Πόσο πιστεύει το σινεμά;

...

Γράφει ο Δημήτρης Ασπρολούπος

Την εβδομάδα που μας πέρασε ο πάπας έφτιαξε twitter. Η είδηση από μόνη της είναι λίγο αστεία, η πραγματικότητα όμως είναι ότι οφείλει και ο καθολικισμός να εκσυγχρονιστεί. Φυσικά δεν το κάνει με τον έρθει πιο κοντά στα δεδομένα της εποχής και να διαμορφώσει ανάλογα τα κηρύγματα (ή τα tweets του πλέον), αλλά απλά αλλάζοντας το μέσο.

Επίσης στο τέλος αυτής της εβδομάδας περιμένουμε και το τέλος του κόσμου που φρόντισαν οι Μάγιας να μας ενημερώσουν ότι θα έρθει, μέσω των “προφητικών” τους ημερολογίων (καθότι δεν είχαν twitter)

Ο κινηματογράφος που είναι μέσο ως ένα βαθμό έχει αρκετές φορές προωθήσει, εκμεταλλευτεί, διαψεύσει ή και διακωμωδήσει την πνευματικότητα και την θρησκεία. Το θέμα είναι γενικότερα λεπτό οπότε τέτοιες ταινίες ορίζονται από μέρος των φανατικών πιστών είτε ως αριστουργήματα είτε ως βλάσφημα δημιουργήματα που πρέπει να καούν μαζί με τα βιβλία του μεσαίωνα.

Επειδή όμως το θρησκευτικό (ή spiritual όπως συνηθίζουμε να λέμε για να είμαστε και polliticaly correct) αγγίζει αρκετούς θεατές, υπάρχουν πάρα πολλές ταινίες που αναφέρονται σ’ αυτό το θέμα. Λόγω του ότι το μεγαλύτερο μέρος του δυτικού κόσμου (που είναι και το κινηματογραφικό κοινό που καταναλώνει σινεμά) πιστεύει στο Χριστιανισμό τέτοιες ταινίες τραβάνε το ενδιαφέρον ειδικότερα τις εορταστικές περιόδους. Από τα καταναλωτικά Χριστούγεννα μέχρι το κατανυκτικό Πάσχα, ο κινηματογράφος έχει να προσφέρει ταινίες για όλα τα γούστα. Μέχρι και ο Mel Gibson με το The Passion of Christ, έσπευσε να παρουσιάσει τη δική του gore εκδοχή της σταύρωσης και της ανάστασης του Χριστού. Αλλά δεν είναι μόνο ο χριστιανισμός που γίνεται θέμα του κινηματογράφου. Το Kundun του Martin Scorsese δείχνει με εξαιρετική εικαστική απεικόνιση την άνοδό του αναγεννημένου πνεύματος του Δαλάι Λάμα στο Θιβέτ και κερδίζει και 4 υποψηφιότητες για Oscar!

Πολλές ταινίες επίσης έχουν καπηλευθεί το φόβο που εμπνέει η θρησκεία στους ανθρώπους. Αμέτρητα σενάρια θρίλερ έχουν ξεπηδήσει από τα βιβλία όλων των θρησκειών με επιφανέστερο τον εικονικό Εξορκιστή. Μια ταινία που παραμένει κλασσική όχι μόνο για την εξαιρετική σκηνοθεσία της αλλά και για το γεγονός ότι ο διάβολος είναι κάτι που ενσυνείδητα ή υποσυνείδητα φοβούνται οι περισσότεροι, ανεξαρτήτως θρησκείας. Ακόμα και ο Roman Polanski με το ανατριχιαστικό Μωρό της Ρόζμαρι πραγματεύεται παρόμοιο θέμα που επίσης εκπορεύεται από τη θρησκεία. Η λίστα είναι πραγματικά ατελείωτη και περιλαμβάνει και δημιουργούς όπως ο John Carpenter και Dario Argento.

Ο ρόλος της τέχνης ευτυχώς δεν είναι πάντα να ικανοποιήσει την παρωπιδική λατρεία των πιστών. Γι’ αυτό και στον αντίποδα των θρησκευτικών ταινιών υπάρχουν και οι ταινίες που προσπαθούν να διακωμωδήσουν ή να υποβαθμίσουν τον πνευματισμό και την προσκόλληση στο θείο. Πρώτοι και καλύτεροι οι κανιβαλιστικοί (με την καλή έννοια) Monty Python με το Life of Brian που μέσω του γνωστού τους χιούμορ σχεδόν εξευτελίζουν το “δράμα του θεανθρώπου” κατά τη διάρκεια της σταύρωσης. Στο ίδιο ύφος αλλά με άλλου τύπου κινηματογράφηση κατατάσσεται και το ντοκιμαντέρ του Larry Charles, Religulous που ξεμπροστιάζει το χριστιανισμό στις ασάφειες και αδυναμίες των θεωριών της Βίβλου. Και φυσικά το ντοκιμαντέρ που παρότι παλιό, εξακολουθεί να είναι σημείο αναφοράς στην απομηθοποίηση του χριστιανισμού, το Zeitgeist. Παρόλο που ξενίζει πολλούς λόγω της συνωμοσιολογίας που το χαρακτηρίζει, στο πρώτο μέρος του αποδομεί πλήρως τη δημιουργία του Χριστιανισμού, συνδέοντας το με άλλες προϋπάρχουσες θρησκείες που μοιράζονται τα ίδια σημειολογικά χαρακτηριστικά.

Και τέλος υπάρχουν και οι ταινίες που χωρίς να μιλάνε σαφώς για τη θρησκεία, κρατάνε μια πιο ουδέτερη στάση απέναντι στο θέμα και προβληματίζουν χωρίς σαφείς υπόνοιες. Είναι αυτές που συνδέουν το spirituality με τη φιλοσοφία και είναι και οι πιο ενδιαφέρουσες γιατί ενεργοποιούν την κριτική μας διάθεση και μας δείχνουν το ερώτημα και όχι την απάντηση. Ανάμεσα σ’ αυτές είναι και το πρώτο μέρος της τριλογίας του Matrix όπου έκτος από τους θρησκευτικούς χαρακτήρες του (Μορφέας, Προφήτης) η θρησκεία ορίζεται ως πνευματικό επίπεδο του Neo. Ή το μεγαλεπήβολο και πολυβραβευμένο Tree of Life του Terence Malick που παρότι αφαιρετικό κατάφερε να συγκινήσει και να προβληματίσει αρκετό κόσμο. Ακόμα και το πρόσφατο prequel των Alein, το Prometheus έχει να κάνει με την αναζήτηση του ανθρώπου για κάτι μεγαλύτερο από εκείνον. Και διαρκώς διερωτάται και η ίδια η ταινία αλλά και ο θεατής για το ποιος είναι ο Θεός και αν έχει κάποιο νόημα η αναζήτηση αυτή.

Σ’ αυτή την κατηγορία έρχεται να προστεθεί και το Life of Pi του Ang Lee που μεταξύ πολλών θρησκευτικών και φιλοσοφικών θεωρήσεων, προβληματίζει και ταυτόχρονα εντυπωσιάζει με το όπως ακούγεται καλύτερο 3D όλων των εποχών.

 

 

Διαβάστε εδώ όλα τα προηγούμενα Deforming Lens

 

To Life of Pi βγαίνει στους κινηματογράφους από 20 Δεκεμβρίου 2012

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ