Σιωπή – Silence (2016)

Ο ήχος της απουσίας

Σκηνοθεσία: Martin Scorsese
Σενάριο: Jay Cocks & Martin Scorsese
Πρωταγωνιστούν: Andrew Garfield, Adam Driver, Liam Neeson
Διάρκεια: 159′
Χώρα: Η.Π.Α.
Διανομή: Spentzos Film

 ★★★☆☆ 

Ο Σκορσέζε ανήκει σε μια γενιά σκηνοθετών που μεγάλωσαν με έναν κινηματογράφο επικών διαστάσεων, τόσο σε αισθητικό επίπεδο όσο και σε πνευματικό. Μια επίσκεψη στην αίθουσα αποτελούσε μυσταγωγία, αποκάλυψη μιας διαφορετικής πραγματικότητας, απεικόνιση υψηλών ιδεών ώστε να γίνουν κατανοητές. Η μαγεία αυτή έχει κατά πολλούς χαθεί απ’ το σινεμά, με τον ίδιο να αποτελεί ίσως έναν από τους τελευταίους κινηματογραφιστές που μάχονται για έναν κινηματογράφο που υπερβαίνει τα όρια.

Πάλευε να γυρίσει το «Silence» για σχεδόν τριάντα χρόνια, αναδεικνύοντάς το ως το μεγαλύτερο στοίχημα της καριέρας του. Αναπόφευκτα, δύσκολα μένει κανείς απαθής απέναντι στο μεγαλείο των εικόνων του, θυμίζοντας ακριβώς εκείνο το εκκωφαντικά απόν σινεμά.

Ταυτόχρονα, καταπιάνεται με τη θεματική που κρύβεται πίσω από το σύνολο των ηρώων της φιλμογραφίας του: η πίστη ως συναίσθημα και καθημερινή πράξη. Το αίσθημα της ενοχής και ο αγώνας για εξιλέωση. Αυτή τη φορά το θείο βρίσκεται στο προσκήνιο ως το διακύβευμα των δύο πρωταγωνιστών (Andrew Garfield & Adam Driver) που φτάνουν στην Ιαπωνία του 17ου αιώνα αναζητώντας το θρησκευτικό μέντορά τους (Liam Neeson).

Σε μια χώρα που αντιστέκεται στην αποικιοποίηση και την επιβολή των δυτικών τύπων, ο χριστιανισμός διώκεται με ακραία βία και αποτρόπαια βασανιστήρια. Η δική τους θρησκεία ήταν αρκετή, δεν είχαν ποτέ ανάγκη ένα νέο θεό. Κι όμως, ο «θεός των ξένων» νοηματοδότησε τις ζωές των ανθρώπων που άνηκαν στις κατώτερες κοινωνικές τάξεις, καθώς ενώ δεν είχαν να προσμένουν σε τίποτα ξαφνικά απέκτησαν δικαίωμα στον «παράδεισο». Βέβαια, η μη πρόσβασή τους στη γνώση κατέστησε ακόμα ευκολότερο το προσηλυτισμό τους και την υιοθέτηση ενός χριστιανισμού χαμένου στη μετάφραση.

Ντόπιοι και ξένοι χριστιανοί αριθμούν εκατοντάδες χιλιάδες θύματα, με τους ιερείς κεντρικούς ήρωες να γίνονται σύντομα μάρτυρες αυτού του μίσους. Έτσι, έρχεται η δική τους σειρά να δοκιμαστεί η δύναμη της πίστης τους απέναντι στη δελεαστική απάρνησή της που θα τους γλιτώσει από βέβαιο οδυνηρό θάνατο. Ποια στιγμή είναι επιτρεπτό να λυγίσουν οι αυστηροί κανόνες της Εκκλησίας και πότε ένας χριστιανός απαρνείται ειλικρινά την πίστη του;

Ο Θεός παραμένει σιωπηλός και δε δίνει καμία απάντηση. Στη μοναξιά αυτή ο άνθρωπος επιχειρεί να βρει το δικό του δρόμο ανάμεσα στην αμφισβήτηση, το φόβο και τον πόνο. Εν τέλει, εκείνο που θα τον κρατήσει εντός του πιστό είναι πιθανώς μόνο η αγάπη.

Παρά την αδιαμφισβήτητη αρτιότητα του «Silence», τα τρωτά του σημεία δημιουργούν μία απόσταση με το θεατή. Προσωπικά, ως ένα βαθμό αυτό οφείλεται στην απουσία οποιοδήποτε είδους πίστης σε κάτι θεϊκό, σε συνδυασμό με τη σκέψη πως όλα διαδραματίζονται εντός ενός μεγαλύτερου σχεδίου για θρησκευτική επιβολή, που ξεπερνά φυσικά τους ήρωες της ταινίας. Από την άλλη, η διαρκής χρήση του voice-off και των διαλόγων στερούν σημαντική από τη δύναμη των εικόνων.

Οι ερμηνείες των ασιατών του cast Issei Ogata και Yôsuke Kubozuka (ως Ανακριτή και ως μετενσάρκωση του Ιούδα, αντίστοιχα), αλλά και του Neeson παρά το μικρό συγκριτικά ρόλο του, ξεπερνούν με διαφορά εκείνες των Driver και Garfield. Ο τελευταίος είναι προφανές πως δούλεψε στο μέγιστο βαθμό το ρόλο του, δίχως όμως να καταφέρνει να επικοινωνήσει τον πνευματικό και φυσικό μόχθο του χαρακτήρα που ερμηνεύει. Αντιθέτως, ο Driver αποδεικνύει εκ νέου την πολυσυλλεκτικότητα του ταλέντου του.

Ο Σκορσέζε επιχειρεί να απαντήσει τι είναι τελικά ο χριστιανισμός, που τόσο έχει καθορίσει εξάλλου και τον ίδιο. Το τέλος της ταινίας προσφέρει μια απάντηση που με τη σειρά της γεννά νέες συζητήσεις. Αν μη τι άλλο, ο σκηνοθέτης κατάφερε ένα στόχο του: να μετατρέψει ξανά την αίθουσα σε βίωμα.

Γιάννης Καντέα-Παπαδόπουλος

Δυσκολεύεται πολύ να γράψει το βιογραφικό του, κι ελπίζει τα κείμενά του να είναι καλύτερα από αυτό.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ

SAE Digital Film Making