Το σινεμά της απόδρασης

...

Γράφει ο Δημήτρης Ασπρολούπος

Το cinema για πολλούς από εμάς σημαίνει και απόδραση. Απόδραση από την πραγματικότητα, από την πεζότητα του ρεαλισμού που βιώνουμε καθημερινά και παραδοχή έστω για λίγες ώρες ενός κόσμου με ασαφή όρια και φανταστικές συνθήκες.

Οι πραγματιστές αυτού του κόσμου θα διαφωνήσουν εντελώς. Θα μας πουν ότι το σινεμά όπως και κάθε τέχνη είναι παράθυρο στο κόσμο και στην αλήθεια που κρύβει. Πολλοί κριτικοί επίσης συντάσσονται μ’ αυτή την άποψη. Γι’ αυτούς μια ταινία φαντασίας και ιδιαίτερα μια που εξελίσσεται σε ένα εξ’ ολοκλήρου φανταστικό βασίλειο είναι ταινία για παιδιά ή ταινία για θεατές με παιδικό μυαλό. Μέχρι πριν 10 χρόνια ακόμα, η ακαδημία κινηματογράφου αρνιόταν να βραβεύσει ταινία αυτής της θεματολογίας.

Η αλήθεια είναι ότι το σινεμά λόγω του μέσου και της εικόνας, μπορεί να μας δείξει πολύ επιτυχημένα την πραγματικότητα. Μέσω όμως του ίδιου μέσου και των τεχνικών οι οποίες έχουν αναπτυχθεί γύρω απ’ αυτό όπως μοντάζ, μιζαζ και πάνω απ’ όλα τα ειδικά εφέ, έχει απεριόριστες δυνατότητες που δεν τους αξίζει να φυλακίζονται στα στενά όρια του κόσμου που έχουμε γύρω μας.

Από τις πρώτες μέρες του κινηματογράφου ο  Georges Méliès ώθησε τα όρια του και πρόβαλε στη μεγάλη οθόνη σε ταινίες, που οι περισσότερες καταστράφηκαν, κόσμους φανταστικούς, από την υποτιθέμενη επιφάνεια της σελήνης μέχρι τα κατά την φαντασία του βάθη της θάλασσας. Τριάντα χρόνια αργότερα ο Victor Fleming σκηνοθετεί τον πρώτο ολοκληρωμένο φανταστικό σύμπαν λίγο έξω από το Kansas με την Dorothy να περιφέρεται με μια ετερόκλητη παρέα και τα μαγικά της παπούτσια στον κόσμο Οζ. Η επιτυχία της ταινίας ήταν τεράστια, κέρδισε δυο Oscar αυτά της μουσικής και εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να είναι μια από τις καλύτερες ταινίες φαντασίας που γυρίστηκαν ποτέ.

Αυτή περίοδο το Hollywood πειραματιζόμενο με τη νεοσύστατη τότε τεχνολογία των εφέ, προσπάθησε να φτιάξει ανάλογους μυθικούς κόσμους χωρίς όμως την ίδια επιτυχία. Είτε βασιζόταν σε πρωτότυπα σενάρια ή στα γενναιόδωρα από άποψη θεματολογίας βιβλία του Ιουλίου Βερν. Με εξαίρεση ίσως το παιδικό και ταυτόχρονα ψυχεδελικό ταξίδι της Αλίκης στη Χώρα των θαυμάτων του Disney που όμως ήταν animation.

Το επόμενο μεγάλο μπαμ στην ιστορία των κινηματογραφικών φανταστικών κόσμων έγινε από το George Lucas με το γνωστό σε όλους και πιο επιτυχημένο franchise όλων τον εποχών, το Star Wars. Τα λόγια είναι περιττά εδώ καθώς οι περισσότεροι από εμάς έχουμε δει τις τρεις (ή τις έξι) πιο ολοκληρωμένες ταινίες του σινεμά του φανταστικού και έχουμε τουλάχιστον μια φορά στη ζωή μας κάνει μια αναφορά στο The force.

Η συνέχεια είναι λίγο πολύ γνωστή στους περισσότερους από εμάς καθώς ο πιο ένθερμος υποστηρικτής των ταινιών φαντασίας, το Hollywood έχει στραφεί στην ανάπτυξη και προώθηση τέτοιων τίτλων στην μεγάλη οθόνη είτε αυτοί αφορούν τη γεμάτη νάνους και ζωτικά μέση γη, ή τον φανταστικό κόσμο του Hogwarts, τον οικολογικό κόσμο του Avatar ή ακόμα και τον θρησκευτικά παραβολικό κόσμο της Νάρνια.

Η εισπρακτική επιτυχία των ταινιών αυτών είναι δεδομένη αφού μετά από τόσα χρόνια κινηματογράφου το κοινό τον αποζητά και ως τρόπο διαφυγής από την πραγματικότητα, τις δυσκολίες και την ρουτίνα της πεζής του καθημερινότητας. Το καλλιτεχνικό στοίχημα όμως που αυτές η ταινίες φιλοδοξούν να κερδίσουν δεν είναι το box office αφού αυτό είναι σχεδόν πάντα δεδομένο. Το ζητούμενο εδώ είναι κατά πόσο ο κόσμος αυτός θα είναι ολοκληρωμένος, με άρτια σκηνικά και ονειρικά κινηματογραφικά εφέ, έτσι ώστε να μεταφέρουν το θεατή για τουλάχιστον δύο ώρες σε μια κρυφή, πολλές φορές παιδική, φαντασίωση ενός περιβάλλοντος που δεν έχει λογαριασμούς, έξοδα, άγχος και εφορία. Να βυθιστούν δηλαδή οι θεατές σε μια μη ρεαλιστική, με την κυριολεκτική έννοια του όρου, πραγματικότητα όπου το καλό και το κακό είναι πιο διακριτά, οι χαρακτήρες ανώτεροι σε ήθος και αντίληψη, και το περιβάλλον βγαλμένο από τα όνειρα ή ακόμα και τους σκοτεινούς εφιάλτες τους.

Αυτό προσφέρει και ο Sam Raimi στην την τελευταία του ταινία Oz the Great and Powerful με πρωταγωνιστές τους James Franco, Michelle Williams και Rachel Weisz που θα προβάλλεται και σε 3D. Με προϋπηρεσία στα b-movies (όπως ο επιτυχημένος συνάδελφος του Peter Jackson) και στις ταινίες κόμικ μας παραδίδει ένα κόσμο πριν από το κόσμο του μάγου του Oz που δείχνει εκπληκτικός, ολοκληρωμένος τόσο φανταστικός που θα παρακαλάμε για sequel. Κι ας μας σνομπάρουν οι ρεαλιστές…

Διαβάστε εδώ όλα τα προηγούμενα Deforming Lens

To Oz the Great and Powerful βγαίνει στους κινηματογράφους από 7 Μαρτίου 2013

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ