Φολκ ήχοι και αριστουργήματα

Ο κινηματογράφος αντλεί τα θέματα του από τη μουσική πολύ συχνά. Και πολύ συχνά κατασκευάζει αριστουργήματα.

Ο κινηματογράφος αντλεί τα θέματα του από τη μουσική πολύ συχνά. Οι ταραχώδεις και μερικές φορές αυτοκαταστροφικές ζωές των μεγάλων μουσικών γίνονται το έναυσμα για πρώτης τάξεως βιογραφίες που μαζεύουν το κοινό μεγάλων συναυλιών του περασμένου αιώνα και το καθίζουν στην αίθουσα του κινηματογράφου για απολαύσει με 24 καρέ το δευτερόλεπτο τα περασμένα μεγαλεία των μουσικών που σημάδεψαν γενιές και ιδεολογίες.

Στο μεγαλύτερο τους μέρος οι μουσικές βιογραφίες έχουν να κάνουν με εκπρόσωπους της ροκ μουσικής καθώς εκείνη ήταν αυτή που άγγιξε τον περισσότερο κόσμο τουλάχιστον τις δεκαετίες του 1960 και 1970. Και οι ζωές των πρωταγωνιστών της βαραίνονται κι απ’ αυτό το αυτοκαταστροφικό, καταχρηστικό πέπλο σεξ, αλκοόλ και συνήθως ναρκωτικών.

photo-09Υπάρχει όμως κι άλλο ένα μουσικό είδος που ουκ ολίγη επίδραση είχε στο παγκόσμιο μουσικό στερέωμα. Αυτό της φολκ μουσικής. Και δεν αναφερόμαστε στην παραδοσιακή αμερικανική redneck τραγουδοποιία για το πόσα ζώα έσφαξε ο τεξανός σήμερα στη φάρμα αλλά στη μετεξέλιξη της, όπως αυτή εκφράστηκε κυρίως τη δεκαετία του 1960. Τραγούδια πολίτικα που παίζονταν σε ομαδικές συγκεντρώσεις πολιτών που αντιδρούσαν σε κυβερνητικές αποφάσεις αυτής της έντονα πολιτικοποιημένης περιόδου. Τραγούδια που περιέγραφαν την καθημερινότητα και τα (κυρίως οικονομικά) προβλήματα του κόσμου και γίνονταν σύμβολα αντίστασης και κοινωνικής αφύπνισης.

Ο κυριότερος εκπρόσωπος όλων αυτών των τραγουδιών υπήρξε ο Bob Dylan. Ο μεγάλος τραγουδοποιός με την πολυσχιδή προσωπικότητα και την πολυεπίπεδη ζωή που με τα τραγούδια του άλλαξε την άποψη του ευρύ κοινού για την φολκ μουσική και την μουσική βιομηχανία γενικότερα. Μια ιδιότυπη, όπως του αρμόζει, βιογραφία επιχείρησε να καταγράψει με το ανεξάρτητο του βλέμμα ο Todd Haynes. Στο I’m not there, τίτλος παρμένος από ένα από τα τραγούδια του Dylan, ο Haynes περιγράφει τις πολλές ζωές του τραγουδοποιού, χρησιμοποιώντας ένα διαφορετικό και ταλαντούχο ηθοποιό (Christian Bale, Cate Blanchett, Heath Ledger, Ben Whishaw, Richard Gere) για κάθε μια από τις προσωπικότητες του Dylan και την αντίστοιχη κινηματογράφηση που δένει με τον ψυχισμό και την περίοδο της ζωής του. Εκτός από επιτυχημένο κινηματογραφικό πείραμα το I’m not there προβάλει την ουσία της μουσικής και τη διαρκή αμφιταλάντευση ανάμεσα στην εμπορική επιτυχία και την μουσική ανεξαρτησία.

photo-04Η πιο πρόσφατη επιτυχημένη εμφάνιση της φολκ μουσικής στον κινηματογράφο είναι το Once. Αν και δεν αναφέρεται στη μουσική όπως αυτή εκφραζόταν το ’60, το πρωταγωνιστικό ζευγάρι που ζει στο σήμερα, διέπεται από τη φιλοσοφία του είδους. Οι συναισθηματικοί στίχοι, η ανάγκη να ακουστούν και η απουσία της glamourous δημοσιότητας χαρακτηρίζουν αυτό το μικρό φιλμ που κατάφερε να φτάσει μέχρι και τα Oscar και να φύγει με το βραβείο του καλύτερου τραγουδιού, από μια συνήθως συντηρητική κατηγορία που βραβεύει με ασαφή κριτήρια. Το Once όμως με την ευαισθησία του, του αληθινούς και φρέσκους πρωταγωνιστές του και το εξαιρετικό soundtrack κατάφερε να ξεχωρίσει και να βγει ασπροπρόσωπο σε μια βιομηχανία που διαλέγει το πολύ δύο ανεξάρτητες ταινίες να βραβεύσει.

Οι αδερφοί Κοέν είχαν δείξει από το 2000 την αγάπη τους στη φόλκ μουσική με το O Brother, Where Art Thou? Αν και η ταινία δεν περιγράφει τη ζωή κανενός μεγάλου μουσικού αλλά είναι μια ιδιότυπη αμερικάνική (με την καλή έννοια) αλληγορία της Οδύσσειας του Ομήρου, το soundtrack της είναι γεμάτο από folk μουσική και τραγούδια της εποχής που φλερτάρουν και με την country χωρίς όμως την καθιστική ευμάρεια της δεύτερης.

photo-06Φέτος οι Κοέν φέρνουν τη φολκ μουσική ξανά στο προσκήνιο με το Inside Llewyn Davis. Η ήδη πολυβραβευμένη ταινία τους που θα πρωταγωνιστήσει και στα ερχόμενα Oscar οπτικοποιεί τη ζωή ενός φολκ μουσικού στο Greenwich Village της Νέας Υόρκης. Με υπέροχη θαμπή κινηματογράφηση, απόλυτα ταιριαστή τόσο με την εποχή όσο και το ρομαντισμό της μουσικής, υπέροχους πρωταγωνιστές (όπως άλλωστε σε κάθε ταινία των Κοέν), το Inside Llewyn Davis ξεχωρίζει γιατί διατυπώνει την ανάγκη του πρωταγωνιστή του να ακουστεί και μέσω της μουσικής να ξεπεράσει τα προβλήματα του. Και τα καταφέρνει χωρίς να του φύγει ούτε ένα ακόρντο.

Διαβάστε την κριτική της ταινίας

Διαβάστε όλα τα προηγούμενα Deforming Lens

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ