Το Hobbit είναι ποπ!

...

Γράφει ο Δημήτρης Ασπρολούπος

Αυτή την εβδομάδα βγαίνει στις κινηματογραφικές αίθουσες το πρώτο μέρος την τριλογίας prequel του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών, το Χόμπιτ. Φανς και μη, σινεφίλ και mainstream, νέοι και μεγαλύτεροι, ακόμα κι αυτοί που δεν παρακολουθούν στενά το σινεμά θα τρέξουν να αγοράσουν εισιτήριο για την ταινία που αναμένεται να σπάσει ταμεία. Πως φτάσαμε όμως σ’ αυτή τη μαζική “παράνοια”; Και τι σημαίνει ένα τόσο μεγάλο ποπ φαινόμενο για το σινεμά;

Αν θέλουμε να είμαστε απόλυτα ακριβείς ξεκίνησε από το 1977 όταν ο George Lucas με το Star Wars απεικόνισε στο σινεμά το όραμα του για μια ταινία φαντασίας, χρησιμοποιώντας καινοτόμες τεχνολογίες για να δεδομένα της εποχής. Η ταινία έγινε, όπως όλοι γνωρίζουμε, τεράστια επιτυχία καλλιτεχνική και εμπορική και έχτισε τα θεμέλια για ένα κοινό που ζει και εκφράζεται με παράμετρο τις επικές ταινίες του Lucas.

Για να είμαστε όμως πιο σχετικοί, η βάση του Χόμπιτ τέθηκε με την τριλογία του Άρχοντας των Δαχτυλιδιών. Το 2001 όταν το σινεμά είχε ξεγράψει τις fantasy ταινίες από το χάρτη του, ο Peter Jackson τις έβαλε ξανά στο παιχνίδι. Με τις 3 ταινίες της τριλογίας κατάφερε εκτός από την ενδεχομένως αναμενόμενη εμπορική επιτυχία να φτάσει μια ταινία φαντασίας για πρώτη φορά στα Οscar. Η Επιστροφή του Βασιλιά μάλιστα κέρδισε τα περισσότερα Οscar που έχει κερδίσει ποτέ ταινία (μαζί το Ben Hur).

Το αντίκτυπο της επιτυχίας ήταν τεράστιο. Δημιουργήθηκε ένα πολυπληθές fan club που κατέκτησε το internet με avatars, θεματικά πάρτι, props και όσο fan art χωρούσε στους servers. Μεγάλο μέρος του κόσμου που τον απωθούσαν μέχρι τότε οι ταινίες φαντασίας έγινε πιο δεκτικός και αυτό δημιούργησε ρεύμα στον κινηματογράφο με αρκετές επιτυχημένες (Harry Potter) και αρκετές πρόχειρες ταινίες (The Golden Compass) που ήθελαν κάτι από τη μερίδα του λέοντος.

Αλλά πάνω απ’ όλα εισχώρησε στην ποπ κουλτούρα. Δηλαδή κατόρθωσε να υπάρχει ως αναφορά σε ταινίες, σειρές, διαφημίσεις, videoclips ακόμα και σε παρεΐστικες συζητήσεις. Δημιουργήθηκαν ανέκδοτα, άνοιξαν σχολές που δίδασκαν την γλώσσα των ξωτικών Quenya, πολλοί έφηβοι έβαλαν αφίσες των ταινιών στα δωμάτια τους και οι πωλήσεις του merchandise σε σχέση με οτιδήποτε “αρχοντικό”, εκτοξεύτηκαν. Σπαθιά και σπαθάκια, ρεπλίκες αυτών που χρησιμοποιήθηκαν στην ταινία μοσχοπουλήθηκαν όπως επίσης και δαχτυλίδια, ακόμα και κοκαλάκια για τα μαλλιά που ήταν αντίγραφα αυτών που φορούσαν τα ξωτικά Arwen και Galadriel. Αυτό τον καιρό είχαν αυξηθεί οι αφίξεις στη Νέα Ζηλανδία όπου επισκέπτες κινηματογραφόφιλοι και μη, έφταναν για να δουν τις τοποθεσίες που γυρίστηκαν οι τρεις ταινίες. Η μουσική του και κυρίως τα τραγούδια του ανέβηκαν στα charts και η κέλτικη folk μουσική είναι πλέον συνυφασμένη με την μυθολογία και τις περιπέτειες του Φρόντο Μπάγκινς.

Μπορεί κάποιοι να πουν ότι όλο αυτό ήταν αποτέλεσμα μια πανέξυπνης και ακριβής καμπάνιας. Σίγουρα έπαιξε κι αυτό το ρόλο του. Αλλά η συλλογική συνείδηση του κοινού δεν κερδίζεται με καμπάνιες. Κερδίζεται λόγω του πάθους και της ταύτισης των θεατών με τη μυθολογία της Μέσης Γης.

Αυτό όμως τι σχέση έχει με το σινεμά; Γιατί να επικροτούμε την μαζική παράνοια ακόμα και αν δεν είναι τεχνίτη; Καταρχάς υπάρχει το αναμφισβήτητο γεγονός της συσπείρωσης του κοινού γύρω από ένα κοινό κινηματογραφικό σύμπαν. Όλοι το ξέρουμε, όλοι το συζητάμε, το αναλύουμε διαφωνώντας και σχολιάζοντας επιμέρους χαρακτηριστικά του σαν να πρόκειται για την καθημερινή μας πραγματικότητα. Έχουμε ένα κοινό κώδικα επικοινωνίας και μπαίνει η ταινία σαν σημείο αναφοράς. Με τον ίδιο τρόπο που οι αγώνες της εθνικής Ελλάδος ενώνουν Παναθηναϊκούς και Ολυμπιακούς!

Σημαίνει όμως αυτό κάτι για την ποιότητα της ταινίας; Τις περισσότερες φορές ναι. Να μην ξεχνάμε ότι το σινεμά είναι εκτός από καλλιτεχνικό και τεχνικό μέσο. Και στον Άρχοντα τα CGI ήταν τόσο πολύπλοκα και άρτια όσο ποτέ πριν, δείχνοντας το δρόμο στη βιομηχανία και στον κινηματογράφο γενικότερα. Ακριβώς όπως είχε κάνει παλιότερα το Star Wars και το Terminator 2 και μετέπειτα το Avatar. Και όπως θα κάνει φέτος (και τα επόμενα 2 χρόνια) το Χόμπιτ με την νέα τεχνική των 48fps.

Πέρα όπως από το τεχνικό του μέρος, τα θέματα που πραγματευόταν η πρώτη τριλογία και είναι παρόντα και στο Χόμπιτ (έρωτας, θάρρος, φιλία, αφοσίωση, υστεροφημία) υπάρχουν από την αρχή της δραματικής τέχνης με τις τραγωδίες των αρχαίων Ελλήνων και μετέπειτα το αγγλοσαξονικό θέατρο του Shakespeare. Κι αυτό γιατί είναι οικουμενικά και αγγίζουν το μεγαλύτερο μέρος του δυνητικού κοινού του σινεμά. Όταν μάλιστα προσφέρονται με μια αισθητική αψεγάδιαστη και τόσο ευρέως αποδεκτή που βγαίνει από τα υπόγεια τον nerds και γίνεται mainstream, αυτό από μόνο του είναι κινηματογραφικό επίτευγμα!

Διαβάστε εδώ όλα τα προηγούμενα Deforming Lens

Διάβασε εδώ την κριτική μας για την ταινία

To Χόμπιτ βγαίνει στους κινηματογράφους από 13 Δεκεμβρίου 2012

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ