Από το Παρίσι στο φεγγάρι (κι ακόμα παραπέρα)

...

Γράφει ο Γιώργος Κόκουβας

Για τη λίστα όλων των Filmmaking άρθρων κάντε κλικ εδώ

Τα Χριστούγεννα του 1895, τα αδέρφια Lumiere έκαναν την αρχή, όπως είδαμε την προηγούμενη εβδομάδα, συστήνοντας όχι μόνο την κινηματογραφική μηχανή λήψης και προβολής, αλλά και τον πρώτο πυλώνα της θεματολογίας του κινηματογράφου: Έστηναν την κάμερα και κατέγραφαν κινούμενες εικόνες από τα φαινόμενα της ζωής, με προσέγγιση «ντοκιμαντερίστικη».

Σε εκείνη την θρυλική πρώτη προβολή στο Grand Café του Παρισιού ήταν παρών κι ένας άνδρας, που λίγους μήνες μετά θα σύστηνε τον δεύτερο (και τελευταίο ακρογωνιαίο) λίθο του κινηματογράφου: Ο Georges Méliès είδε τις ταινίες των Lumiere, μαγεύτηκε από τις δυνατότητες της κάμερας, αλλά δεν στάθηκε απλώς στην καταγραφή της πραγματικότητας. Πρότεινε στους Lumiere να αγοράσει μία από τις μηχανές τους, εκείνοι αρνήθηκαν, κι έτσι προσπάθησε να δημιουργήσει την δική του, με αποτέλεσμα ένα μηχάνημα προβολής που έκανε υπερβολικά πολύ θόρυβο, γι’ αυτό και ο ίδιος το αποκαλούσε «ο αλεστής του καφέ». Λίγο αργότερα κυκλοφόρησαν στο εμπόριο κι άλλες, κι έτσι μπόρεσε να τις χρησιμοποιήσει για να κάνει αυτό που ξέρει πολύ καλά: Τα μαγικά του, σαν εκείνα που δοκίμαζε στα θεατρικά του δρώμενα. Με άλλα λόγια, χρησιμοποίησε την κινηματογραφική μηχανή για να κάνει μυθοπλασία.

Και δεν ήταν απλώς αυτό που τον έκανε ικανό να γίνει, έναν αιώνα και κάτι αργότερα, ήρωας της πιο νοσταλγικής ταινίας του Σκορσέζε. Ήταν ο πρώτος που δοκίμασε τα τρικ στο σινεμά, τα πρώτα πρωτόγονα ειδικά εφέ, το time-lapse, τα dissolve, τον επιχρωματισμό, κι όλες τις τεχνικές που είχε στην διάθεσή του για να μεταφέρει την τέχνη του θεάτρου στον κινηματογράφο. Να αναμίξει την θεατρική σκηνή με το κινηματογραφικό κάδρο. Να φέρει στην νέα τέχνη το Φανταστικό.

Εκεί δηλαδή που οι Lumiere παρουσίαζαν εργάτες να φεύγουν από ένα εργοστάσιο, ο Méliès παρουσίαζε ανθρώπους και παράξενα πλάσματα να προσγειώνονται στη Σελήνη, ή μια γυναίκα να γίνεται αόρατη. Παρουσίασε τα πρώτα ψήγματα επιστημονικής φαντασίας και θρίλερ. Και με λίγα λόγια, έθετε το δεύτερο όριο του σινεμά: Υπάρχει η καθημερινή «αλήθεια» των Lumiere και το απόλυτο «Φανταστικό» του Méliès. Μπορεί κανείς να σκεφτεί κάτι που να μην περιέχεται μεταξύ αυτών των δύο;

Ακολουθούν μερικές από τις πρώτες ταινίες του πολυπράγμονα Méliès (μέσα σε οκτώ μόλις χρόνια γύρισε πάνω από 500 ταινίες), για να μην ξεχνάμε πως ο κινηματογράφος είναι τόσο απλός, όσο η μαγεία. Και έχει τόσους περιορισμούς, όσους μπορεί να θέσει η φαντασία.

 

Ταξίδι στη σελήνη (1902)

Μια αποστολή προσσεληνώνεται, πέφτει στο μάτι του φεγγαριού κι ο Méliès προετοιμάζει το έδαφος για την επιστημονική φαντασία.

Το Στοιχειωμένο Κάστρο (1896)

Από τα πρώτα φιλμάκια του Méliès, διάρκειας τριών λεπτών, η συγκεκριμένη ιστορία θα μπορούσε να πει κανείς πως αποτελεί την πρώτη ταινία τρόμου του κινηματογράφου, παρ’ ότι σκοπός της ήταν η διασκέδαση και όχι το ουρλιαχτό.

Le Diable Noir (1905)

Cinderella (1899)

Η πρώτη κινηματογραφική εκδοχή της Σταχτοπούτας που είδε ο πλανήτης – εδώ επιχρωματισμένη.

The Vanishing Lady (1896)

O Méliès γνωρίζει πολύ καλά τον κόσμο των μαγικών τρικ, και βλέπει τον κινηματογράφο ως άλλο ένα γόνιμο έδαφος για να τα εφαρμόσει. Εδώ το κάνει χρησιμοποιώντας το κόψιμο και το ράψιμο του φιλμ ώστε να «εξαφανίσει» την γυναίκα.

20.000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα (1907)

Η φαντασία του Ιουλίου Βερν συναντά τον Georges Méliès. Ιδού το αποτέλεσμα:

Παρακάτω, ένα video compilation με σκηνές του δημιουργού:

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ