Framing Oscars 2012: Αναλύοντας την Σκηνοθεσία

...

Γράφει η Βαρβάρα Κοντoνή

Ταραμ ταραμ ταμ ταμ!  Ας ηχίσουν οι σάλπιγγες, ας ετοιμαστούν οι χρυσοποίκιλτες τουαλέτες, ας κολαριστούν τα σκουρόχρωμα κοστούμια και ας ανάψουν οι προβολείς.  Τα Oscars βρίσκονται πρό των πυλών και εμείς μια ανάσα μακριά από το τέλος του super, extra αφιερώματός μας για την 84η απονομή των φετινών βραβείων Oscars.  Σήμερα σειρά έχει μια mini ανάλυση της κατηγορίας της Σκηνοθεσίας στην οποία κονταροχτυπιούνται μερικές από τις -κατά πολλούς- καλύτερες ταινίες της χρονιάς.  Εγώ θα κάνω πάλι τον δικηγόρο του διαβόλου και θα πω οτι δεν είμαι και τόσο σίγουρη.  Ας δούμε όμως λίγο πιο αναλυτικά τι ακριβώς εννοούμε.

Γούντι ΆλενΜεσάνυχτα στο Παρίσι

Ο επί πολλά συναπτά έτη εραστής της Ακαδημίας, έκανε και πάλι φέτος το θαύμα του, σκηνοθετόντας μια ταινία βγαλμένη σαν από παραμύθι.  Η δράση στο μαγευτικό Παρίσι, το έξυπνο σενάριο και το πέρασμα μιας πληθώρας χολυγουντιανών αστεριών από διάφορους σύγχρονους ή παλιακούς ρόλους (συναντάμε τον Έρνεστ Χέμινγουεϊ, τη Γερτρούδη Στάϊν, μέχρι και τον Σαλβαντόρ Νταλί) αποτέλεσαν μερικούς από τους βασικούς λόγους της σαρωτικής επιτυχίας και αποδοχής της ταινίας.  Τι κι αν πέρσι με το «You Will Meet a Tall Dark Stranger» δε κατάφερε να σκοράρει στις καρδιές των κριτικών και του κοινού;  Αυτό δε φαίνεται να σταμάτησε τον πασίγνωστο σκηνοθέτη των μεγάλων επιτυχιών, να βγει μπροστά φέτος με ρομαντικίζουσα διάθεση και νοσταλγική ματιά, να κερδίσει τέσσερις υποψηφηότητες για Oscar και μια σοβαρή ευκαιρία να κερδίσει το χρυσό αγαλματάκι στη κατηγορία της Σκηνοθεσίας.  Η αλήθεια είναι οτι αν και το Holywood αγαπάει τον Γούντι Άλεν, φέτος έχει απέναντί του έναν original Γάλλο που καραδοκεί να του κλέψει τη…δόξα.

Μισέλ ΧαζαναβίσιουςThe Artist

Ο κ. Χαζαναβίσιους έσκασε φέτος από το πουθενά, μας πάσαρε το ασπρόμαυρο, βωβό του ρομάντζο και σάρωσε τα πάντα.  Και όταν λέμε τα πάντα, το εννοούμε.  Σίγουρα το «The Artist» δε θα μπορούσε να λείπει από τη κατηγορία της σκηνοθεσίας καθώς είναι οτι πιο πρωτότυπο έχει να επιδείξει ο κινηματογράφος τα τελευταία χρόνια.  Και πόσο ειρωνικό είναι αυτό;  Μιλάμε για μια πρωτοτυπία η οποία ακολουθεί τον ίδιο τον κινηματογράφο από τη πρώτη στιγμή της γέννησής του, αλλά που στη πορεία κάπου εγκαταλείφθηκε και χάθηκε.  Αυτή ακριβώς τη χαμένη ομορφιά, αίγλη και μαγεία του ‘μεγάλου πανιού’ φρόντισε ο Χαζαναβίσιους να μας παρουσιάσει για ακόμη μια φορά.  Έτσι για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νεότεροι.  Η σκηνοθεσία του έχει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που καθιστούν τον βωβό κινηματογράφο απλά αξεπέραστο.  Στυλιζάρισμα, εκφραστικότητα και έναν ουσιαστικό, απλό πλούτο εικόνων, εάν μπορούμε να το θέσουμε κάπως έτσι.  Η αλήθεια είναι πως τέτοιες πρωτοβουλείες έχουν λείψει και έχουν εκλείψει από τη στραφταλιζέ βιομηχανία των ταινιών, και καιρός ήταν κάποιος να μας ξαναθυμίσει οτι πολλές φορές αρκεί μια επιστροφή στην αρχή, προκειμένου να γνωρίσουμε και πάλι τι πάει να πει μαγεία.  Και φέτος το καταλάβαμε πολύ καλά χάρη στον αγαπητό Μισέλ, ο οποίος φαντάζει ως το αδιαφιλονίκητο φαβορί για το Oscar.

Αλεξάντερ ΠέϊνΟι Απόγονοι

‘Ενα ακόμα αγαπημένο παιδί της Ακαδημίας (νεότερο παιδί αυτό) φαίνεται να είναι και ο Αλεξάντερ Πέϊν, ο οποίος με τα προσαρμοσμένα του σενάρια συνήθως, καταφέρνει και καθιστά τους πρωταγωνιστές του διεκδικητές κάποιου Oscar, είτε αυτό είναι Β’ είτε Α’ ρόλου.  Φέτος επανέρχεται και πάλι στο προσκήνιο έπειτα από απουσία επτά(!) ετών, με το κωμικοτραγικό, οικογενειακό του δράμα «The Descendants» το οποίο ούτε λίγο, ούτε πολύ διεκδικεί πέντε συνολικά Oscar!  Η αλήθεια είναι οτι η ταινία του προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις, και το κοινό της μοιράστηκε ανάμεσα σε φανατικούς υποστηρικτές και ‘ορκισμένους’ πολέμιους.  Προσωπικά δε μπορώ να πω οτι η ταινία δε μου άρεσε, αλλά από την άλλη δε νομίζω οτι ήταν και κάτι το φοβερά πρωτοποριακό ή ξεχωριστό.  Παρόμοια δραματικά μοτίβα έχω παρακολουθήσει σε πάμπολλες ακόμα ταινίες.  Μπορώ όμως να πω με βεβαιότητα οτι την υποψηφιότηα του Πέϊν στη κατηγορία Καλύτερης Σκηνοθεσίας/Σκηνοθέτη δε τη κατάλαβα καθόλου.  Μιλάμε για μια normal, ρέουσα σκηνοθεσία, με αφηγηματική εξέλιξη και την απλή παρουσίαση μιας ιστορίας.  Ωραίο το χαβανέζικο τοπίο και τα καθάρια, γαλάζια νερά, αλλά εκτός από αυτά τι;  Μήπως μου διαφεύγει κάποιο βαθύτερο νόημα ή είμαι τελικά τόσο απαίδευτη ώστε δε μπορώ να ξεχωρίσω τον μεγάλο, από τον τοσοδούλικο σκηνοθέτη;  Όπως και να’χει αυτό που ξέρω είναι ένα: ο Πέϊν δε θα πάρει το Oscaraki φέτος.  Μια άλλη φορά ίσως.

Τέρενς Μάλικ – The Tree of Life

Και απέναντι σε όλα έχουμε και το βαρύ πυροβολικό του Τέρενς Μάλικ που ακούει στο όνομα, «Το Δέντρο της Ζωής».  Κάπου ανάμεσα σε δεινόσαυρους, συμπατικά ερωτήματα, αργή (σαν τον θάνατο σε σημεία) σκηνοθεσία και πολλαπλά νοήματα ζωής που χρείζουν εξίσου πολλαπλών απαντήσεων, η Ακαδημία εντυπωσιάστηκε (yawn) από τη μυσταγωγική, πληθωρική σκηνοθεσία του Μάλικ, και εκτός άλλων αποφάσισε να την προτίνει για Καλύτερη Ταινία, αλλά και Best Achievement in Cinematography.  Τα καλά να τα λέμε.  Η φωτογραφία της ταινίας είναι επιβλητική, η σκηνοθεσία πλουσιπάροχη και με μια εσσάνς κιουμπρίστικης αισθητικής (μια μόνο), ενώ οι ηθοποιοί παίζουν μάλλον δευτερεύοντα ρόλο, χωρίς αυτό να σημαίνει οτι είναι περιττοί.  Σίγουρα όμως όταν ξεκινάς να βλέπεις αυτή τη ταινία, άλλα είναι αυτά που προκαλούν τον αμφιβληστροειδή σου χιτώνα.  Και ο Μάλικ είναι από αυτούς που θα διεκδικήσουν με σθένος το Oscar Σκηνοθεσίας, αλλά μάλλον χλωμό το κόβω.  Σε μια άλλη χρονιά δε θα κάναμε καν μια τέτοια συζήτηση, καθώς θα το είχε ήδη στο τσεπάκι του.  Φέτος όμως ο γαλλικός οδοστρωτήρας είναι απλά ασταμάτητος.

Μάρτιν ΣκορσέζεHugo

Έπρεπε να έρθει το σωτήριο έτος 2006 προκειμένου να κερδίσει επιτέλους ένα Oscar Σκηνοθεσίας για το πολύ καλό, αλλά remake (να τα λέμε αυτά) «The Departed».  Μετά από την μακρόχρονη πορεία του στο κινηματογραφικό στερέωμα, ήρθε επιτέλους η ώρα που ο Μάρτιν έχει αρχίσει να παίρνει το αίμα του πίσω, αν κρίνουμε από τη stadar υποψηφιότητα που κερδίζει πάντα με κάθε νεα του ταινία.  Αν μάλιστα σκεφτούμε και τα έντεκα αγαλματίδια για τα οποία είναι προτεινόμενος φέτος, με το παραμυθατζίδικο «Hugo» του, τότε φαίνεται πως το Hollywood μάλλον δε τον έχει ξεγράψει ακόμα.  Και γιατί να το κάνει άλλωστε;  Εξάλλου αν κρίνουμε και από το «The Artist» μάλλον το κοινό φέτος δίψασε για μια επιστροφή στο παρελθόν του κινηματογράφου, και ακριβώς αυτό τους έδωσε και ο Σκορσέζε.  Το όνομα του πατέρα του φανταστικού Ζώρζ Μελιές, το ταξίδι στις απαρχές των κινούμενων εικόνων, η γλυκιά ιστορία του και ας μην αυταπατόμαστε και η δοκιμή του σκηνοθέτη πάνω στο 3D (επιτυχημένη απ’οτι δείχνουν τα αποτελέσματα), είναι μόνο μερικοί από τους λόγους που τον κατέστησαν φέτος για ακόμα μια φορά υποψήφιο.  Και κάπως έτσι ο Μάρτιν συμπληρώνει την Αγία Τριάδα της φετινής Σκηνοθεσίας: Χαζαναβίσιους-Μάλικ-Σκορσέζε.

Σίγουρα θα έπρεπε να μιλάμε για περισσότερες υποψήφιες ταινίες σε αυτή τη κατηγορία, εάν βέβαια κάτι τέτοιο ήταν δυνατό.  Ταινίες όπως το εντυπωσιακό και επαναπροσδιοριστικού είδους «Drive» του Νίκολας Γουάϊντινγκ Ρέφν, το τολμηρό, αλλά σκηνοθετικά αισθησιακό και αστικά αρτιστίκ «Shame» του Βρετανού Μακ Κουίν, τα τελολογικά «Take Shelter» του Τζέφ Νίκολς και «Melancholia» του Τρίερ, και τόσες τόσες ακόμη που θα μας έπαιρνε αράδες ολόκληρες να απαριθμήσουμε, αδικήθηκαν κατάφορα από την Ακαδημία.  Και αν όλες αυτές είναι φυσικά αδύνατον να κερδίσουν μια υποψηφιότητα, ποτέ δε ξεπέρασα το γεγονός οτι το «Drive» χαντακώθηκε τόσο πολύ.  Να μην αρχίσω για το «We Need to Talk About Kevin» της Λιν Ράμσεϊ, ή την απουσία της Τίλντα από τη κατηγορία των Α’ Γυναικείων.  Το βλέπω, πάλι θα συγχυστώ.

Τελικά τι;

Ποιος θα το πάρει: Ο Χαζαναβίσιους

Ποιος αξίζει να το πάρει: Ο Χαζαναβίσιους για αυτό που μας έδωσε.  Αν δε το κάναμε και μαϊντανό, θα ήταν ακόμα καλύτερα.

Ποιος ήθελα εγω να το πάρει: Ο Ρεφν. Πλάκα κάνουμε τώρα;

Μείνετε τριγύρω για τη τελευταία μας κατηγορία αύριο, αυτή της Καλύτερης Ταινίας.

Βαρβάρα Κοντονή

Ερωτευμένη με τον κινηματογράφο από μικρή, παθιασμένη με τις εικόνες, τους ήχους, τις ιστορίες και την ομορφιά της 7ης Τέχνης, απολαμβάνω να γράφω με ένταση για αυτά που αγαπώ.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ