένας οι ηθοποιοί να «μπουν στο πετσί» του ρόλου τους, να αντιληφθούν το «τόξο» τους, από ποια δηλαδή στάδια περνάει η εξέλιξή τους μέσα στην ταινία.

Πρώτη στάση της πρόβας, είναι η ανάγνωση του σεναρίου. Καθένας διαβάζει τις ατάκες του και ο σκηνοθέτης διαβάζει τις περιγραφές. Στην συνέχεια ακολουθούν οι πρόβες, το πώς δηλαδή από απλή ανάγνωση ρόλων, θα φτάσετε στην ερμηνεία τους.

Σημαντικός σταθμός εδώ είναι όσα δεν φαίνονται στην ταινία: το παρελθόν του κάθε ήρωα. Βγάλτε από τα συρτάρια σας το «βιογραφικό» του κάθε ήρωα, όπως το είχατε συντάξει κατά την συγγραφή του σεναρίου και συζητήστε με τους ηθοποιούς το background των ηρώων τους. Αποφύγετε να χαρακτηρίζετε τους ήρωες με επιθετικούς προσδιορισμούς όταν μιλάτε γι’ αυτούς στους ηθοποιούς. Κάντε το με πράξεις – μην ξεχνάτε: όπως λέει ο McKee, ο πραγματικός χαρακτήρας κρύβεται στις πράξεις, στις επιλογές του ήρωα και όχι στα χαρακτηριστικά του.

Μην είστε απόλυτοι: Οι πρόβες είναι μια καλή ευκαιρία να δείτε αν «δουλεύουν» ή όχι κάποιες σκηνές σας, και ως εκ τούτου να τις διορθώσετε. Πολλοί σκηνοθέτες άλλωστε, συνηθίζουν να χτίζουν το σενάριο, κατά την διάρκεια της πρόβας, πηγαίνοντας σε αυτή με τίποτε άλλο παρά κάποιες αδρές γραμμές και ιδέες. Πρώτος διδάξας, ο Mike Leigh. Όσο δουλεύετε με τους ηθοποιούς είναι επίσης μια καλή ευκαιρία να μειώσετε τους διαλόγους της ταινίας: Στο σινεμά, όσο περισσότερο δείχνουμε παρά λέμε αυτά που θέλουμε, τόσο το καλύτερο. Σκεφτείτε ιδέες με τους ηθοποιούς για να αποτυπώσετε με μία κίνηση/πράξη/στάση του σώματος/χειρονομία/αντίδραση αυτό που θα έλεγε με ατάκες ο ρόλος.

Οι αντιδράσεις των ηθοποιών είναι ένας καλός δείκτης για το πόσο λειτουργικές είναι οι σκηνές: Όπου βλέπετε πως «σκαλώνουν» ίσως σημαίνει πως το σενάριο χρειάζεται λίγη δουλειά παραπάνω. Μπορείτε επίσης, μετά από μία πρώτη «αναγνωριστική» πρόβα με όλο το cast, να οργανώσετε πρόβες κατά μικρότερα groups ηθοποιών κάθε φορά, για να δουλεύετε σκηνή-σκηνή, ώστε να κατανοούν καλύτερα τι θέλετε να πετύχετε με κάθε σκηνή ξεχωριστά. Λίγο πριν τα γυρίσματα, θα μπορούσατε επίσης να κάνετε τις τελευταίες πρόβες στους χώρους των γυρισμάτων, ώστε να εξοικειωθούν οι ηθοποιοί με αυτούς. Αν για παράδειγμα το σκηνικό είναι το σπίτι ενός ήρωα, θα πρέπει αυτός να δείχνει πως το ξέρει σαν την παλάμη του χεριού του, να βρίσκει τον διακόπτη για το φως μηχανικά, και όχι να ψάχνει σαν κάποιος που μπαίνει για πρώτη φορά εκεί μέσα – γι’ αυτό και η εξοικείωση είναι απαραίτητη.

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ