Filmmaking συμβουλές από τον Richard Linklater

...

Γράφει ο Γιώργος Κόκουβας

Ξεκίνησε με μια Super-8 στο χέρι. Συνέχισε με low-budget ανεξάρτητες προσπάθειες. Πέρασε στις μεγάλες χολυγουντιανές παραγωγές. Έκανε από νεανικές κωμωδίες και rotoscope δημιουργήματα μέχρι κοινωνικές ταινίες και καθιερώθηκε με το αφηγηματικό στιλ των ιστοριών που διαδραματίζονται σε ένα εικοσιτετράωρο, συνδέοντας το εμπορικό ύφος του Hollywood με τις αισθητικές αξίες του ευρωπαϊκού art cinema και του Ρομπέρ Μπρεσόν που τόσο αγαπούσε.

Ο Richard Linklater έχει δοκιμάσει πολλά πράγματα για να εξελίξει την τέχνη του και το «Before Midnight» που κλείνει φέτος την «Before trilogy» του μας δίνει την ιδανική αφορμή να επωφεληθούμε από τα μυστικά της κινηματογράφησής του και της εμπειρίας του, έτσι όπως τα αποκάλυψε κατά καιρούς ο ίδιος και τα συγκέντρωσε το FilmSchoolRejects. Ιδού οι συμβουλές του Linklater προς τους νέους κινηματογραφιστές:

Ενθάρρυνε τους ηθοποιούς σου να συμμετάσχουν στην δημιουργική διαδικασία

Το “Before Sunset” ήταν υποψήφιο σε πολλές διοργανώσεις για το βραβείο καλύτερου σεναρίου, αλλά οι υποψηφιότητες ανέγραφαν πάντα τρία ονόματα: Julie Delpy, Ethan Hawke, Richard Linklater. Κι αυτό γιατί, μπορεί ο Linklater να είχε ένα πολύ καλό σενάριο στα χέρια του πριν επιλέξει τους ηθοποιούς, αλλά ο κανόνας του είναι ο εξής: «Ενδιαφέρομαι για την αλήθεια των ηθοποιών στην οθόνη, και αυτό δεν μπορείς να το πετύχεις αν διαβάζουν τις γραμμές που έγραψε κάποιος άλλος. Το να δουλέψουμε και οι τρεις μαζί ώστε να εξατομικεύσουμε το κείμενο και να βάλουν κάτι από τον εαυτό τους οι ηθοποιοί στο σενάριο ήταν ο μόνος τρόπος να πετύχω το αποτέλεσμα που ήθελα».

Περισσότερες συμβουλές για την δουλειά με τους ηθοποιούς σε παλιότερη ανάρτηση της στήλης.

Δες το κωμικό στοιχείο του δράματος

Στο πολύ ιδιαίτερο «A Scanner Darkly», ο Linklater μετέφερε στην μεγάλη οθόνη το βιβλίο του Dick, φροντίζοντας να ξετυλίξει το νήμα της αφήγησης, μένοντας πιστός στο ιδιότυπο της ιστορίας: Μπορεί να πρόκειται για ένα «δραματικό» θέμα, αλλά με ενσωματωμένο το κωμικό στοιχείο. «Θεωρώ ότι στις διασκευές, χάνεις εύκολα το κωμικό στοιχείο. Οι άνθρωποι συνήθως πιστεύουν ότι το δράμα “οδηγεί” την αφήγηση, αλλά εγώ θεωρώ ότι η κωμωδία ήταν στην πραγματικότητα η ψυχή της ταινίας», έχει δηλώσει ο ίδιος. Κι αυτή του η αρχή διαπνέει όλη του σχεδόν την φιλμογραφία – δύσκολα θέματα παρουσιάζονται με μαύρο χιούμορ, το οποίο φωτίζει το «ζουμί» των χαρακτήρων του.

Δώσε σημασία στην πρακτικότητα

Κι αν αυτό το λέει ένας άνθρωπος που κάνει ταινίες με ακατάπαυστους διαλόγους επί εκατό λεπτά και ήρωες που αναλύουν απ’ την αρχή ως το τέλος ασαφείς ιδέες, τότε μπορείτε να είστε σίγουροι ότι το εννοεί. Αυτό που έχει πει συγκεκριμένα ο Linklater είναι πως, ενώ δουλεύει ταυτόχρονα ως σεναριογράφος και ως σκηνοθέτης στα projects του, κάθε φορά σκέφτεται με μία από αυτές τις ιδιότητες, και κάθε φορά ο σεναριογράφος πρέπει να «απολύει» τον σκηνοθέτη, για να κάνει σωστά τη δουλειά του, και αντίστροφα: Θα πρέπει την ώρα του γυρίσματος ο σκηνοθέτης να θυσιάσει μέρος από τα κείμενα του σεναριογράφου γιατί αυτό απαιτεί η πρακτικότητα των γυρισμάτων. Επομένως, η συμβουλή του είναι να θυσιάζεις λίγο από τον ιδεαλισμό για να μπορέσει να γίνει η ταινία σου απτή πραγματικότητα.

Δείτε απόσπασμα από masterclass του Linklater, στο οποίο τοποθετείται επί του θέματος.

Μην δεσμεύεσαι από τις συμβάσεις της κινηματογραφικής θεωρίας

Ο Linklater είναι ένας αυτοδίδακτος σκηνοθέτης. Κι αυτό είναι κάτι που πιθανότατα δεν μετανιώνει. «Το concept του Slacker ήταν μία από τις πρώτες κινηματογραφικές ιδέες που είχα. Όταν πρωτοασχολείσαι με το σινεμά, όλα είναι πιθανά. Αν είχα πάει σε σχολή σκηνοθεσίας, πιθανότατα δεν θα σκεφτόμουν ποτέ αυτή την ιδέα», έχει πει. Και εννοεί πως, καλές είναι οι σπουδές και ο κινηματογραφικός ακαδημαϊσμός, αλλά ακολουθώντας απαρέγκλιτα τους παραδοσιακούς κανόνες και τις συμβάσεις, κανείς δεν καινοτόμησε. Σκέψου έξω από το κουτί και πάρε το ρίσκο να δοκιμάσεις να παίξεις με τα όρια και τις ανεξάντλητες δυνατότητες του σινεμά.

Βάλε τον εαυτό σου στις ταινίες σου

Το σημαντικότερο πράγμα, σύμφωνα με τον ίδιο, για να γίνει «αληθινή» μια ταινία, είναι ο δημιουργός της να γνωρίζει καλά το πού στέκεται ο ίδιος απέναντί της. Πολλές από τις ταινίες του για παράδειγμα περιέχουν αυτοβιογραφικά στοιχεία, κι αυτό είναι ένας τρόπος να αφήσεις ένα κομμάτι του εαυτού σου να γίνει μέρος της τέχνης σου. Ένας άλλος είναι να μπεις νοητά και συναισθηματικά στη θέση των ηρώων σου και να σκεφτείς προτού γυρίσεις την ταινία ποια είναι τα αισθήματά σου γι’ αυτούς, αν τους εκτιμάς, γιατί έχουν ενδιαφέρον και αν συμφωνείς ή όχι και γιατί με τις πράξεις τους. Αυτός είναι ένας ασφαλής τρόπος να τους κατανοήσεις και τελικά να γυρίσεις την ταινία σου ξέροντας πολύ καλά γιατί συμβαίνει η κάθε σκηνή και τι εξυπηρετεί το κάθε πλάνο.

Δείτε περισσότερες συμβουλές για το «ανεξάρτητο κινηματογραφείν» από τον Linklater.

Πειραματίσου με τις τεχνικές

Ο Linklater, παρά τις «ευρωπαϊκές» του σινεφίλ καταβολές, δεν σταμάτησε να κυνηγά τις εξελίξεις της τεχνολογίας και να πειραματίζεται με τον ψηφιακό κόσμο. Τα Waking Life και Tape για παράδειγμα είναι γυρισμένα με ψηφιακή κάμερα, ενώ το πρώτο, όπως και το A Scanner Darkly γυρίστηκαν με την τεχνική του rotoscoping, δηλαδή της τεχνικής που κάνει μια πραγματική εικόνα να μοιάζει με animated. Παράλληλα, δοκίμασε κάμερες που του επέτρεψαν μεγάλης διάρκειας μονοπλάνα, κάτι που έδωσε την ευκαιρία στους ηθοποιούς του να αποδώσουν μεγαλύτερη θεατρικότητα στην ερμηνεία τους. Πάντα, όμως, το έκανε όχι για χάρη του στιλ και μόνο, αλλά επειδή η κάθε τεχνική ταίριαζε με αυτό που ήθελε να πετύχει στην εκάστοτε ταινία.

Δείτε όλα τα άρθρα του Filmmaking

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ