Ξεκαθαρίζοντας το τοπίο γύρω από τη Σαϊεντολογία

Το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ Going Clear: Scientology and the Prison of Belief που πρόβαλλε το HBO είναι τόσο αποκαλυπτικό όσο και σοκαριστικό

Την περασμένη εβδομάδα προβλήθηκε από το αμερικανικό καλωδιακό δίκτυο το πολυαναμενόμενο ντοκιμαντέρ Going Clear: Scientology and the Prison of Belief. Αναφέρεται και εξετάζει μια από τις πιο αμφιλεγόμενες και σύγχρονες θρησκείες, της Σαϊεντολογίας.

Το ντοκιμαντέρ αυτό βασίζεται στο βιβλίο και την εκτενή έρευνα που έκανε ο βραβευμένος με Πούλιτζερ συγγραφέας Lawrence Wright. Λίγο πριν την προβολή του συγκέντρωσε ενθουσιώδεις κριτικές από το σύνολο του αμερικανικού τύπου και οι θεαματικότητες του HBO, την ώρα της προβολής του χτύπησαν κόκκινο. Σύμφωνα με μετρήσεις το Going Clear είχε την υψηλότερη τηλεθέαση που είχε ντοκιμαντέρ του HBO τα τελευταία 9 χρόνια.

Οι μετρήσεις αυτές είναι ενδιαφέρουσες και ενθαρρυντικές όχι μόνο για το εν λόγω κανάλι αλλά και για το σινεμά ή τουλάχιστον το τηλεοπτικό σινεμά που κάνει το HBO. Φυσικά μια και μιλάμε για ντοκιμαντέρ είναι και μια ένδειξη του αυξημένου ενδιαφέροντος του κοινού για μια θρησκεία ή οποία έχει κατηγορηθεί πολλές φορές στο παρελθόν για την ακρότητα των τακτικών της, την ψυχολογική και συναισθηματική πίεση που ασκεί στα μέλη της και τα δισεκατομμύρια δολάρια που έχει, είτε σε τραπεζικούς λογαριασμούς, είτε σε ακίνητη περιουσία.

Στο Going Clear δίνουν συνεντεύξεις μπροστά στην κάμερα παλιότερα μέλη της εκκλησίας της Σαϊεντολογίας που έχουν πλέον απομακρυνθεί από τα δεσμά της. Μεταξύ αυτών είναι και ο βραβευμένος με Όσκαρ σκηνοθέτης Paul Haggis και αρκετοί ακόμα άνθρωποι που δούλευαν ή δουλεύουν στη βιομηχανία του θεάματος μπροστά και πίσω από τις κάμερες.

Τα πράγματα που αποκαλύπτουν είναι τουλάχιστον σοκαριστικά. Μιλάνε για τα ψέματα, τη διαδικασία μύησης και θεραπείας (το λεγόμενο auditing), την παράλογη ιδεολογία και την ακραία πνευματική χειραγώγηση στην οποία υπόκεινται τα μέλη της Σαϊεντολογίας. Σε όλα αυτά υποβάλλονται οι πιστοί πάντα μετά από την καταβολή μερικών χιλιάδων δολαρίων στην εκκλησία…

going-clear-documentary-scientology

Αν το ντοκιμαντέρ αυτό ήταν Χολιγουντιανό θρίλερ μάλλον θα μας φαινόταν υπερβολικό ή αναληθοφανές και θα το χλευάζαμε. Το Going Clear όμως δεν είναι γραμμένο από κάποιο σεναριογράφο. Παραθέτει αποδείξεις και τεκμήρια (όπως οφείλει κάθε σωστό ντοκιμαντέρ), μελετάει την αρρωστημένη προσωπικότητα και τη μεγαλομανία του δημιουργού της Σαϊεντολογίας, του Ron Hubbard, και επιβεβαιώνει με τις μαρτυρίες των πρώην μελών. Είναι διεισδυτικό, εξαιρετικά πληροφοριακό και τρομακτικό ιδιαίτερα στις περιγραφές των σκοτεινών στιγμών που περνούν οι πιστοί στα σύγχρονα “στρατόπεδα συγκέντρωσης” της εκκλησίας τους. Είναι γεμάτο κοντινά πλάνα για να εντάξει το θεατή στον εύθραυστο ψυχισμό των ανθρώπων που χειραγωγούνται και όσο πρέπει θαμπό στις αναπαραστάσεις των αναμνήσεων που είναι ακόμα τραυματικές για τους ανθρώπους που έχουν φύγει από τη θρησκεία.

Η διαφθορά και η επιρροή της θρησκείας αυτής απέναντι σε κρατικά όργανα όπως το αμερικάνικό φορολογικό σύστημα (IRS) είναι ένα μια ακόμη παράμετρος που φωτίζεται σ’ αυτό το πληρέστατο ντοκιμαντέρ. Μέσα σε δυο ώρες και χωρίς να χάσει καθόλου το ενδιαφέρον του ο θεατής, ο σκηνοθέτης συμπυκνώνει ιστορικά στοιχεία και αποδείξεις μαζί με ειδικά κινηματογραφημένες σκηνές που προκαλούν ανατριχίλα απέναντι στην πραγματικότητα την οποία υπονοούν.

Η ιστορία του Ron Hubbard και της θρησκείας του έχει γίνει ξανά αντικείμενο του σινεμά μερικά χρόνια πριν από το σπουδαίο σκηνοθέτη του ανεξάρτητου κινηματογράφου, τον Paul Thomas Anderson. Το The Master όμως, παρά την κινηματογραφική μεγαλειότητα του, δεν ονοματίζει τη θρησκεία ούτε το δημιουργό της. Περιορίζεται στην εξερεύνηση του ψυχισμού του πρωταγωνιστή και των παιχνιδιών έλεγχου και εξουσίας στα οποία τον υποβάλει ο Hubbard τον οποίο υποδύεται ο Philip Seymour Hoffman.

Όσο δύσπιστος και να είναι κανείς ή όσο ανοιχτόμυαλος και να φέρεται απέναντι σε νέες θρησκείες και φαινόμενα, πρέπει να δει το Going Clear. Όχι μόνο για την άπταιστη κινηματογράφηση του, αλλά και για την ουσιαστική σύνοψη των πραγμάτων που εδώ και χρόνια προβάλλονται στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και εκλαμβάνονταν ως συνωμοσίες και υπερβολές. Το Going Clear ξεκαθαρίζει το τοπίο προκαλώντας ταυτόχρονα συνειρμούς για τις δυνατότητες και τις αδυναμίες του ανθρώπινου μυαλού απέναντι στην άνευ όρων χειραγώγηση.

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ

SAE Digital Film Making