Όταν οι Βρετανοί κάνουν σινεμά…

Αν και το σινεμά γεννήθηκε στη Γαλλία και αναπτύχθηκε, διαδόθηκε και εξελίχθηκε (όχι μόνο τεχνικά) στις Η.Π.Α. υπάρχει μια χώρα που έχει συμβάλει τόσο πολύ στη διάδοση του που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως δεύτερη γενέτειρα του.

Αν και το σινεμά γεννήθηκε στη Γαλλία και αναπτύχθηκε, διαδόθηκε και εξελίχθηκε (όχι μόνο τεχνικά) στις Η.Π.Α. υπάρχει μια χώρα που έχει συμβάλει τόσο πολύ στη διάδοση του που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως δεύτερη γενέτειρα του.

Κι αυτή δεν είναι άλλη από την Αγγλία. Μια χώρα με πλούσια λογοτεχνική και θεατρική παράδοση και σημαντικούς συγγραφείς που έδωσαν τα φώτα και τα δημιουργήματα τους στον υπόλοιπο κόσμο με εξαιρετική αποδοχή.

Από τη εποχή του Shakespeare του συγγραφέα που έμελλε να γίνει ο πιο αναγνωρίσιμος θεατρικός στον κόσμο, τον Arthur Conan Doyle (Sherlock Holmes), τον Oscar Wilde (The Importance of Being Earnest), τον Charles Dickens (Great Expectations), την Agatha Christie (Witness for the Prosecution) και την Jane Austen (Pride & Prejudice), μέχρι και πιο πρόσφατα με τους Ian Fleming (James Bond), Ian McEwan (Atonement) ή ακόμα και τον Nick Hornby (High Fidelity), οι βρετανικές ιστορίες αποτελούν ένα πρώτης τάξεως υλικό για θεατρικές και κινηματογραφικές παραγωγές.

THE HOBBIT: THE DESOLATION OF SMAUGΚαι φυσικά σε μια χώρα όπως η Αγγλία που έχει μεγάλη παράδοση στη φαντασία, στο λεγόμενο fantasy δηλαδή, οι μεγάλοι συγγραφείς έχουν την τιμητική τους. Λίγο οι ανάγκες του Hollywood για φαντασμαγορικό θέαμα, λίγο η ανάγκη του κινηματογραφικού κοινού για ταινία απόδρασης από την καθημερινότητα και όλα αυτά σε συνδυασμό με μία παιδικότητα που δραπετεύει από τα πιο τα πιο σκοτεινά όνειρα μας, έχουν κάνει τα αγγλικά μυθιστορήματα ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες ταινίες.

Μπορεί τα διηγήματα του C. S. Lewis να αντιμετωπίστηκαν με μια αφέλεια που παραπέμπει σε χριστιανική παραβολή, αλλά το αριστούργημα της Mary Shelley, Frankenstein, έχει γνωρίσει αλλεπάλληλες διασκευές με τις περισσότερες απ’ αυτές να δίνουν μια νέα οπτική στην εμμονή της επιστήμης, στην ανάγκη του ανθρώπου να γίνει θεός και να δημιουργήσει ζωή από κάτι νεκρό. Ακόμα και οι πιο πρόσφατοι συγγραφείς όπως ο Neil Gaiman χαίρουν ιδανικής κινηματογραφικής αντιμετώπισης από το Hollywood. Το Coraline έσπασε τα όρια του παιδιάστικου animation εισβάλλοντας στη άλλη διαστρεβλωμένη όψη της πραγματικότητας όπως την βλέπει ένα παιδί και το Stardust πρόσθεσε στη φαντασία την ελαφρότητα που της αρμόζει χωρίς να γίνεται γραφικό. Και φυσικά η πιο πρόσφατη βασίλισσα της εφηβικής λογοτεχνίας η J. K. Rowling είδε τα πνευματικά της τέκνα να απεικονίζονται μέσω αμερικάνικού studio με διαφορετικούς (τουλάχιστον στην αρχή) σκηνοθέτες, εφευρετικά εφέ, θαρραλέους στην ουσία τους χαρακτήρες, πολιτικές υπόνοιες και με απόλυτο σεβασμό στο πρωτότυπο υλικό. Κάπως έτσι το Harry Potter έγινε ένα από τα μεγαλύτερα franchise του νέου αιώνα χωρίς να αφήνει ούτε για μια στιγμή πίσω του τον λογοτεχνικό του πρόγονο.

THE HOBBIT: THE DESOLATION OF SMAUGΟ σημαντικότερος όμως λογοτέχνης είναι φυσικά ο J. R. R. Tolkien! Ο συγγραφέας (που ήταν και φίλος του C. S. Lewis) έθεσε τις βάσεις σ’ αυτό που σήμερα αποκαλούμε fantasy. Σε ένα ολόκληρο είδος που φυσικά δεν αποτελείται μόνο από βιβλία αλλά και ταινίες, επιτραπέζια, βιντεοπαιχνίδια και μια φιλοσοφία γενικότερα. Τα βιβλία του υπήρξαν οι σημαντικότερες, πιο επιτυχημένες και πιο εντυπωσιακές μεταφορές του είδους στο σινεμά. Εκτός όμως απ’ όλα αυτά ήταν και οι καλύτερες, όχι απλά επειδή μπόρεσαν να κάνουν ένα παραγκωνισμένο είδος να βγει στη επιφάνεια ούτε επειδή έκαναν ποπ την μυθολογία της Μέσης Γης. Επειδή με την τεχνική τους αρτιότητα σε συνδυασμό με την απαράμιλλη γοητεία μιας οικουμενικής ιστορίας κατάφεραν να σημαδέψουν μια ολόκληρη γενιά, να άρουν τις προκαταλήψεις γύρω από το κοινό του fantasy και στο τελευταίο τους μέρος να κερδίσουν 13 Oscar. Νούμερο σημαδιακό όχι μόνο για την ιστορία των βραβείων (είναι τα περισσότερα που έχουν δοθεί ποτέ) αλλά και για την επανόρθωση που έκανε η ακαδημία για την μη επαρκή βράβευση των δύο προηγούμενων ταινιών.

Όπως είπαμε όμως και πιο πριν πριν η Αγγλία δεν βγάζει μόνο fantasy και σίγουρα δεν βγάζει μόνο λογοτεχνία. Οι σημαντικότεροι πιο επιδραστικοί σκηνοθέτες και ηθοποιοί γεννήθηκαν στη Μεγάλη Βρετανία και είτε διέπρεψαν εκεί είτε μετακόμισαν στις Η.Π.Α. για μεγαλύτερη αναγνώριση και πλουσιότερο budget.

12 Years a SlaveΑπό τους αξεπέραστους και κατά τη γνώμη μου πιο σημαντικούς σκηνοθέτες όλων των εποχών Alfred Hitchcock (Vertigo) και Charlie Chaplin μέχρι τους πιο πρόσφατους θεατρικούς Mike Leigh, Sam Mendes, Kenneth Branagh και Joe Wright (Anna Karenina) και τους πιο (κινηματογραφικά) σύγχρονους Christopher Nolan, Danny Boyle, Ken Loach και Paul Greengrass, η Αγγλία έχει προσφέρει στο σινεμά τα φώτα, τις κάμερες και τις ματιές τους για να δώσει στο Hollywood το καλλιτεχνικό άλλοθι που με τόσο κόπο αποζητά.

Οι ταινίες τους είτε πρόκειται και για ανθρωποκεντρικά δράματα όπως το Το Μυστικό της Vera Drake και το American Beauty είτε για σπιντάτες περιπέτειες όπως η τριλογία του Bourne και το Inception, με επίκεντρο το αριστοτεχνικό πάντα σενάριο τους, κερδίζουν όχι μόνο θεατές αλλά και βραβεία και αναγνώριση, γεμίζουν τις λίστες των ταινιών της χρονιάς και γίνονται σημεία αναφοράς και επιρροής για τους νέους δημιουργούς.

Ο πιο πρόσφατος απ’ αυτούς ο Steve McQueen που κατάφερε να εκπλήξει με το Hunger και να σοκάρει με το Shame μετακόμισε στο Hollywood πήρε το budget που χρειαζόταν και ένα εξαιρετικό επιτελείο ηθοποιών (Chiwetel Ejiofor, Michael Fassbender, Paul Giamatti, Paul Dano, Sarah Paulson, Brad Pitt) και μίλησε αμερικάνικά. Για τη δουλεία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, και την αξιοπρέπεια. Και έγινε από σκηνοθέτης ανεξάρτητων ταινιών, το όνομα που θα θυμόμαστε όταν έρθει η βραδιά της απονομής των Oscar αλλά και ο σκηνοθέτης που καταφέρνει και μιλήσει με λόγο ευθύ και ταυτόχρονα μεθοδικό για μια εποχή που ακόμα και σήμερα μετά από 150 χρόνια έχει αφήσει το στίγμα της.

12 Years a SlaveΑυτή την εβδομάδα θα δούμε στις κινηματογράφους δύο πολύ σημαντικές ταινίες. Το δεύτερο μέρους του βιβλίου του J. R. R. Tolkien, το The Hobbit: The Desolation of Smaug που κάνει το πρώτο να φαίνεται βαρετό και παιδικό και το πιο πρόσφατο σκηνοθετικό παιδί του Steve McQueen, το 12 Years a Slave. Εμποτισμένα και τα δύο με βρετανικό ήθος είτε σεναριακά είτε σκηνοθετικά, οι ταινίες αυτές είναι η πιο τρανταχτή απόδειξη της σημασίας που έχει η αγγλική κουλτούρα για το σινεμά. Ειδικά τώρα που οι Αμερικάνοι ψάχνουν διακαώς το νέο αστέρι τους που μπορεί να μιλάει αγγλικά αλλά δεν βλέπει μόνο reality τηλεόραση.

Διαβάστε όλα τα προηγούμενα Deforming Lens

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ