Ένα κάποιο hipsterικό βλέμμα

...

Γράφει ο Δημήτρης Ασπρολούπος

Εδώ και μερικά χρόνια έχει κάνει την εμφάνιση της και στην Ελλάδα η υποκουλτούρα των hipster μαζί με τους αντίστοιχους υποστηρικτές της. Η υποκουλτούρα αυτή δεν είναι νέα, έχει τις βάσεις της στο κίνημα των hipster όπως εκφράστηκε τα τέλη της δεκαετίας του 50 στις ΗΠΑ. Τότε συγγραφείς και ποιητές όπως ο Jack Kerouac, ο Allen Ginsberg, ο William S. Burroughs εξέφρασαν ένα νέο τρόπο ζωής απελευθερωμένο από τα κοινωνικά στεγανά του γάμου και της οικογένειας που δομούσαν μέχρι τότε το αμερικάνικο όνειρο.

Παρουσίασαν μέσα από τη ζωή τους και τα έργα τους, μια ζωή χωρίς στεγανά και κοινωνικές συμβάσεις, με πρωτοποριακό για την εποχή στιλ, μια ζωή ελεύθερη από τον υλισμό που πρόβαλε ως ιδανικό η χώρα που τους γέννησε. Σήμερα το κίνημα που τότε ονομάστηκε beat generation έχει αλλοιωθεί αρκετά, όπως φυσικά επιβάλλει η εξέλιξη μιας υποκουλτούρας μέσα στο χρόνο και τις διάφορες πολιτικές και και κοινωνικές ανακατατάξεις που αυτός φέρνει.

Το σινεμά ως εκφραστής ιδεών και κουλτούρων δεν θα μπορούσε να μείνει αμέτοχο στην εικονογράφηση αυτής της υποκουλτούρας. Ενώ η αρχή του κινήματος αφορούσε το γραπτό λόγο και εκφράστηκε με κείμενα όπως το εμβληματικό On the road, η ενηλικίωση των σκηνοθετών που μεγάλωσαν διαβάζοντας βιβλία αυτής της γενιάς τους έδωσε τη δυνατότητα να γυρίσουν ταινίες για το πως ζουν αυτοί και οι άνθρωποι  που ορίζονται απ’ αυτή την ιδεολογία.

Επειδή όμως όπως είπαμε οι σημερινοί hipsters λίγη σχέση έχουν με την λεγόμενη beat generation έτσι και τα δημιουργήματα τους, έχουν συνήθως μικρή σχέση με το On the Road. Αν θέλουμε να ξεκινήσουμε από παλιά θα λέγαμε ότι οι πρώτοι κινηματογραφικοί εκφραστές της νέας γενιάς hipster ήταν οι Jim Jarmush και Wes Anderson. Οι χαρακτήρες τους, είτε μιλάμε για το Νεκρό είτε για το Rushmore, είναι στην καλύτερη περίπτωση παράξενοι. Κινούνται μέσα στη ζωή αναζητώντας κάποιο νόημα που θα γεμίσει τη ζωή τους και θα τους οδηγήσει σε μια νέα πιο απελευθερωμένη κατάσταση μυαλού για να βιώσουν πιο ολοκληρωτικά τη ζωή.

Συνεχίζοντας με τους πρώιμους εκφραστές αυτής της κουλτούρας που πλέον υπάρχει κυρίως ως αισθητική, μπορούμε να συμπεριλάβουμε τον Terry Zwigoff και το αριστούργημα του Ghost World καθώς και την Sofia Coppola με το επίσης εκπληκτικό The Virgin Suicides. Εδώ οι hipsters πρωταγωνιστές είναι εξίσου μπερδεμένοι με μία λίγο μεγαλύτερη έμφαση στο στιλ που επιβάλλεται είτε από την αναγκαστική διαφορετικότητα (Ghost World) ή από την εποχή (The Virgin Suicides). Εξίσου μπερδεμένοι και αποκλεισμένοι οι hipsters αποδρούν από την πραγματικότητα πάντα με εκπληκτικό soundtrack.

Πολλοί σκηνοθέτες τείνουν από τότε και μετά να μιμηθούν ή να αντιγράψουν αυτό το lifestyle της μελαγχολικής αδιαφορίας που συνοδεύεται από κάποιο άγνωστο indie συγκρότημα στο background άλλοτε με επιτυχία (Miranda July) και άλλοτε απλά επιδεικτικά και εκνευρίζοντας τους μη μυημένους θεατές (Vincent Gallo). Πλέον το σινεμά έχει γίνει ένας από τους κύριους φορείς έκφρασης της νεοσύστατης εξέλιξης της hipster αισθητικής και ιδεολογίας μετά φυσικά από τη μουσική. Τα βιβλία χάθηκαν κάπου στην πορεία και αντικαταστάθηκαν από τα graphic novels. Σ’ αυτό το πνεύμα και με εξαιρετικά συναισθηματική απόδοση εντάσσονται και ταινίες όπως το ισπανικό Ξέστρωτα Κρεβάτια, το αγγλικό Submarine, ή το Tiny furniture της δημιουργού του τηλεοπτικού Girls, Lena Dunham. Όλες αυτές, και πολλές άλλες φυσικά, έχουν το δικό τους τρόπο να αφηγούνται μια ιστορία, με συγκεκριμένη αισθητική χωρίς όμως να χάνουν ούτε στιγμή την ουσία μέσα στον ορυμαγδό των άγνωστων μουσικών ή των hip ρούχων.

Ένας από πιο πετυχημένους και πιο αντιπροσωπευτικούς σύγχρονούς εκφραστές αυτής της αισθητικής είναι είναι και ο Xavier Dolan. Έχοντας ήδη τρεις ταινίες στο ενεργητικό του, μια υποψηφιότητα για Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας, πολλά βραβεία και μια συμμετοχή στο τμήμα ένα κάποιο βλέμμα του περασμένου φεστιβάλ των Καννών αποτελεί τον πλέον αντιπροσωπευτικό σκηνοθέτη που χρησιμοποιεί και αποθεώνει αυτήν την αισθητική. Η εμμονή του με τα ρούχα, τις pattern ταπετσαρίες και τα εκπληκτικά soundtrack, είναι ειδικά για την τελευταία του ταινία απλά ένα κερασάκι σε μια πολλή ωραία vegan τούρτα. Το συναρπαστικό και ουσιώδες στην πληρότητα σενάριο του, εκφράζει πλήρως την ιδεολογία μιας ζωής χωρίς συμβάσεις (ούτε καν αυτή του φύλου) περιβεβλημένη από μια σκηνοθεσία βγαλμένη από τα πιο χρωματιστά όνειρα μιας εν δυνάμει ευτυχίας που κρύβεται στην ολοκληρωτική απελευθέρωση των ηρώων του. Μετά απ’ αυτό κανείς πλέον δεν θα βλέπει τους hipsters ως ανούσιες στιλιζαρισμένες απροσάρμοστες υπάρξεις.

Διαβάστε εδώ όλα τα προηγούμενα Deforming Lens

To Laurence Anyways βγαίνει στους κινηματογράφους από 21 Φεβρουαρίου 2013

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ