Ο Εχθρός μου – Enemy Within (2013)

...
ο εχθρός μου






 

Γράφει ο Νικόλας Θεοδωράκης


Σκηνοθεσία: Γιώργος Τσεμπερόπουλος
Σενάριο: Γιάννης Τσίρος
Πρωταγωνιστούν: Mανώλης Μαυροματάκης, Μαρία Ζορμπά, Γιώργος Γάλλος, Αντώνης Καρυστινός, Θανάσης Παπαγεωργίου
Διάρκεια: 107’
Χώρα: Ελλάδα
Διανομή: Odeon

 

ο εχθρός μου αφίσα«Ο Εχθρός Μου» είναι μια ταινία που μπορεί να σε συγκλονίσει, τόσο λόγω του εκπληκτικού πρωταγωνιστή της, όσο και με την οικειότητα του θέματος της.

Ο Πατέρας μιας μικρής οικογένειας. Προοδευτικός, έχει το μαγαζάκι του, ζει την ζωή του. Αγαπάει τη γυναίκα του και τα παιδιά του, με τα καθημερινά τους προβλήματα. Όμως, η ζωή του θα αναποδογυριστεί όταν εισβάλουν στο σπίτι του ληστές. Η οικογένεια του πλέον δεν είναι η ίδια. Η ζωή του έχει παραβιαστεί, όπως και οι ζωές των αγαπημένων του προσώπων. Η αστυνομία ανίσχυρη, ενώ η ζωή δεν τον αφήνει να ξεχάσει. Μπορεί να πάρει την κατάσταση στα χέρια του; Πρέπει να πάρει την κατάσταση στα χέρια του;
Υπάρχουν παραδείγματα ταινιών, ειδικά στο αμερικάνικο σινεμά, με την ιδέα του Τιμωρού. Ο οικογενειάρχης που παίρνει το νόμο στα χέρια του για να εκδικηθεί για την οικογένεια του. Πχ Batman/Bruce Wayne. Ο λόγος είναι απλός. Ο πόνος που προκαλείται από μια επίθεση στην οικογένεια αποτελεί σημείο ταύτισης με τον θεατή που και ο ίδιος μετά, νομιμοποιεί στη συνείδηση του τον Νόμο της ζούγκλας και σαν καλοκουρδισμένο ρολόι επιζητά εκδίκηση και επικροτεί τον Τιμωρό.

«Ο Εχθρός Μου» δε πέφτει σε αυτήν την αντιδραστική και επικίνδυνη παγίδα. Ναι μεν υπάρχει η ταύτιση μεταξύ θεατή και Πατέρα –και ένας λόγος είναι ο συγκλονιστικός Μαυροματάκης στον συγκεκριμένο ρόλο- όμως, χωρίς εξωραϊσμούς, ή απολυτοποίησεις ώστε η ταινία δεν επιτρέπει στον θεατή να επιλέξει μια «εύκολη» λύση. Σε ψυχανεμίζει για τον ρόλο που μπορεί να παίξει η υποταγή στα ένστικτα, στην πίεση ενός περίγυρου που μεταφέρει τη δικιά του αδυναμία σε σένα. Σου ξεκαθαρίζει ότι κάθε πράξη έχει και συνέπειες.

Ταυτόχρονα, η αγωνία για το που θα καταλήξει ο ήρωας, αν θα υποταχθεί ή όχι στα ένστικτα του, ανεβάζει την ένταση κατακόρυφα. Η ταινία μετατρέπεται σε ένα υπαρξιακό θρίλερ που πονάς, λυπάσαι και αγωνιάς για τον ήρωα ελπίζοντας ότι κάτι θα γίνει, θα παρουσιαστεί ένας από μηχανής θεός να τον γλιτώσει από το κακό και μαζί με αυτόν και όλους εμάς.

Χωρίς πολλά λόγια, αλλά με εικόνες γεμάτες ένταση και συναίσθημα ο Τσεμπερόπουλος μας μεταφέρει την απόγνωση και την οργή που νιώθει μια γενιά βλέποντας να χάνονται όσα έχτιζαν μια ζωή. Όταν βλέπει τα παιδιά του να χάνουν την αθωότητα τους και οι γονείς αδυνατούν να τα προστατέψουν. Η οργή ξεχειλίζει, αλλά ο σκηνοθέτης δεν γίνεται έρμαιο της. Χωρίς να δίνει απαντήσεις, «Ο Εχθρός μου» αποτελεί ταινία προβληματισμού άνευ καθάρσεως, οργής και πόνου άνευ διεξόδου.

Η ταινία είναι κομμάτι αυτού που θα λέγαμε «σινεμά της κρίσης» και προσπαθεί να μας μεταφέρει την ψυχολογία ενός κομματιού της κοινωνίας που πλήττεται από τις εξελίξεις. Όμως, επιλέγει να μην αναφέρθει συγκεκριμένα στις αλλαγές που υπάρχουν το τελευταίο διάστημα στην ελληνική κοινωνία. Μιλά γενικά για πλούσιους και φτωχούς, σαν να υπήρχαν πάντα με τον ίδιο τρόπο, με θεωρίες και θέσεις που ακούγονται βολικές για να συνοδεύουν τον καφέ, αλλά χάνουν την δυναμική τους όταν έρχονται πρόσωπο με πρόσωπο με την ζωή.

Ο Πατέρας δεν ακούγεται να έχει οικονομικές δυσκολίες και η μόνη βία που δέχεται προέρχεται από την επίθεση των ληστών. Όμως σήμερα δε μιλάς με πολλούς μαγαζάτορες χωρίς να τους ακούσεις να μετράνε τα λεφτά για τα χαράτσια, το ΤΕΒΕ κτλ. Από την άλλη, η ταινία δεν ακουμπά τα κίνητρα που θα οδηγήσουν έναν νέο άνθρωπο στο έγκλημα πέρα από το γενικό «η φτώχεια προκαλεί εγκληματικότητα». Επιλέγεται η αναζήτηση μόνο του ψυχισμού του πρωταγωνιστή, αφήνοντας αψηλάφητη την άλλη όχθη.

Η αγωνία και το άγχος που σου προκαλεί ο «Εχθρός Μου», είναι μόνο ένα μέρος από τα ανάμικτα συναισθήματα που θα σε συνοδεύουν μετά το τέλος της ταινίας, καθώς θα φύγεις χωρίς να πάρεις μια απάντηση που θα σου επέτρεπε να κοιμηθείς ήσυχος το βράδυ. Παρά τις όποιες ενστάσεις και κριτικές «Ο Εχθρός Μου» σίγουρα θα σε εκπλήξει με την δύναμη του.

Δείτε όλες τις ταινίες της εβδομάδας

 

 

 

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ