Ελεύθερος Σκοπευτής – American Sniper (2014)

O Clint Eastwood επιστρέφει στο καλό σινεμά, με επιρροές από το "The Hurt Locker"

 ★★★½☆ 

Σκηνοθεσία: Clint Eastwood
Σενάριο: Jason Dean Hall, Chris Kyle(βασισμένο στην αυτοβιογραφία του)
Πρωταγωνιστούν: Bradley Cooper, Sienna Miller, Jake McDorman
Διάρκεια: 132
Χώρα: ΗΠΑ
Διανομή: Tanweer

American-Sniper-Movie-PosterΑυτή η μοναδική ικανότητα των ΗΠΑ στην κατασκευή ηρώων/θρύλων, κάνει για άλλη μία φορά την εμφάνιση της στη μεγάλη οθόνη. Αθλητές, πολιτικοί, ηθοποιοί, αλλα και –φυσικά- στρατιώτες, συγκεντώνουν αβυσσαλέα ποσότητα ευγνωμοσύνης στο πρόσωπο τους, ιδίως από τους πολίτες της χώρας με το έντονο πατριωτικό συναίσθημα. Έτσι, είναι εύλογο να καταλάβουμε τη φαινομενική «αγιογραφία» ενός από τους σπουδαιότερους πυροβολητές στη νεότερη ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών, του Chris Kyle, ρέκορντμαν χτυπημάτων από απόσταση σε Ιρακινούς πολίτες και κεντρική φιγούρα της νέας ταινίας του Clint Eastwood, “American Sniper”. Στον ομώνυμο ρόλο, βλέπουμε τον –εντυπωσιακά αλλαγμένο, ως προς το «φούσκωμα»- Bradley Cooper, σε μία μείζονος δυναμικής ερμηνεία που τον «κουβαλά» όλο το δρόμο μέχρι τα Όσκαρ.

Σε μία πρώτη ανάγνωση του φιλμ, θα μπορούσαμε να καταφύγουμε στην εύκολη αναγωγή της ταινίας του Eastwood σε πατριωτικό παραλήρημα, ή στον –δυστυχώς- ευρέως χρησιμοποιημένο όρο, «αμερικανιά». Πέρα όμως από το παρωχημένο της έκφρασης –που θα μας οδηγούσε σε έναν στερεοτυπικό χαρακτηρισμό εθνικών σινεμά, ανάλογο με την ονοματοποιία οποιουδήποτε ρομαντικού δράματος χαμηλών τόνων ως «γαλλιά»- ένα τέτοιο συμπέρασμα θα ήταν πέρα ως πέρα λάθος. Κι αυτό, γιατί εδώ μιλάμε για έναν σκληρό και αδυσώπητο πόλεμο όπου ισχύουν ειδικές συνθήκες(όπως σε κάθε πόλεμο), επειδή ο μέσος Ευρωπαίος δε μπορεί να μπει στην έντονα καλλιεργημένη πατριωτική ψυχοσύνθεση των Αμερικανών, αλλά και λόγω της γνώριμης διττής σημασίας κάθε φιλμ(34 αισίως) του βετεράνου κινηματογραφιστή, στα έργα του οποίου τίποτα δεν είναι επιφανειακό και υπάρχει ορατός διαχωρισμός ανάμεσα στο φαίνεσθαι και το είναι.

Έχοντας κάνει την απαραίτητη διευκρίνηση πάντως, το “American Sniper” δεν εξετάζει καμία γκρίζα ζώνη και μένει με απόλυτο πρωταγωνιστή τον ήρωα του και την πάθηση γνωστή ως «μετά-τραυματικό στρες», ιδιαίτερα μετά από συμμετοχή του υποφαινόμενου σε πόλεμο. Η πρώτη σκηνή που μας αποκαλύπτεται, δείχνει τον Chris Kyle, ξαπλωμένο σε μία ταράτσα, ένα με το σκόπευτρο του όπλου του, να βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα βάρβαρο δίλημμα: το κατά πόσο ένα περίπου 10χρονο παιδί(που φαίνεται να κρατά έναν όλμο) αποτελεί απειλή για τους συν-στρατιώτες του ή είναι αθώο. Πριν προλάβουμε να δούμε την έκβαση της απόφασης του, λαμβάνει χώρα ένα flashback που μας μεταφέρει στην παιδική ηλικία του Kyle, συγκεκριμένα σε κυνηγετικό ταξίδι με τον πατέρα του. Ο Eastwood δεν αφήνει καθόλου στην τύχη το οικογενειακό περιβάλλον του ελεύθερου σκοπευτή-θρύλου, με τον πατέρα ρυθμιστή των οικογενειακών ισορροπιών, αυστηρό και θεοσεβούμενο. Σε ένα οικογενειακό τραπέζι, θα μοιραστεί μαζί μας το εξής απόφθεγμα: «Οι άνθρωποι χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες. Τα πρόβατα, δηλαδή αυτούς που δε μπορούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, τους λύκους που λυμαίνονται και χτυπούν τον εύκολο στόχο των προβάτων, και τα τσοπανόσκυλα που αφιερώνουν τη ζωή τους στην προστασία αυτών που αγαπούν ή αυτών που έχουν αναλάβει την ευθύνη να φυλάξουν.

Όπως ήταν φυσικό, το πατριωτικό αίσθημα του Kyle θα αναπτυχθεί, με αποτέλεσμα την κατάταξη του στους Navy SEALS, κάτι σαν τους δικούς μας «βατραχανθρώπους». Η εκπαίδευση τους θα αποτυπωθεί γλαφυρά στην οθόνη. Γρήγορα, η φήμη του ήρωα μας θα εκτοξευθεί στα ουράνια, όλοι θα αναφέρονται στο πρόσωπο του ως «ο θρύλος»(160 θανάτοι καταγεγραμμένοι στο όνομα του, μόνο οι επίσημοι αριθμοί) και θα ακολουθήσουν τρεις ακόμα θητείες. Εν μέσω αυτών, ο Kyle θα εμφανίζεται παντελώς αποκομμένος από την οικογένεια του –α λα “Hurt Locker”- ενώ θα εμφανιστεί και μία προσωπική βεντέτα με των ανάλογων προσόντων αντίπαλο ελεύθερο σκοπευτή, Mustafa(που παρουσιάζεται σαν τη σκοτεινή, αμοραλιστική πλευρά του ήρωα).
Παρά τον εν γένει χαρακτηρισμό των εχθρών ως «αγρίων» και τη σκοτεινή απεικόνιση του alter ego του Chris Kyle, Mustafa, αυτό που μας προκαλεί αλγεινή εντύπωση είναι η ευκολία με την οποία ο ήρωας ξεφεύγει από τους προσωπικούς του «δαίμονες». Όσο κι αν η κατάσταση μοιάζει να εκτροχιάζεται σταδιακά, άξαφνα τα πάντα εξομαλύνονται ως δια μαγείας.

Η παρουσία του Bradley Cooper πάντως, είναι καταλύτης για τη δυναμική της ταινίας, με τον Αμερικανό να μας δείχνει πως μόνο τυχαία δεν είναι η ραγδαία του εξέλιξη. Εδώ, αποφεύγοντας τις δραματικές εξάρσεις και τα μελό, παρατηρούμε μία χαμηλών τόνων ερμηνεία, αλλά ταυτόχρονα πλήρη, με «γεμάτη» παρουσία σε κάθε σκηνή. Η Sienna Miller στο ρόλο του ρομαντικού ενδιαφέροντος του ήρωα, Taya, είναι μία ευχάριστη έκπληξη, αλλά η αλήθεια είναι πως θα μπορούσε να έχει καλύτερη χημεία με τον πρωταγωνιστή.

Όσον αφορά τα επιμέρους τεχνικά χαρακτηριστικά, αυτά είναι όλα στο υψηλότατο επίπεδο. Ήχος, φωτογραφία, μοντάζ και διεύθυνση παραγωγής αγγίζουν το τέλειο, και η ανεπαίσθητη μουσική επένδυση αφήνει τη δράση εκεί που πρέπει: στον πόλεμο και στον ίδιο τον ήρωα.

Σίγουρα η καλύτερη ταινία του Clint Eastwood από το “Grand Torino”, το “American Sniper” μας κάνει να νιώθουμε άβολα, αλλά βαθιά μέσα μας, νιώθουμε δέος για τον μεγάλο αυτό σκηνοθέτη.

Παναγιώτης Μήτσικας

Ο Παναγιώτης Μήτσικας είναι το νόθο παιδί του Woody Allen και του Fox Mulder. Τα τελευταία 5 χρόνια έχει ξεκινήσει ένα indie coming-of-age road trip, ώστε να ανακαλύψει τον εαυτό του.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ