Mandela: Long Way to Freedom – Μαντέλα: Ο Δρόμος προς την Ελευθερία (2013)

...






 

Γράφει ο Νικόλας Θεοδωράκης


Σκηνοθεσία: Justin Chadwick
Σενάριο: William Nicholson, Nelson Mandela(βασισμένο στην αυτοβιογραφία του)
Πρωταγωνιστούν: Idris Elba, Naomi Harris
Διάρκεια: 141’
Χώρα: Ην. Βασίλειο/Νότια Αφρική
Διανομή: Village

 

images (2)Ο Mandela είναι μια προσωπικότητα μεγαλύτερη από τη ζωή, όμως η ταινία για τη ζωή του είναι αρκετά μικρή μπροστά του.

Ξεκινώντας από την τελετή ενηλικίωσης των νεαρών Xhosa, βαμμένος με λευκό χρώμα, σαν φάντασμα, ο έφηβος Mandela μας παίρνει μαζί του σε ένα ταξίδι στην ιστορία, μιας από τις πιο όμορφες και βασανισμένες χώρες του κόσμου. Θα γίνει δικηγόρος, θα παντρευτεί, θα χωρίσει, θα ξαναπαντρευτεί, θα γνωρίσει την αδικία του Απαρτχάιντ και θα πάρει μέρος στον αγώνα για την ανατροπή του. Η συμμετοχή του στον αγώνα θα τον οδηγήσει στην φυλακή και από την φυλακή στον αγώνα για να σώσει την χώρα του από τον εμφύλιο πόλεμο, στην συμφιλίωση λευκών και μαύρων.

Έχοντας το εκπληκτικό  τραγούδι «Ordinary Love» των U2, την υπέροχη Naomie Harris ως η πολυσυζητημένη σύζυγος Winnie και τον πολύ καλό Idris Elba στον πρωταγωνιστικό ρόλο,  το Mandela: Long Walk to Freedom χάνει εκεί που θα έπρεπε να είναι το δυνατό του σημείο, στην ιστορία του. Γυρισμένο με τις λεγόμενες «οσκαρικές» προδιαγραφές, η ταινία αποτελεί μια άνευρη εκδοχή της οδύσσειας του Mandela και του αφρικανικού λαού, αφήνοντας την πραγματικότητα πιο κινηματογραφική από την ίδια την ταινία.

Η ταινία βασίζεται, χωρίς να ακολουθεί όμως απόλυτα, στην αυτοβιογραφία του Nelson Mandela, Long Walk to Freedom. Αντικειμενικά, το συγκεκριμένο βιβλίο αποτελεί υπόδειγμα γραφής, εξιστόρησης, συγκίνησης και πολιτικής ιστορίας, αποτελώντας σήμερα είδος προς εξαγωγή για την Νότια Αφρική. Ταυτόχρονα, αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές, σίγουρα την πλέον αναγνωρισμένη, καταγραφή του Απαρτχάιντ και του αγώνα των αφρικανών για το δικαιώμα τους να ζήσουν στην πατρογονική τους γη, ως άνθρωποι. Γραμμένο από έναν άνθρωπο που έζησε και κατανόησε σημαντικές πολιτικές καταστάσεις και γεγονότα, τόσο στην Αφρική, όσο και διεθνώς, το Long Walk to Freedom αποτελεί ταυτόχρονα ένα ταξίδι στον 20ο αιώνα, από μια οπτική που εμείς ως Ευρωπαίοι σπάνια έχουμε την δυνατότητα να πλησιάσουμε. Αυτό βέβαια περιλαμβάνει και μερικές καταγραφές, όχι ιδιαίτερα αρεστές στο Χόλυγουντ, και για αυτό απαλειμένες από την ταινία.

Για παράδειγμα, ο Μαντέλα αναφέρει στην αυτοβιογραφία του, σε πολλά σημεία, καθώς και στις διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση των Μπόερ, ότι αν και ο ίδιος δεν αποδέχτηκε ποτέ τον Κομμουνισμό, καθότι αφρικανιστής, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Νοτίου Αφρικής αποτέλεσε το πρώτο του πολιτικό σχολείο, ενώ οι κομμουνιστές ήταν πάντοτε οι πιο σταθεροί και συνεπείς του σύμμαχοι, τους οποίους και ο ίδιος αρνήθηκε να αποκυρήξει. Τέτοιου είδους τοποθετήσεις έχουν εξαφανιστεί από την ταινία, που κάνει ότι δεν δέχτηκε να κάνει ο πρωταγωνιστής της. Ταυτόχρονα αλλοιώνονται μια σειρά πραγματικά ιστορικά γεγονότα, όπως το πώς ο ίδιος ο Mandela πήρε μέρος στο κίνημα, ή πως συνελλήφθει, σε μια προσπάθεια να κάνουν πιο εύπεπτη(και ίσως πιο αμερικάνικη) την ιστορία του αφρικανού ηγέτη.

Από την άλλη, γίνονται κάποιες αναφορές στις συζυγικές, αλλά και εξωσυζυγικές του σχέσεις οι οποίες λίγη σχέση έχουν με την ιστορία. Στην πράξη, βγάζουν περισσότερο μια κουτσομπολίστικη διάθεση ή μια επίκληση τσαλακώματος της εικόνας του Mandela, για να μη κατηγορηθούν οι δημιουργοί για αγιοποίηση, ενώ γενικότερα η ταινία δείχνει μια τάση να συμπυκνώνει δευτερεύουσες ιστορίες που πνίγουν την αφήγηση, χάνοντας τον ρυθμό και την ουσία.

Παρακολουθώντας την ταινία, αν και έρχεται σε επαφή με το γενικό ιστορικό πλαίσιο που διαμόρφωσε το Απαρτχάιντ, ο θεατής θα δυσκολευτεί να κατανοήσει τις συγκεκριμμένες πηγές που έθρεψαν αυτό το βάρβαρο καθεστώς, αλλά και τις συνθήκες που διαμόρφωσαν το κίνημα αντίστασης. Για παράδειγμα, η σχέση της κυβέρνησης του Απαρτχάιντ με το ναζιστικό καθεστώς της Γερμανίας και ο ρόλος των πολυεθνικών του Χρυσού και των Διαμαντιών που εκμεταλλεύονται ακόμη και σήμερα αυτή τη χώρα, δεν αναφέρονται σχεδόν καθόλου. Το Απαρτχάιντ παρουσιάζεται ως μια μεταφυσική δημιουργία, και αντίστοιχα ο Mandela καταλήγει να είναι μια ανεξήγητη μορφή στα μάτια του θεατή. Ο Mandela, όμως, ήταν γένημα της εποχής του. Μέσα σε εξωπραγματικές, αλλά απόλυτα αληθινές συνθήκες αναδείχτηκε ως ο εκφραστής των δεινών, των πόνων και των αγωνιών ενός ολόκληρού λαού.

Το Mandela: Long Walk to Freedom θα μπορούσαμε να το δεχτούμε ως μια απλοποιημένη βιογραφία του Mandela. Η ίδια η ταινία, βασίζόμενη στην αυτοβιογραφία, χωρίς να παίρνει τόσες σεναριακές ελευθερίες θα ήταν πιο επεξηγηματική και ουσιαστικη. Μπερδεύοντας το κύριο με το δευτερεύον, χάνει το ρυθμό και τον προσανατολισμό της και καταλήγει ως μια συρραφή γεγονότων που θυμίζουν περισσότερο δελτίο με επίκαιρα, παρά οσκαρική βιογραφία. Βλέπεται κυριώς για ιστορικό ενδιαφέρον, αλλά και εκεί μπερδεύει. Σίγουρα πάντως, δεν είναι αδιάφορη.

 

 

Δείτε όλες τις ταινίες της εβδομάδας

 

 

 

Παναγιώτης Μήτσικας

Ο Παναγιώτης Μήτσικας είναι το νόθο παιδί του Woody Allen και του Fox Mulder. Τα τελευταία 5 χρόνια έχει ξεκινήσει ένα indie coming-of-age road trip, ώστε να ανακαλύψει τον εαυτό του.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ