Η Όλγα Μαλέα μιλά στο Reel.gr για τη «Μαντζουράνα»

...

Συνέντευξη στον Άγγελο Ανδρέου

Ένα από τα τυχερά του επαγγέλματος είναι οι συναντήσεις με ανθρώπους ιδιαίτερους, που μακραίνουν ακόμα λίγο τον οπτικό σου ορίζοντα. Ένας από αυτους του ανθρώπους είναι και η σκηνοθέτιδα της Μαντζουράνας, Όλγα Μαλέα, η ηρεμία και η «κανονικότητα» της οποίας αποτελούν τα δυο της ατού μέσα σε έναν κόσμο που θέλει απελπισμένα να ξεχωρίσει με οποιοδήποτε κόστος. Η νέα της ταινία είναι κάτι που δεν έχουμε ξαναδει από την ίδια, ενα ψυχολογικό δράμα – θρίλερ, πράγμα που φάνηκε η ίδια να απολαμβάνει. Και μπορεί να σηματοδοτεί μια τεράστια αλλαγή όμως η ιδια το αντιμετωπίζει προσγειωμένα, χωρίς εύκολους εντυπωσιασμούς και τυμπανοκρουσίες. Για εκείνη, το πέρασμα αυτό, ήταν απλώς μια φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων…

Γιατί δράμα; Πως αποφασίσατε από την κωμωδία να περάσετε σε ένα ψυχολογικό δράμα;

Δεν το σκέφτομαι έτσι! Δεν σκέφτομαι τι θα κάνω, αν θα κάνω δράμα ή κωμωδία, κάνω ό,τι μου βγαίνει! Δεν υπήρχε κάποιος συγκεκριμένος λόγος, έτσι βγήκε. Βασικά έγινε γιατί τελείωσαν όλες οι «κανονικές» δουλειές, οι αν θέλετε «πληρωτικές» δουλειές και ξαφνικά είχα άπειρο χρόνο να γράψω αυτή την ιστορία που την είχα ψιλογράψει υπό μορφή περίληψης αλλά δεν είχα κάνει το σενάριο. Κι έτσι, όταν τελείωσα το τελευταίο επεισόδιο της Ονειροπαγίδας και δεν έγινε το επόμενο σήριαλ που είχαμε σχεδιάσει, ξεκίνησα αυτό. Πολλοί ταλαντούχοι σκηνοθέτες που εκπροσώπησαν την Ελλάδα σε Φεστιβάλ, η Τσαγγάρη, ο Λάνθιμος, ο Λυγίζος, δεν ξέρω αν ήταν απορροφημένοι στη διαφήμιση αν θα είχαν βρει το χρόνο να κάνουν αυτές τις weird greek movies που κάνανε και που είχαν τόση επιτυχία έξω. Εμένα αν μου πρότειναν να κάνω ένα σήριαλ που οικονομικά ήταν πολύ καλό και είχε καλούς συντελεστές δεν ξέρω αν θα είχα κάνει την ταινία. Οπότε προφανώς η κρίση είναι κάτι πολύ αρνητικό, υπάρχουν όμως κάποιες χαραμάδες. Όταν κλείνει μια πόρτα ανοίγει ένα παράθυρο.

Μια δραματική ταινία συμβαδίζει με την κρίση;  

Όχι. Για μένα δεν ισχύει. Για μένα συμβαδίζει με το θέμα, τα μυστικά, με το ότι το τίμημα της τελειότητας είναι πολύ ακριβό, ότι αυτό που φαίνεται τέλειο μπορεί και να μην είναι. Εντάξει, συμβαδίζει σίγουρα και με την εποχή που είναι πιο βαριά, αν και βέβαια δε λειτουργεί πάντα έτσι. Καμιά φορά, μια βαριά εποχή θέλει την πιο τρελή κωμωδία. Η αντίστιξη είναι πολύ σημαντικό πράγμα στη ζωή. Ήταν και μια ανάγκη δικιά μου  να ξεφύγω από τις συμβάσεις της κωμωδίας. Ξέρετε, ό,τι κάνεις για πολύ καιρό μπορεί να γίνει και μανιέρα και άλλα καλό είναι να αλλάζεις.

Αυτή η αλλαγή στρατοπέδου από την κωμωδία στο δράμα σας άγχωσε καθόλου;

Όχι, δε με άγχωσε. Μου φαινόταν το πιο φυσικό πράγμα. Όπως για παράδειγμα στο Πρώτη φορά νονός, η Ελένη Γερασιμίδου είδε τη γιαγιά να βάζει το ταμπόν στη μύτη λέγοντας «Ε, παιδάκι μου να δοκιμάσω κι εγώ αυτά τα καινούρια χαρτομάντηλα», αυτό ήταν μια τραγική στιγμή για εκείνη! Εμείς γελάμε ως θεατές γιατί είναι αστεία η σκηνή, αλλά για την άνθρωπο που το παθαίνει είναι τραγικό. Οπότε εγώ έκανα το ίδιο πράγμα που έκανα και πριν. Απλώς οι καταστάσεις οδηγούν σε άλλο συναίσθημα, σε άλλο τόνο γραφής.

Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι ότι ένα 11χρονο κορίτσι κατάφερε να «σηκώσει» μια ταινία μόνη της…

Χαίρομαι που το λέτε, είναι ένα πολύ δυνατό παιδί, μόνο ένα παιδί με τέτοιο ταλέντο μπορεί να αντέξει όλο αυτό το γύρισμα. Πιστεύω ότι τη βοήθησαν όλοι, και εγώ βέβαια. Δεν περίμενα να το μπορέσει να το κουβαλήσει όλο αυτό. Η ταινία είναι σαν να τρως ελέφαντα με κουταλάκι του γλυκού. Κάθε μέρα κάνουμε πέντε, δέκα πλάνα σε ένα σύνολο 1500 πλάνων. Αυτό λοιπόν που περίμενα από τη μικρή Μαρία είναι να κουβαλάει κάθε μέρα το συγκεκριμένο πλάνο της σκηνής. Δεν ήθελα να κουβαλάει στο μυαλό της ολόκληρη την ταινία. Όλο αυτό θα ήταν πολύ βαρύ και δύσκολο για ένα παιδί, γι΄αυτό και δεν της έδωσα ποτέ να διαβάσει όλο το σενάριο και δουλεύαμε το σήμερα. Το σενάριο φυσικά και το διάβασαν οι γονείς της γιατί προφανώς έπρεπε να είναι εντελώς ενήμεροι. Ήταν μια σχέση μεγάλης εμπιστοσύνης και από μένα προς τη Μαρία και από την οικογένεια της προς εμένα, η οποία χτίστηκε τα προηγούμενα δύο χρόνια όταν δουλέψαμε μαζί στην Ονειροπαγίδα. Εγώ είχα τη Μαρία στο σήριαλ και εκεί πιστεύω ότι διέκρινα το ταλέντο της.

Δεδομένης της έλλειψης προϋπολογισμού ποιες διαφορές υπήρξαν στα γυρίσματα αυτής της ταινίας σε σχέση με τις προηγούμενες;

Από άποψη εικόνας, καμία. Υπάρχουν άνθρωποι που μου λένε «σιγά, low budget ήταν αυτή;». Αυτό βασίζεται στην τέχνη των ανθρώπων που συμμετείχαν. Κοίταξε, εγώ έχω μάθει να δουλεύω με έναν συγκεκριμένο τρόπο, που είναι με τα μεταξωτά σου και με τα ούλα σου. Έτσι δουλέψαμε και εδώ. Πιστεύω ότι το σινεμά είναι μια συλλογική τέχνη, μια απαιτητική τέχνη και δεν μπορώ αλλιώς. Αυτά με τη μία κάμερα στο χέρι, ωραία είναι αυτά αλλά εγώ δεν τα πολυζηλεύω. Ο Έκτορας Λυγίζος ας πούμε παίρνει μια κάμερα στο χέρι, κυλιέται, τρέχει γύρω γύρω και καταφέρνει πιο πολλά από μένα. Εγώ σαν Όλγα δεν το ζηλεύω. Καλά κάνει και το κάνει αλλά δεν είναι αυτό που θα ήθελα εγώ να κάνω.

Και μιας και μιλάμε για τον ελληνικό κινηματογράφο, παρατηρείται μια «έκρηξη δημιουργικότητας» τελευταία με πολλούς κινηματογραφιστές…

Ναι υπάρχει, σίγουρα. Αυτό όμως που έχει σημασία, ας πούμε η ταινία του Λάνθιμου οι Άλπεις, πήγε στο Φεστιβάλ Βενετίας, εντυπωσίασε, έφερε τα λεφτά του πίσω. Ξέρεις, κάπως πρέπει να ζήσει και ο κόσμος του κινηματογράφου. Εντάξει, κάνεις μια ταινία τζάμπα, άντε άλλη μισή ταινία στο μίσοτζάμπα, , δεν γίνεται όμως αυτό το πράγμα να συνεχίζεται. Εφόσον λοιπόν οι ταινίες είτε φέρνουν εισιτήρια είτε φέρνουν βραβεία από ξένα Φεστιβάλ, σημαίνει ότι κάτι κάνουν. Άρα λοιπόν είτε το κράτος θα πρέπει να τους ενισχύσει, είτε οι θεατές. Εύχομαι λοιπόν στο παράδειγμα του Λάνθιμου αλλά και στις άλλες ταινίες το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου να τους στηρίξει όπως πρέπει. Οι ταινίες το έργο τους το επετέλεσαν. Δοξάστηκαν , διακρίθηκαν  στη διεθνή κοινότητα. Δεν πρέπει τώρα λοιπόν και η Ελλάδα να στηρίξει τα παιδιά της;

Στο καθαρά καλλιτεχνικό κομμάτι, εσείς είστε ευχαριστημένη από τον νέο Ελληνικό Κινηματογράφο;

Κάποιες φορές ναι, κάποιες όχι. Μ’ αρέσει όλο αυτό το weird που έχει γίνει. Απλώς μερικές φορές έχω την εντύπωση σαν να τυποποιείται. Δηλαδή, εντάξει ρε παιδί μου, όλες οι ταινίες που πάνε στο εξωτερικό θα πρέπει να είναι weird greek cinema; Είναι λίγο σαν τον Ιρανικό κινηματογράφο ας πούμε που μας έχει συνηθίσει σε κάτι αργά πλάνα, και αν δεν ήταν έτσι δεν ήταν ιρανική ταινία. Όμως και κει βλέπεις ήρθε πέρσι το Ένας χωρισμός, μια εντελώς διαφορετική ταινία σε σχέση με τον υπόλοιπο ιρανικό κινηματογράφο και τα σάρωσε όλα. Άρα το τι μπορεί να κάνει ο Λάνθιμος, η Τσάγκαρη ή ο Μακρίδης δεν αναιρεί το τι μπορώ να κάνω εγώ ή κάποιος άλλος. Υπάρχει χώρος για όλους. Και ο καθένας καλείται να κάνει αυτό που τραβάει η ψυχή του.

Χώρος υπάρχει, λεφτά υπάρχουν;

Ε, χρήματα δεν υπάρχουν σήμερα. Αυτό είναι το μόνο σίγουρο! Εγώ δηλαδή έκανα πάντα ταινίες με παραγωγούς και τα budget όλα καλυμμένα και δεν ξεκινούσα την ταινία αν δεν είχε καλυφθεί όλο το budget  και τώρα στη Μαντζουράνα έψαχνα ενάμιση χρόνο και τα μόνα λεφτά που είχα βρει ήταν από δύο πηγές κι αυτά λίγα έτσι για να με στηρίξουν. Εάν όμως μια ταινία όπως οι Άλπεις, που εντάξει δεν βρήκε θεατές εδώ στην Ελλάδα αλλά διακρίθηκε στο εξωτερικό, εκεί πιστεύω ότι χωρίς το ρίσκο του αν θα είναι καλή η ταινία, το κράτος θα έπρεπε να τη στηρίξει. Δε λέμε «στηρίξτε τον κύριο Λάνθιμο γιατί έκανε μια καλή ταινία και μάλλον η επόμενη θα είναι καλή», λέμε «αφού πήγε στο Φεστιβάλ της Βενετίας μήπως του δώσετε και σεις κάποια χρηματική στήριξη που θα μοιράσει στους συνεργάτες του και θα αμειφθούν κι αυτοί που δημιούργησαν αυτό το αποτέλεσμα;». Άρα λοιπόν έστω αν εκ των προτέρων δεν έχεις παραγωγή, αν έχεις ένα καλό αποτέλεσμα προτείνω τότε το υπουργείο πολιτισμού –  που ελπίζω να υπάρχει… – να το στηρίξει.

Και φυσικά χρειαζόμαστε και τη στήριξη του κόσμου…

Βεβαίως! Ένα βιβλίο γράφεται για να διαβαστεί, μια συνταγή για να φαγωθεί και μια ταινία για να θεαθεί. Αν δεν υπάρχουν θεατές, δεν υπάρχει ταινία.

Εσάς σας αγχώνει η ανταπόκριση του κόσμου για τη Μαντζουράνα; Δεδομένου ότι οι προηγούμενες ταινίας σας ήταν μεγάλες εισπρακτικές επιτυχίες.

Είναι καλύτερα να ζεις με το βάρος της επιτυχίας, παρά με το βάρος της αποτυχίας. Ένα το κρατούμενο. Δεύτερο, σε αυτή την ταινία επειδή έκανα μια εκ των προτέρων συμφωνία με τους συνεργάτες και είπα ότι εγώ αυτά τα λεφτά εχω βρει, θέλετε με αυτά τα λίγα να κάνουμε την ταινία, και τα υπόλοιπα να τα πάρετε μόνο αν και εφόσον η ταινία φέρει έσοδα; Ήμουν ξεκάθαρη από πριν, δεν έχω  κάποιο χρέος στην πλάτη μου. Πιστεύω ότι τη σήμερον ημέρα είναι και ανήθικο να λες στον άλλον ότι ναι, θα τα πάρεις. Οι τράπεζες δεν δανείζουν, πώς στο καλό θα του τα δώσεις; Μακάρι λοιπόν να πάει καλά. Τα πρώτα δείγματα ήταν θετικά πάντως. Κάναμε την avant premiere τις προάλλες και ο κόσμος ανταποκρίθηκε ανέλπιστα θετικά. Άρεσε πολύ, ακούσαμε σχόλια ότι τους συγκίνησε πάρα πολύ, ότι πιάνει ένα πολύ λεπτό θέμα, ότι έχεις αγωνία να δεις τι θα γίνει παρακάτω… Νομίζω είναι και ένα από τα ατού της ταινίας αυτό. Έχεις αγωνία να δεις τι θα γίνει ή τι έχει γίνει. Δε σε προδίδει ότι και καλά κάτι έχει γίνει άλλα στο τέλος δε σας λέμε. Άρα δίνει μια ικανοποίηση στην ανάγκη του θεατή.

Η αλήθεια είναι ότι υπήρξαν μερικές σοκαριστικές σκηνές, ειδικά μία…

Αυτή με το σκύλο ή το μαξιλάρι;

Με το σκύλο…

Α, ναι βέβαια! Κατ’ αρχάς να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν έπαθε τίποτα ο σκύλος! Πρόκειται για κινηματογραφικό τρικ. Γενικά όμως πιστεύω ότι αυτή η σκηνή είναι πολύ σοκαριστική γιατί δείχνει ακριβώς αυτό το πράγμα. Ότι το κακό δεν το ξεφορτώνεσαι, ξαναγυρίζει. Έχει την τάση να επαναλαμβάνεται, στην ελπίδα της λύτρωσης. Είναι μια τραγικότητα του ανθρώπου, είναι όμως μια μεγάλη αλήθεια. Χαίρομαι που το εντόπισες, γιατί σε αυτό επάνω στηρίζεται ένα μεγάλο μέρος της ταινίας. Σε αυτή την τόσο βαθιά πληγωτική ανάγκη του ανθρώπου, το κακό που του έχει συμβεί να το ξορκίσει. Και το ξορκίζει είτε επαναλαμβάνοντας το, τι τραγική ειρωνεία, είτε κάτι γύρω από αυτό.

Εσείς έχετε κάνει και διδακτορικό στην ψυχολογία. Πόσο σας έχει επηρεάσει στη δημιουργία των ταινιών;

Πολύ. Ο τομέας της ψυχολογίας, γενικά παρακολουθώ τι γίνεται στον τομέα, διαβάζω βιβλία, και πιστεύω ότι με επηρεάζει. Μου δίνει ένα κλειδί να βλέπω τα πράγματα που αλλιώς δεν θα το είχα.

Και ειδικά ο τομέας της παιδικής ψυχολογίας δίνει και πολύ τροφή για πιο ενδιαφέροντα θέματα…

Γιατί το λες αυτό;

Γιατί συνήθως τα παιδιά, σε αντίθεση με τους ενήλικες, δεν μιλούν.

Ναι, τέλειο είναι αυτό που λες! Τα παιδιά δεν μιλούν, αλλά δείχνουν. Οπότε αυτό το κάνει πιο κινηματογραφικό. Στη Μαντζουράνα, υπάρχει η ψυχολόγος της εκπομπής η οποία προσπαθεί να καταλάβει τι δείχνει το παιδί. Αυτό λοιπόν που στον έναν φαίνεται «μα, τι κουλό κάνει», από μια άλλη οπτική γωνία μπορεί να είναι «όπα, τι μου λέει τωρα». Αυτό είναι πολύτιμος κώδικας για κάθε γονιό. Όταν βλέπει ότι το παιδί του ξαφνικά πάει στο πάρκο και δέρνει τα άλλα παιδάκια, μπορεί να πει ή ότι το παιδί είναι κουλό ή να αναρωτηθεί μήπως η baby sitter που έχω το πρωί το δέρνει. Τα παιδιά συνήθως κάνουν αυτά που τους έχουν κάνει.

Βλέποντας τη Ναταλία Δραγούμη ως μαμά, είναι πολύ ενδιαφέρον ότι ενώ είναι η χαρακτηριστική τυπική μητέρα χωρίς καμία υπερβολή, όταν τη βλέπεις σε μερικές σκηνές αναρωτιέσαι «γιατί τα κάνει αυτά;».

Τα κάνει γιατί ερμηνεύει τα πράγματα χωρίς να ρωτά το παιδί της. Δηλαδή θεωρεί ότι πρώτον το παιδί θέλει να πάει στην εκπομπή και όντως το λέει μόνο του ότι θέλει να φτάσει στον τελικό. Δεύτερον θεωρεί χωρίς να το έχει ρωτήσει ότι έχει άγχος για να κερδίσει στο παιχνίδι και τρίτον θεωρεί ότι το παιδί αυτό το στρες το βγάζει με κουλές συμπεριφορές. Όλα αυτά λοιπόν είναι πάρα πολλά δεδομένα. Εκεί το δύσκολο είναι για κάθε γονιό και ενήλικο που ασχολείται με τα παιδιά, να ρωτήσει τον άλλο «μα τι γίνεται;» και να μπορεί πραγματικά να ακούσει. Ένα άλλο τεράστιο θέμα είναι ότι άλλα λέμε και άλλα κάνουμε. Λέμε: «Εγώ; Εγώ θέλω να μου πεις τα πάντα!» Μόλις όμως το παιδί μας πει κάτι αρνητικό, πέφτουμε τ’ ανάσκελα ξεροί! Ε, θα σου ξαναπεί μετά το παιδί τίποτα; Και όχι μόνο, πάρε ένα ζευγάρι ενηλίκων. Λέει η κοπέλα: «Μα πες μου αγάπη μου τι σε απασχολεί», μόλις εκείνος της λέει, αρχίζει και τον βρίζει! Ε, ο άνθρωπος δε θα ξαναπεί τίποτα! (γέλια). Αλλά μετά θα του ξανακάνει παράπονα που δε μιλάει! Όλα αυτά ελπίζω η ταινία κάπως να τα ακουμπάει. Αυτός ήταν ο στόχος μου. Χάρηκα πάρα πολύ στην πρεμιέρα, γιατί φάνηκε ότι τους άγγιξε.

Λοιπόν, πάμε στο ζήτημα των κριτικών… Πόσο θεωρείτε ότι αδικείται μια ταινία ή προωθείται από τους κριτικούς;

Κοίτα, όταν κάνεις μια ταινία εκτίθεσαι. Ο καθένας έχει δικαίωμα να πει τη γνώμη του. Βλέπει την ταινία με τα δικά του μάτια και αποφασίζει αν του αρέσει ή όχι. Σε εμένα οι κριτικοί έχουν σταθεί όχι γενναιόδωροι. Προσωπικά μαζί μου δεν έχουν, τώρα τι τους φταίει δεν ξέρω. Ένας σκηνοθέτης όταν κάνει μια ταινία θέλει να τα έχει όλα. Και τον κόσμο και τις κριτικές και τη διεθνή αναγνώριση. Ό,τι έχει ο καθένας καλό είναι. Εγώ μέχρι τώρα έχω σταθεί τυχερή σε αυτό που λέω εγώ την «τούρτα». Όπου τούρτα είναι ο κόσμος. Γιατί μια ταινία χωρίς θεατές δεν υπάρχει. Μακάρι να είχα και τους κριτικούς ή τη διεθνή προβολή. Δεν μπορώ να έχω παράπονο γιατί δεν μπορείς να ζητήσεις από κάποιον να του αρέσει η ταινία μου. Τι να του πεις; Μα είναι δυνατόν;  Ό,τι νιώθει θα γράψει. Τώρα πώς θα το γράψει είναι δικό του θέμα.

Θεωρείτε λοιπόν ότι η εμπορική επιτυχία μιας ταινίας είναι η καλύτερη απάντηση σε μια αρνητική κριτική;

Ευτυχώς οι κριτικές δεν επηρεάζουν τον κόσμο. Επίσης εμένα ο Δανίκας με έχει στείλει να δω ταινίες Σάββατο βράδυ που είναι χαρακίρι. Έχω πάει στην αίθουσα που είναι τέσσερα άτομα και έχω πάει γιατί ο Δανίκας έχει δώσει 10. Πλέον σκέφτομαι το αντίθετο: Μήπως επειδή του έδωσε 10 ο Δανίκας, να μην πάω; Εντάξει κάποιος τους πληρώνει για να γράφουν τη γνώμη τους. Αυτή είναι η γοητεία της Δημοκρατίας! Δεν έχουν όλοι την ίδια γνώμη. Είναι τεράστια πολυτέλεια και σε καμία περίπτωση δε θα έπρεπε να τη χάσουμε. Για σκέψου να ήμασταν σε μια κοινωνία που όλοι συμφωνούν ότι αυτό είναι το καλό… θα έκανα κάτι κακό μόνο και μόνο για να αντιδράσω! (γέλια). Μακάρι λοιπόν το ελληνικό σινεμά να είναι και εμπορικό σαν τον Παπακαλιάτη με 550.000 εισιτήρια, και καλλιτεχνικό σαν του Λυγίζου. Μακάρι να υπάρχει ψαλίδα. Το δράμα ήταν όταν όλες οι ελληνικές ταινίες ήταν όλες ίδιες, που έλεγαν μια λέξη ανα 25 λεπτά! «Ναι……… θα το δώ……» (γέλια).

Το κινηματογραφικό σας μέλλον πώς προμηνύεται; Έχετε κάποια σχέδια;

Είναι που έχω και 15 προτάσεις και δεν ξέρω ποια να διαλέξω! (γέλια) Εννοείται ότι υπάρχουν σχέδια, αλλά δε θέλω να μιλάω γι’ αυτά πριν βγει μια ταινία. Πάντα όμως όσες ιδέες δεν χωρούσαν σε μια ταινία, τις επεξεργάζομαι για το επόμενο project.

Σας ευχαριστώ πολύ!

Κι εγώ σας ευχαριστώ!

 

** Η καινούρια ταινία της Όλγας Μαλέα «Μαντζουράνα» βγαίνει την Πέμπτη (11/4) στις κινηματογραφικές αίθουσες

Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ