ΝΥΧΤΕΣ ΠΡΕΜΙΕΡΑΣ 2016: BACALAUREAT

Η νέα ταινία του κορυφαίου Cristian Mungiu

 ★★★½☆ 

Η ταινία αυτή θα μπορούσε να προβάλλεται split screen με μία ελληνική έχοντας ως υπότιτλο: «Βρείτε τις διαφορές». Αφού, η ιστορία της νέας ταινίας του Mungiu είναι «τελείως ΠΑΣΟΚ» που έλεγε κι ο Φαντασμένιος στο τέλος της προβολής.

Ο Adrian Titieni -σε μια ακόμα εκπληκτική ερμηνεία φέτος- υποδύεται ένα αξιοσέβαστο γιατρό ο οποίος πάση θυσία θέλει η κόρη του να περάσει τις εξετάσεις της με απόλυτο 10, ώστε να εισαχθεί σε πανεπιστήμιο του εξωτερικού. Όμως η  τραυματική εμπειρία που θα βιώσει εκείνη, δημιουργεί το ανεπανόρθωτο ρήγμα που θα ισοπεδώσει τη ζωή του γιατρού.

Την πορεία του προς την κάθοδο κινηματογραφεί ο Mungiu στήνοντας στο εκπληκτικό του σενάριο μια σειρά από αναπάντεχα προβλήματα, τα οποία προκύπτουν τόσο φυσικά που σχεδόν δεν προξενούν έκπληξη. Στην προσπάθεια του ήρωα να τα λύσει σκιαγραφείται λεπτομερώς το πελατειακό κράτος που συγκροτεί τη δημόσια διοίκηση στη Ρουμανία, και γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά στην Ελλάδα. Οι διαδικασίες κι οι κανονισμοί αποκτούν μηδενική σημασία μπροστά σε μια εξυπηρέτηση ενός «καλού κι ευσεβούς» ανθρώπου, ο οποίος στο μέλλον θ’ ανταποδώσει αυτήν την καλή πράξη.

Το cast σε όλους τους ρόλους, επιδεικνύει το μοναδικό ύφος των δημοσίων υπαλλήλων (μπάτσων, εκπαιδευτικών, διοικητικών) συνδυασμένο μ’ εκείνο το σιγανό κι αργόσυρτο τόνο φωνής που κουβαλά την απατεωνιά, αλλά την καλύπτει με το πέπλο μιας κάλπικης ηθικότητας. Εξάλλου για τον ήρωά μας, πράγματι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, ειδικά όταν αυτός είναι κοινωνικά.. παραδεκτός.

Στο βάθος όμως της αφήγησης δε βρίσκεται η πολιτική πραγματικότητα. Είναι η επιβολή των επιθυμιών ενός γονιού που μεγάλωσε με ελλείψεις, στο παιδί του που το μέλλον ανοίγεται εμπρός του. Η εμμονική προσπάθεια να διασφαλιστεί ο ενήλικος παράδεισος, ξεγυμνώνει τις προσωπικές ανασφάλειες, και τον άκρατο εγωισμό του πρωταγωνιστή που δεν περιορίζεται στην κόρη του. Ο Mungiu παρουσιάζει έναν άνθρωπο που δε διστάζει πουθενά όταν γνωρίζει ακράδαντα πως το «δίκαιο» είναι με το μέρος του. Γι’ αυτό και διακατέχεται από μια τρομακτική ηρεμία απέναντι σε κάθε εμπόδιο που ανακύπτει απρόβλεπτα.

Η σκηνοθεσία είναι μινιμαλιστική, βασισμένη γύρω από πλάνα στατικά σαν την πνευματική ισορροπία του Titieni. Σπανίως τον κοιτάζουμε στα μάτια. Υποδύεται το ρόλο του έχοντας την κάμερα στο προφίλ. Ένας από τους λόγους που ο Mungiu είναι από τους κορυφαίους σύγχρονους κινηματογραφιστές είναι ακριβώς η διάθεσή του να προσαρμόσει τη σκηνοθετική προσέγγιση στις ανάγκες της αφήγησης και όχι το αντίθετο. Εν προκειμένω δε, λειτουργεί άψογα.

Στο τέλος, όσα συνέβησαν για 128′ μοιάζουν με ψίχουλα που έπεσαν στο πάτωμα. Κι όμως κανείς δεν είναι ίδιος.

Γιάννης Καντέα-Παπαδόπουλος

Δυσκολεύεται πολύ να γράψει το βιογραφικό του, κι ελπίζει τα κείμενά του να είναι καλύτερα από αυτό.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*