Shame (2011)

...






 

Γράφει ο Παύλος Σηφάκης

Σκηνοθεσία: Steve McQueen
Σενάριο: Abi Morgan, Steve McQueen
Πρωταγωνιστούν:Michael Fassbender, Carey Mulligan, James Badge Dale

Διάρκεια: 101’
Χώρα: Ηνωμένο Βασίλειο

 

Το Shame είναι μία ταινία για τον εθισμό. Μπορεί να είναι ένας εθισμός που δεν τον βλεπουμε συχνά στη μεγάλη οθόνη, αλλά παραμένει εθισμός. Η ταινία κρατάει το σέξι στοιχείο της, κυρίως στα όλο υποσχέσεις μάτια του πρωταγωνιστή της, αλλά όσο ο χρόνος περνάει και η πλοκή προχωράει, βλέπεις τη διαστροφή του εθισμού. Στην τελευταία ερωτική σκηνή που βλέπουμε το Φασμπέντερ, το πρόσωπό του συσπάται με τέτοια μανία και είναι τόσο χλωμό και ρουφηγμένο και το βλέμμα του έχει τόση απελπισία που θα μπορούσε κάλλιστα να περάσει και για ναρκομανής.

Ο Βρετανός Στίβ Μακουίν, στρατολογεί τον Γερμανο-Ιρλανδό Μάικλ Φασμπέντερ για δεύτερη φορά μετά το Hunger του 2008 και το αποτέλεσμα είναι και πάλι μια ταινία που ξεχωρίζει. Ο Μπράντον είναι ένας νεο-υορκέζος εργένης γιάπης, πετυχημένος στη δουλειά του, ο οποίος δυστυχώς βασανίζεται από τον ισχυρό εθισμό του στο σεξ. Είτε βρίσκεται στη δουλειά του και φορτώνει τον υπολογιστή με πορνογραφικό υλικό, είτε καλεί πόρνες πολυτελείας στο σπίτι, είτε βγαίνει σε κλαμπ (στρέιτ και γκέι), όλος του ο κόσμος φαίνεται να περιστρέφεται γύρω από το σεξ- και δυστυχώς γι’ αυτόν όχι με την καλή έννοια.

Η ιστορία για τον Μπράντον ξεκινάει όταν έρχεται να μείνει μαζί του η αδερφή του Σίσυ (Κάρει Μάλιγκαν). Η Σίσυ είναι το αντίθετο από τον Μπράντον. Ενώ αυτός έχει κόψει κάθε ουσιαστική ανθρώπινη επαφή και τις έχει αντικαταστήσει όλες με συνεχόμενο, κενό σεξ, η Σίσυ (η οποία σημειωτέον δε μένει στη Νέα Υόρκη) είναι «ζωντανή», παθιασμένη και αγκιστρώνεται σα στρείδι απ’ τους ανθρώπους, ακόμα κι αν μιλάμε για ένα ανούσιο one night stand.

Παρόλο που το Shame δεν είναι μια τυπική ταινία με τυπική και ξεκάθαρη πλοκή και παρόλο που ο χαρακτήρας του Φασμπέντερ έχει σαφές πρόβλημα αλλά δε φαίνεται να έχει κάποιο ιδιαίτερο στόχο, το έργο σε κρατάει. Κάτι η αφοπλιστική ερμηνεία του Φασμπέντερ, κάτι η μινιμαλιστική σκηνοθεσία του Μακούιν με τα στατικά ή αργά κινούμενα μονοπλάνα και την εξαιρετική κινηματογράφηση μίας ψυχρής, γυάλινης, corporate Νέας Υόρκης, η ταινία καταφέρνει να περνάει τα θέματά της ακόμα κι αν δε στηρίζεται σε κλασικές δομές αφήγησης. Το σενάριο το συνυπογράφει μαζί με τον Στιβ Μακούιν, η Άμπι Μόργκαν (σεναριογράφος του Η Σιδηρά Κυρία) και αποτελεί περισσότερο εσωτερικό ψυχογράφημα ενός χαρακτήρα παρά ένα έργο με αιτιολογική πλοκή. Αυτό δε σημαίνει φυσικά πως δεν υπάρχει δομή. Όπως διάβασα εγώ την ταινία, πρόκειται για το «ταξίδι» του Μπράντον στη συνειδητοποίηση πως έχει σοβαρό πρόβλημα (Αυτό δεν είναι άλλωστε και το πρώτο θετικό βήμα για τον κάθε εθισμένο; Να παραδεχτεί τον εθισμό του). Ο Μπράντον θα πέσει πολύ χαμηλά μέχρι να φτάσει σε αυτό το σημείο και θα βάλει σε κίνδυνο ανθρώπους που αγαπάει αλλά η συνειδητοποίηση έρχεται όπως και να ‘χει…

Ένα πράγμα που δεν με έπεισε ιδιαίτερα στην ταινία ήταν η φοβερή επαγγελματική επιτυχία του Μπράντον. Ένας άνθρωπος με τέτοιο εθισμό, που βλέπει τσόντες την ώρα της δουλειάς και σηκώνεται κάθε τρεις και λίγο να πάει στην τουαλέτα να αυνανιστεί, μου φαίνεται περίεργο να είναι τόσο καλός και συνεπής στη δουλειά του. Επίσης, ένας χαρακτήρας κλειδί για την ταινία, η μοναδική γυναίκα για την οποία ο Μπράντον αναπτύσσει κάποια συναισθήματα πέραν των σεξουαλικών, δεν αναπτύσσεται επαρκώς και εξαφανίζεται από την ταινία, ενώ θα μπορούσε να παίζει μεγαλύτερο ρόλο στην πορεία του Μπράντον προς την αυτογνωσία.

Η κυρίαρχη σχέση όμως είναι αυτή του Μπράντον με τη Σισυ και είναι μια εξαιρετικά δυνατή και δυσλειτουργική σχέση καθώς είναι τόσο διαφορετικοί ως χαρακτήρες αλλά ταυτόχρονα αγαπιούνται τόσο πολύ. Το γεγονός δε, ότι φαίνεται να «συναντίουνται» τόσο συχνά γυμνοί μέσα στο διαμέρισμα, προσθέτει ένα πολύ ενδιαφέρον, ερωτικά «ανάρμοστο» subtext στη σχέση τους. Οι Φασμπέντερ και Μάλιγκαν είναι εξαιρετικοί σοτυς ρόλους τους (ακόμα κι αν εμφανισιακά δεν πείθουν ιδιαίτερα γι’ αδέρφια) και ειδικά ο πρώτος παραδίδει ένα χαρακτήρα εξαιρετικά ευάλωτο και μόνο κάτω από το γοητευτικό προσωπείο. Η δε Μάλιγκαν είναι άγρια, παθιασμένη και ατίθαση, και αυτός ο ρόλος είναι μια ευχάριστη απομάκρυνση από πιο γλυκούς ρόλους στους οποίους την έχουμε συνηθίσει.

Η ταινία όμως ανήκει εξίσου στον Στιβ Μακούιν και στη μελαγχολική του κάμερα που κινηματογραφεί ήρεμα και νωχελικά μία ψυχρή μεγαλούπολη με κατοίκους που έχουν χάσει πλέον την ικανότητα να επικοινωνούν σε ουσιαστικό επίπεδο. Το τέλος της ταινίας τουλάχιστον, παραμένει ελπιδοφόρα ανοιχτό.


Μια δεύτερη γνώμη γράφει η Βαρβάρα Κοντoνή

Σε αυτή τη δεύτερη συνεργασία του βρετανού σκηνοθέτη Στίβ ΜακΚουίν και του Γερμανού Μάικλ Φασμπέντερ, γίνεται ξεκάθαρο οτι και οι δυο το έχουν περίσσιο…το ταλέντο ντε! (αν και ο Φασμπέντερ έχει κι άλλα πράγματα). Με φόντο μια άγρια και μουντή Νέα Υόρκη, ο ΜακΚουίν πλέκει τον σύγχρονο, αστικό μύθο της μοναξιάς με τον πρωταγωνιστή του εθισμένο στο σεξ, και αποξενωμένο από κάθε ουσιαστική ανθρώπινη ‘επαφή’. Το σεξ λειτουργεί όπως κάθε ναρκωτικό, γκρεμίζοντας τις άμυνες και πνίγοντας όποιον θέλει να πνιγεί, σε μια καθημερινότητα παλλόμενων σωμάτων και άκρατης λαγνείας. Ο ΜακΚουίν σκηνοθετεί αριστοτεχνικά με αυστηρά καρδαρίσματα και γωνίες λήψεις που τονίζουν την μυώδη δυναμική του ανθρώπινου σώματος. Ο Φασμπέντερ χάνεται στο ρόλο του και προσφέρει μια σπαρακτική και απόλυτα πραγματική ερμηνεία. Πιάνει πάτο και έρχεται αντιμέτωπος με τον προσωπικό του λαβύρινθο. Στο πλευρό του η Κάρει Μάλιγκαν στον ρόλο της συναισθηματικά ασταθούς αδελφής του, είναι εξίσου όμορφη. Ένα εύθραυστο πλάσμα που αποζητά τη συντροφιά. Στα συν και η υπέροχη μουσική. Το «Shame» είναι ένα προκλητικό, ακατέργαστο διαμάντι που σε συγκλονίζει και δε μασάει τα λόγια του. Μη το χάσεις.

 

 

[/tab]
[/tabs][/sixcol_five_last]

Δημήτρης Ασπρολούπος

Αγαπώ τον Χίτσκοκ, τον Φιντσερ, τον Χάνεκε, τον αγγλικό ρεαλισμό και το σκανδιναβικό σινεμά αλλά παράλληλα έχω και ένα soft spot για τον Γουές Αντερσον.
Σχόλιο

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

  • Μαρίνα Μαθιουδάκη
    9 Φεβρουαρίου 2012 at 9:59 πμ - Reply

    Και όλα αυτά μόνο σε μια αίθουσα!!! ΗΜΑΡΤΟΝ! πόσο δήθεν και πουριτανοί είναι πια!

  • ΣΧΕΤΙΚΑ