Κινηματογραφικό λεξικό: 25 χρήσιμοι όροι για το σενάριο

Αυτή τη φορά επιστρέφουμε στην αρχή όλων, στο στάδιο του pre-production και συγκεκριμένα την συγγραφή του σεναρίου.

Την προηγούμενη εβδομάδα ξεκινήσαμε το κινηματογραφικό μας γλωσσάρι με βασικούς filmmaking όρους από το στάδιο του μοντάζ.  Αυτή τη φορά επιστρέφουμε στην αρχή όλων, στο στάδιο του pre-production και συγκεκριμένα την συγγραφή του σεναρίου. Παρακάτω, συγκεντρώνουμε 25 χρήσιμους όρους, ελληνικούς και αγγλικούς, που είναι πιθανό να συναντήσεις αν αποφασίσεις να ασχοληθείς με την σεναριογραφία.

Πράξη: Μία από τις τρεις βασικές ενότητες του σεναρίου, που σύμφωνα με τον Αριστοτέλη θα πρέπει να είναι η εισαγωγή, η περιπλοκή και η λύση. Μάθε περισσότερα εδώ.

Plotpoint: Είναι κάθε περιστατικό, επεισόδιο ή συμβάν που στρέφει την πλοκή προς νέα κατεύθυνση. Σε ένα σενάριο, πολλά μπορεί να είναι τα PlotPoints, αλλά δύο είναι τα απαραίτητα: Αυτό που οδηγεί στην πράξη ΙΙ και αυτό που οδηγεί στην πράξη ΙΙΙ, σαν «άγκυρες» που βαστάζουν την εξέλιξη της πλοκής.

Narrative hook: Είναι το «δόλωμα» που θα προκαλέσει εξ αρχής την προσοχή και το ενδιαφέρον του θεατή. Ιδανικά τοποθετείται στην εναρκτήρια σκηνή και υποδηλώνει και την δραματική ανάγκη του ήρωα (βλ. παρακάτω).

Δραματική ανάγκη: Είναι ο ρεαλιστικός «στόχος» που θέλει να πετύχει ο ήρωας στην ταινία π.χ. αν πρόκειται για μια αστυνομική ταινία, να βρει τον ένοχο.

Σκηνή/σεκάνς: Σκηνή είναι η βασική μονάδα δράσης στο σενάριο, ένα «κεφάλαιο» της ιστορίας που διαδραματίζεται στον ίδιο χώρο και χρόνο. Όποτε αλλάζει ο χώρος ή ο χρόνος, αλλάζει και η σκηνή. Σεκάνς από την άλλη είναι μια σειρά από σκηνές που συνέχονται από μια κοινή ιδέα, ένα κοινό θέμα και έχει σαφή αρχή, μέση και τέλος.

Κλιμάκωση (climax): Είναι η σκηνή της τρίτης πράξης όπου μετά από μια σύντομη προετοιμασία του ήρωα εισερχόμαστε στην τελική σύγκρουσή του, στην οποίο θα μάθουμε αν τελικά θα πετύχει τον αρχικό σκοπό του, ικανοποιώντας την δραματική του ανάγκη.

Resolution: Είναι η μικρή σκηνή μετά το climax, ο προαιρετικός επίλογος που συνοψίζει την πλοκή ή κλείνει το μάτι στον θεατή, για να μην τελειώσει απότομα η ταινία.

Exposition: Είναι οι απαραίτητες πληροφορίες που πρέπει να δώσει ένας σεναριογράφος για να μπορέσει η ιστορία να προχωρήσει. Αυτό γίνεται είτε μέσω εικόνων, είτε μέσω διαλόγου – π.χ. ένας χαρακτήρας σε μια συνομιλία του εξηγεί πράγματα για το παρελθόν του πρωταγωνιστή. Η συγγραφή του exposition όμως χρειάζεται προσοχή για να μην φανεί «στημένο» και «εύκολο».

Setup/Payoff: Είναι στοιχεία που ο σεναριογράφος «φυτεύει» μέσα στην πλοκή (setup) και τα χρησιμοποιεί αργότερα για να αποκτήσουν νέο νόημα ή να δώσουν δραματική βαρύτητα στις πράξεις του ήρωα (payoff).

Ανοιχτό/Κλειστό τέλος: Ανοιχτό είναι το τέλος όπου ο σεναριογράφος αφήνει στους θεατές να κρίνουν ή να φανταστούν πως τελειώνει η ιστορία, ενώ κλειστό είναι αυτό που δίνει σαφές τέλος και απάντηση στο αν ο ήρωας πετυχαίνει τον στόχο του.

Τόξο του ήρωα: Είναι το «status» του τρόπου που βλέπει τη ζωή ο ήρωας καθ’ όλη την διάρκεια της ταινίας, που αλλάζει σαφώς μέχρι το τέλος, δημιουργώντας ένα τόξο διαμόρφωσης της προσωπικότητάς του.

Premise: Είναι το «ζουμί», η ιδέα που διαπνέει όλο το σενάριο, σαν ένα μόττο που αποδεικνύεται καθ’ όλη την διάρκεια της ταινίας – π.χ. «ο έρωτας τα νικά όλα».

Draft: Είναι η κάθε ολοκληρωμένη εκδοχή του σεναρίου. Π.χ. «first draft» είναι το σενάριο μετά την πρώτη του συγγραφή. Ακολουθούν αλλαγές «second/third draft» κ.ο.κ. μέχρι το «final draft», που θα είναι και η τελική μορφή σεναρίου που θα γυριστεί. Final Draft είναι επίσης το όνομα του πιο γνωστού προγράμματος για συγγραφή σεναρίου σε υπολογιστή.

Treatment: Είναι μια παρουσίαση του σεναρίου σε λίγες σελίδες, ελαφρώς μεγαλύτερη από μια σύνοψη, και αναφέρει στοιχεία για την πλοκή, το πιθανό σκηνοθετικό στιλ και άλλες πληροφορίες για τους χαρακτήρες. Γράφεται σε ενεστώτα και χρησιμοποιείται για pitching ή παρουσίαση σε πιθανούς παραγωγούς.

Courier: Είναι η γραμματοσειρά στην οποία γράφονται όλα τα σενάρια, σε συγκεκριμένο μέγεθος μάλιστα, ώστε κάθε σελίδα να αντιστοιχεί σε ένα λεπτό ταινίας.

ΕΣΩΤ., ΣΠΙΤΙ ΜΑΝΟΥ, ΜΕΡΑ: «Εσωτ.» και «Εξωτ.» στην αρχή μιας σκηνής στο σενάριο υποδηλώνουν αν η σκηνή διαδραματίζεται σε εσωτερικό ή εξωτερικό χώρο, ενώ στην συνέχεια δηλώνεται συγκεκριμένα το μέρος και η ώρα της ημέρας που απαιτεί η σκηνή.

CUT TO: Είναι η συχνότερη κατάληξη στο τέλος μιας σκηνής στο σενάριο και υποδηλώνει την μετάβαση σε επόμενη σκηνή.

Confrontation: Έτσι ονομάζεται η δεύτερη πράξη της ιστορίας και περιλαμβάνει τις περιπλοκές και τις συγκρούσεις (confrontations) που αντιμετωπίζει ο ήρωας πριν την τελική μάχη.

Midpoint: Σημαντική σκηνή στη μέση περίπου του σεναρίου, που σηματοδοτεί συνήθως μια μεταστροφή στην τύχη του ήρωα και συχνά τον φέρνει αντιμέτωπο μέχρι και με τον θάνατο (φυσικό ή μεταφορικό).

Pinch: Μια σκηνή που υπενθυμίζει στον θεατή ποια είναι η βασική σύγκρουση του ήρωα – συνήθως υπάρχουν δύο τέτοιες σκηνές σε ένα σενάριο, μία ανάμεσα στο PlotPoint1 και το Midpoint και μία ανάμεσα στο Midpoint και το PlotPoint2.

Ψευδής απάντηση: Λίγο πριν την τελική πράξη, δίνεται συχνά ένα ψευδός τέλος για την τύχη του ήρωα, συνήθως η αντίθετη από αυτή που όντως θα επακολουθήσει, για να «μπερδέψει» τον θεατή και να τον κρατήσει σε εγρήγορση (π.χ. λίγο πριν το τέλος φαίνεται πως ο ντετέκτιβ δεν θα βρει τον ένοχο, ενώ τελικά το καταφέρνει).

Κύκλος του Κάμπελ: Είναι ο αφηγηματικός κύκλος που «εφηύρε» ο Joseph Campbell αποκωδικοποιώντας την πορεία κάθε ήρωα σε όλα τα παραμύθια του κόσμου, και έκτοτε ακολουθείται από την πλειονότητα των χολυγουντιανών σεναρίων. Μάθε όλα τα στοιχεία του κύκλου εδώ.

Μαγκάφιν: Ένα σεναριακό εύρημα, ένα αντικείμενο-σύμβολο, που εμφανίζεται στην πλοκή και αποτελεί την αφορμή (και μόνο) για να στηθεί γύρω του η δράση. Για παράδειγμα το «Rosebud» στον Πολίτη Κέιν είναι το Μαγκάφιν πάνω στο οποίο στήνεται όλη η δημοσιογραφική έρευνα περί Κέιν και η εξιστόρηση της ζωής του.

Cliffhanger: Είναι η τακτική του να αφήνεις στο τέλος μιας σκηνής τον ήρωα μπροστά σε ένα τραγικό δίλημμα ή σε μια φοβερή αποκάλυψη, για να κρατήσεις στα ύψη την αγωνία του θεατή για τη συνέχεια – προφανώς, τα cliffhangers χρησιμοποιούνται κατά κόρον κυρίως από τηλεοπτικές σειρές, στα τέλη των επιεσοδίων.

Subplot: Ένα παρακλάδι της πλοκής που διαμορφώνεται από μόνο του με νέα δομή (αρχή/μέση/τέλος) και μπορεί να αφορά άλλους χαρακτήρες πέραν του πρωταγωνιστή – χρησιμοποιείται ιδιαίτερα όταν κρίνεται πως η κυρίως πλοκή είναι αδύναμη ή μπορεί να τονιστεί κάτι επιπλέον σε αυτή χάρη στην «υποπλοκή).

Δείτε όλα τα άρθρα του Filmmaking

Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ