Η Δασκάλα του Πιάνου – La Pianiste (2001)

Το δύσκολο, ψυχαναλυτικό σχεδόν περιεχόμενο της ταινίας δεν θα μπορούσε να έχει αποδοθεί καλύτερα κινηματογραφικά.

 ★★★★½ 


Σκηνοθεσία: Michael Haneke
Σενάριο: Michael Haneke, (βασισμένο στο βιβλίο της) Elfriede Jelinek
Πρωταγωνιστούν: Isabelle Huppert, Annie Girardot, Benoît Magimel
Διάρκεια: 131’
Χώρα: Γαλλία, Αυστρία, Γερμανία
Διανομή: Odeon, Rosebud

 

H Erika Kohut (Huppert), είναι μια σαραντάχρονη δασκάλα πιάνου που ζει ακόμη στο πλευρό της καταπιεστικής και αυταρχικής της μητέρας. Χωρίς καμία κοινωνική ζωή και σύντροφο, είναι προσκολλημένη στην μεγάλη της μουσική αγάπη, διδάσκοντας Schubert-ικές παρτιτούρες στους μαθητές της και απολαμβάνοντας ένα καλό πιανίστικο παίξιμο, ακόμα και αν η ψυχρότητα του προσώπου της δεν αφήνει ποτέ να φανεί το παραμικρό ίχνος απόλαυσης.

Παρά την φαινομενικά όμως προσηλωμένη και ατάραχη παρουσία της, η Erika είναι ένα καζάνι που βράζει, μια γυναίκα που δεν διστάζει να αναζητήσει στα κρυφά την στιγμιαία ικανοποίηση που προσφέρει ένα σκληρό πορνό ή τον κατευνασμό των ηδονοβλεπτικών της ορμών, μέσω της παρακολούθησης ενός ζευγαριού που κάνει σεξ. Όντας εξάλλου απόλυτα περιορισμένη από τα μητριαρχικά δεσμά, ο μόνος τρόπος για να ικανοποιεί τις σαδομαζοχιστικές της ανάγκες περιορίζεται στις σεξουαλικές φαντασιώσεις και τον οξύ πόνο ενός χαρακωμένου μηρού. Όλα αυτά δηλαδή μέχρι την στιγμή που ένας νεαρός μαθητής της, ο γοητευτικός Walter (Magimel), αρχίσει να την φλερτάρει απροκάλυπτα. Και η Erika είναι σίγουρο ότι θα ενδώσει. Με τον δικό της όμος τρόπο…

Γνωστός για τον ψυχρό ορθολογισμό του και την σκληρή-αλλά τις περισσότερες φορές αληθινή- απεικόνιση της ανθρώπινης φύσης, ο Michael Haneke δημιουργεί εδώ ένα δραματικό ψυχογράφημα των πιο μύχιων και σκοτεινών επιθυμιών μιας γυναίκας που έχει κάνει τον μυστικό αντισυμβατισμό καθημερινή της πραγματικότητα.

Βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο της συγγραφέως Elfriede Jalinek, ο Haneke εκμεταλλεύεται ιδανικά την βίαιη και σχεδόν αντίθετα Οιδιποδειακή βάση (μιλάμε για την σχέση μιας κόρης με την μητέρα της, και οχι ενός γιου), προκειμένου να σκιαγραφήσει με ρεαλισμό και απογυμνωμένο συναίσθημα την ύπαρξη ενός σαδομαζοχιστικού θηρίου στο κλουβί, με ανάγκες μεταβίβασης της ακραιφνούς του σεξουαλικότητας σε ένα κάποιο αρσενικό. Η ανάγκη εφαρμογής των ερωτικών ορέξεων μπορεί να επέλθει μόνο με το πρόσχημα μιας κατά τα άλλα φυσιολογικής σχέσης με τον Walter, μέσα στην οποία η “βιασμένη” ψυχολογικά Erika θα μπορέσει να νοιώσει για πρώτη φορά ολοκληρωμένο ον.

Το δύσκολο, ψυχαναλυτικό σχεδόν περιεχόμενο της ταινίας δεν θα μπορούσε να έχει αποδοθεί καλύτερα κινηματογραφικά, από τα μουσικά μονταζιασμένα πλάνα του Haneke, την διαρκή παρουσία της κλασικής νότας που έρχεται σε έντονη αντίθεση με την περιρρέουσα βία (είτε αυτή μετουσιώνεται σε λεκτική, ψυχική, ή σωματική πράξη) και την τάση του σκηνοθέτη να μην κρύβει τίποτα από τον θεατή, αλλά να επικεντρώνεται σε όλες εκείνες τις στιγμές που στο υλικό ενός άλλου δημιουργού θα αποτελούσαν το περιττό κομμάτι που θα κατέληγε στα σκουπίδια.

Αυτό ακριβώς το ενδιαφέρον για τις μικρές λεπτομέρειες ήταν που κατέστησε και την Isabelle Huppert ιδανική στον ρόλο της Erika, καθώς τα αδρά της χαρακτηριστικά, το στεγνό της παρουσιαστικό και η ερμηνευτική της δυνότητα να επικοινωνεί χωρίς στην ουσία να μιλάει, της έδωσαν και το βραβείο Καλύτερης Ερμηνείας στο φεστιβάλ των Καννών του 2001, όπως και στον συμπρωταγωνιστή της, καθώς και το Μεγάλο Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στον Michael Haneke.

Γεμάτο σκληρή αναπαράσταση, προβληματικές σχέσεις και συνειδησιακή κατάρρευση, το «The Piano Teacher» είναι μια ταινία βασανιστικής προέλευσης (όπως μας έχει συνηθίσει δηλαδή ο Haneke), που πρέπει να δεις. Ακόμα κι αν δεν ανήκεις απαραιτήτως στη σινεφίλ μερίδα του κοινού.

 

 

 

Βαρβάρα Κοντονή

Ερωτευμένη με τον κινηματογράφο από μικρή, παθιασμένη με τις εικόνες, τους ήχους, τις ιστορίες και την ομορφιά της 7ης Τέχνης, απολαμβάνω να γράφω με ένταση για αυτά που αγαπώ.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ