Η λογοκρισία στο ελληνικό σινεμά

Γιατί η λογοκρισία εξακολουθεί να μαστίζει το ελληνικό σινεμά;

Ο κινηματογράφος ως μέσο έκφρασης, αποτυπώνει, εκτός από εικόνες, και ιδέες. Αυτές οι ιδέες είναι άλλοτε συμβατικές όπως στην περίπτωση του Hollywood άλλοτε πιο εξτρεμιστικές (για τις κοινωνίες απ’ όπου προέρχονται) όπως στην περίπτωση του σινεμά της Μέσης Ανατολής.

Επειδή όμως το σινεμά είναι συνταίριασμα όλων των τεχνών, λογοτεχνίας, θεάτρου, φωτογραφίας και άλλων και επειδή είναι εξ’ ορισμού λαϊκή τέχνη υπόκειται συχνά σε λογοκρισία.

Εντονότερες μορφές λογοκρισίας μπορούμε να δούμε είτε ιστορικά είτε στη σημερινή εποχή από πιο απολυταρχικά καθεστώτα από το δικό μας στην Ελλάδα.

great_dictatorΤα πιο χαρακτηριστικά ιστορικά παραδείγματα αφορούν την εποχή του Β’ Παγκοσμίου πολέμου στη Γερμανία όπου κατά την άνοδο και μέχρι την πτώση του Ναζιστικού καθεστώτος απαγορεύτηκαν διάφορα φιλμ που σχολίαζαν ή κατέκριναν την φασιστική ιδεολογία. Ένα απ’ αυτά ήταν και το αριστούργημα του Charles Chaplin, Ο Μεγάλος Δικτάτωρ που θεωρείται ακόμα και σήμερα υπόδειγμα κωμωδίας τόσο ερμηνευτικά όσο και σκηνοθετικά.

Αλλά και στις μέρες μας η λογοκρισία δεν έχει σταματήσει. Την περασμένη Τρίτη πέντε κινηματογραφικές αλυσίδες στη Ρωσία αναγκάστηκαν να πληρώσουν πρόστιμο λίγο περισσότερο από 80000 Ευρώ επειδή πρόβαλλαν την υποψηφία για Oscar καλύτερης ταινίας, The Wolf of Wall Street. Ο λόγος ήταν ότι η συγκεκριμένη ταινία εξιδανικεύει την χρήση ναρκωτικών και την ζωή και την κουλτούρα των χρηστών τους. Πράγμα που σε κάνει να αναρωτιέσαι αν οι υπεύθυνοι είδαν ολόκληρη την ταινία ή πάτησαν Pause κάπου στη μέση επειδή προσβλήθηκε η ευαίσθητη και απούσα κριτική τους σκέψη.

Την περασμένη Δευτέρα είχαμε άλλη μια απαγόρευση της προβολής της ταινίας Noah στη Μαλαισία γιατί παραβιάζει όπως λένε οι υπεύθυνοι τον Ισλαμικό νόμο και η προβολή της μπορεί να προσβάλει τα πιστεύω του μουσουλμανικού πληθυσμού της χώρας.

Τέτοια παραδείγματα υπάρχουν συνεχώς και πληγούν τον κινηματογράφο και την ελεύθερη έκφραση γενικότερα, υποβιβάζοντας την κριτική αντίληψή του κοινού και περιορίζοντας τη διάδοση των ιδεών όπως αυτές προβάλλονται από το σινεμά.

Αλλά θα μου πείτε γιατί να μας απασχολούν αυτά τα πράγματα στην Ελλάδα; Εμείς και το Wolf και το Noah είδαμε. Το μόνο που δεν είδαμε είναι το Cannibal Holocaust το 1984 που παίχτηκε στους κινηματογράφους. Μικρό το κακό.

Μήπως όμως τελικά δεν είναι τόσο μικρό το κακό; Στην Ελλάδα η λογοκρισία εφαρμόζεται κυρίως στην τηλεόραση όπου το συντηρητικό ΕΣΡ δεν χάνει ευκαιρία να κόψει ή να τιμωρήσει τα gay φιλιά. Αλλά υπάρχει και μια άλλη μορφή λογοκρισίας. Αυτή της δημιουργίας.

Στη χώρα μας η λογοκρισία ξεκινάει πριν τη δημιουργία μιας ταινίας. Για χρόνια το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου (EKK) έδινε κατευθυνόμενες χρηματοδοτήσεις σε συγκεκριμένους δημιουργούς και ταινίες αποτρέποντας έτσι τους νέους κινηματογραφιστές να εκφράσουν το πιο κοφτερό του βλέμμα σε μια μεγάλου μήκους ταινία.

Γιατί διαβάζουμε κριτικές;

Ειδικότερα μετά το κλείσιμο της ΕΡΤ, οι χρηματοδοτήσεις στον κινηματογράφο μειώθηκαν ακόμα περισσότερο καθιστώντας έτσι πρακτικά αδύνατο στους νέους δημιουργούς να κάνουν το όραμα τους πραγματικότητα. Ακόμα και η πρόσφατη παγκόσμια επιτυχία του νέου ελληνικού κινηματογράφου με ταινίες όπως ο Κυνόδοντας και το Miss Violence δεν κατάφεραν να αναστρέψουν αυτή τη δυσμενή πραγματικότητα.

Να όμως που κάτι φαίνεται στον ορίζοντα. Την Παρασκευή που μας πέρασε το ΕΚΚ υπέγραψε ένα προσύμφωνο συνεργασίας για την δημιουργία ενός χρηματοδοτικού μηχανισμού υποστήριξης συμπαραγωγών μεταξύ Γαλλίας και Ελλάδας με χρονικό διάστημα λειτουργίας τριών ετών. Το θέμα είναι τώρα να δούμε ποιοι θα πάρουν τα εν λόγω χρήματα και θα κάνουν αυτές τις συμπαραγωγές.

Πέρα απ΄ αυτό, υπάρχει ευτυχώς και η Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία ανακοίνωσε το πρόγραμμα Δημιουργική Ευρώπη που έχει ως στόχο να επιδοτήσει τους κινηματογραφιστές και τις υπόλοιπες τέχνες με συνολικό κεφάλαιο ύψους 1,5 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Τέτοιες ειδήσεις δίνουν έναν αέρα αισιοδοξίας και μια ελπίδα στους νέους και όχι μόνο, δημιουργούς αλλά και σε εμάς τους θεατές που διψάμε για σινεμά φρέσκο και συναρπαστικό. Και μας κάνουν να πιστεύουμε ότι ζούμε σε μια χώρα που ο κινηματογράφος παρά τις οικονομικές αντιξοότητες θα βρει τον τρόπο και το δρόμο του.

Διαβάστε όλα τα προηγούμενα Deforming Lens

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ

SAE Digital Film Making