Μέσα Από Τα Μάτια Τους – Insensibles/Painless (2012)

...






 

Γράφει ο Νικόλας Θεοδωράκης


Σκηνοθεσία: Juan Carlos Medina
Σενάριο: Luiso Berdejo, Juan Carlos Medina
Πρωταγωνιστούν: Àlex Brendemühl, Tómas Lemarquis, Ilias Stothart
Διάρκεια: 100’
Χώρα: Ισπανία, Γαλλία, Πορτογαλία
Διανομή: Spentzos

 

«Πονώ, άρα υπάρχω» μας λέει ο Ντοστογιέφσκι, παραφράζοντας τον Καρτέσιο. Πράγματι, ο πόνος, συναισθηματικός, ψυχικός, σωματικός, είναι κομμάτι του ανθρώπου, του οποίου βασικό χαρακτηριστικό του ανθρώπου είναι η ικανότητα να (συμ-)πάσχει. Να κατανοεί τον πόνο τον προσωπικό του, του συνανθρώπου του και μέσα από ένα τέτοιο βίωμα να διαμορφώνει και τη προσωπικότητα του. Η ζωή, είναι ένας αγώνας ενάντια στον πόνο, τον προσωπικό, ως κομμάτι του πανανθρώπινου πόνου. Τι θα συνέβαινε όμως, αν δε ξέραμε τι θα πει πόνος;

Στο «Μέσα από τα μάτια τους» θα δούμε διάφορες μορφές πόνου. Κυρίαρχος πόνος για τους λαούς της Ισπανίας, παραμένει η φασιστική θηριωδία του καθεστώτος του Φράνκο, το πρώτο φασιστικό έγκλημα στην Ευρώπη, τις πληγές του οποίου ακόμη δεν έχει επουλώσει ο χρόνος. Η πληθώρα ταινιών που αναφέρονται στον Ισπανικό εμφύλιο, χαρακτηρίζεται από μια προσπάθεια, εκ πρώτης όψεως μεταφυσική, να πλησιάσουν αυτήν την περίοδο με μη-ρεαλιστικούς όρους. Έτσι βλέπουμε ταινίες από τον «Λαβύρινθο του Πάννα» μέχρι και την «Τελευταία Ακροβάτη της Μαδρίτης», οι οποίες αγγίζουν την φρίκη του εμφυλίου, και του φασιστικού ρεβανσισμού, με έναν τρόπο που σε κάνει να πιστεύεις ότι όλα αυτά που βλέπεις στην οθόνη είναι ένα φρικιαστικό παραμύθι, το οποίο όμως ανήκει στην σφαίρα της φαντασίας. Έτσι και στο «Μέσα από τα μάτια τους», η φρίκη που βιώνει ο θεατής ακολουθώντας τις ιστορίες των πρωταγωνιστών, είναι τόσο επώδυνη, που δε μπορείς να πιστέψεις ότι είναι αλήθεια.

Η ιστορία της ταινίας ξεκινά από την, στα πρόθυρα του εμφυλίου Ισπανία, όπου τα παιδιά ενός χωριού προκαλούν τρομακτικά ατυχήματα, επειδή δε μπορούν να νιώσουν πόνο. Οι αρχές του χωριού, για να προστατέψουν τον κόσμο, αλλά και τα ίδια τα παιδιά από τον εαυτό τους θα τα κλείσουν σε ένα ίδρυμα. Η αδυναμία θεραπείας και κατανόησης απέναντι στην τρομακτική αυτή πάθηση οδηγούν σε βάρβαρο εγκλεισμό των παιδιών, σε βίαιη απομάκρυνση από τις οικογένειες τους και μια ζωή καταδικασμένη στην απόνια. Η απουσία σωματικού πόνου, αντικαθίσταται από μια καθημερινή, επώδυνη, ψυχικά και συναισθηματικά βίαιη επιβίωση. Ερχόμενη στο σήμερα, η ιστορία θα ακολουθήσει τον γιατρό Νταβίδ, ο οποίος θα επιζήσει ενός τροχαίου για να ανακαλύψει ότι πάσχει από λευχαιμία και η μόνη σωτηρία είναι η μεταμόσχευση μυελού των οστών από τους γονείς του.

Από εδώ και πέρα η ταινία πηγαινοέρχεται μεταξύ του παρελθόντος που πλησιάζει στο παρόν και του παρόντος που αναζητά την αλήθεια για το παρελθόν. Τα παιδιά, που δεν ένιωθαν σωματικό πόνο, θα βιώσουν τον ψυχικό πόνο της απομόνωσης και της εγκατάλειψης. Του φόβου και της προκατάληψης. Οι όποιες αναλαμπές ελπίδας για σωτηρία θα σμπαραλιαστούν από την φασιστική επιβολή, όπου θα χρησιμοποιήσει την άγνοια και τις αδυναμίες της κοινωνίας που απομόνωσε αυτά τα αθώα παιδιά, για να δημιουργήσει τον απόλυτο τρόμο. Ο Νταβίδ, από την άλλη, αγωνιζόμενος για τη ζωή του, θα συγκρουστεί με τα ψέματα και τις μισές αλήθειες στις οποίες ζούσε, και θα προσπαθήσει να μάθει την πραγματική του ιστορία, που θα τον οδηγήσει στο ίδιο ίδρυμα.

Όπως και οι υπόλοιπες ταινίες του είδους, που προαναφέραμε, η ταινία μιλά παραβολικά για την ανάγκη των λαών της Ισπανίας να μάθουν την αλήθεια για τις φασιστικές θηριωδίες που το Ισπανικό κράτος, ακόμα και σήμερα κρύβει, στη λογική της «Εθνικής Συμφιλίωσης». Σε καμία περίπτωση η ταινία δεν φτάνει τα επίπεδα ενός «Λαβύρινθου του Πάννα» και υπάρχει δυσκολία να κατανοήσεις αν η ταινία προσπαθεί να περάσει μηνύματα μέσω παραβολών, ή από ένα σημείο και μετά, απλά προσπαθεί να βρει τρόπο να καταλήξει κάπου. Γεγονός είναι ότι δεν ξεκαθαρίζει η τοποθέτηση της ταινίας. Μπορείς να είσαι συγκεχυμένος, ή γενικά και αόριστα ενάντια στον φασισμό; Η σύγχρονή πολιτική κατάσταση αναδεικνύει την αναγκαιότητα του αντίθετου. Σήμερα, το έργο τέχνης δε φτάνει να καταδικάζει τον φασισμό. Οφείλει να αποκαλύπτει τις αιτίες και τις δυνάμεις που τον γεννούν.

Σίγουρα, η ταινία δε θα σου προσφέρει δυο χαλαρές ώρες. Ειδικά οι σκηνές των παιδιών, στην αρχή της ταινίας, αποτελούν έκφραση απόλυτης φρίκης και προϋποθέτουν γερό στομάχι. Όμως, η ταινία δε προσφέρει φθηνό τρόμο και θα προσπαθήσει να περάσει μηνύματα, τα οποία δυστυχώς θα είναι υπερβολικά συμβολικά ή υπερβολικά απλοποιημένα, ειδικά από το μέσο της ταινίας και έπειτα. Αν το 1ο μισό της ταινίας σας κάνει να ριγήσετε από τρόμο και φρίκη, το 2ο μισό θα σας αφήσει με την απορία αν βλέπετε την ίδια ταινία.

Το σίγουρο είναι, ότι ο καθένας θα πονέσει για αυτά τα αθώα, αλλά καταραμένα παιδιά, για το δικαίωμα του καθενός να ζει ως άνθρωπος. Άρα, έστω και για λίγο, η ταινία θα μας θυμίσει ότι «Πονάμε, άρα υπάρχουμε».

 

 

 

Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ