Τα Σύννεφα του Σιλς Μαρία – Clouds of Sils Maria (2014)

Ένα δράμα με κύριο κι έντονο το στοιχείο του διαλόγου

 ★★★½☆ 

Σκηνοθεσία: Oliver Assayas
Σενάριο: Oliver Assayas
Πρωταγωνιστούν: Juliette Binoche, Kristen Stewart, Chloe-Grace Moretz
Διάρκεια: 123
Χώρα: Γαλλία, Βέλγιο, Γερμανία, ΗΠΑ, Ελβετία
Διανομή: Weird Wave

clouds-of-sils-maria-posterΈνα φθινοπωρινό πρωινό στο Sils Maria, στο κέντρο των Ελβετικών Άλπεων, όταν η θερμοκρασία και η υγρασία είναι κατάλληλες, οι αναβάτες και οι περιπλανόμενοι μπορεί να δουν το φαινόμενο του Maloja Snake – ένα μακρύ λεπτό ίχνος σύννεφου, το οποίο γλιστρά πάνω από τις ιταλικές λίμνες και ξεχύνεται κατά μήκος του ορεινού περάσματος που δημιουργείται, προαναγγέλοντας έτσι τις κακές χειμερινές καιρικές συνθήκες που αναμένεται να έρθουν. Αυτό έχει μεταφορική σημασία για την ιστορία μας, “Clouds of Sils Maria”. Διαλογισμοί περί τέχνης, θνησιμότητας και ερμηνευτικής ικανότητας είναι οι κύριες θεματικές που θα διερευνηθούν στο “Clouds of Sils Maria”, ένα δράμα με κύριο κι έντονο το στοιχείο του διαλόγου, διά χειρός του Γάλλου σκηνοθέτη Olivier Assayas.

Η ιστορία μας ξεκινάει μέσα σε ένα τρένο, όπου βρίσκεται μια 50χρονη Γαλλίδα σταρ με αξιοζήλευτη διεθνή καριέρα, η Maria Enders (Juliette Binoche), η οποία παίρνει πολύ σοβαρά την τέχνη της για να το παίζει ντίβα, αλλά ωστόσο δεν θα πει όχι σε μια φωτογράφηση φορέματος Chanel, ακόμα κι αν ο κόσμος καίγεται γύρω της. Κατευθύνεται σε μια θεματική βραδιά στην Ελβετία, προκειμένου να παραλάβει ένα βραβείο εκ μέρους του θεατρικού συγγραφέα ο οποίος της έδωσε το ρόλο από τον οποίο έγινε γνωστή όταν ήταν ακόμα πολύ νέα. Η Enders συνοδεύεται από τη νεαρή επιμελή προσωπική βοηθό της, τη Valentine (Kristen Stewart), της οποίας το ταλέντο να χειρίζεται ταυτόχρονα πολλαπλά κινητά/tablets εκ μέρους της Enders είναι απαράμιλλο, όπως και οι συνειδητοποιημένες απόψεις της. Λίγο πριν φτάσουν στον προορισμό τους οι πρωταγωνίστριές μας πληροφορούνται ότι ο θεατρικός συγγραφέας για τον οποίο έγινε λόγος νωρίτερα, απεβίωσε – κάτι το οποίο ταράσσει την Enders, η οποία βρίσκεται και εν μέσω ενός άσχημου διαζυγίου.

Η ιστορία έκτοτε ακολουθεί την παραπλανητική απλότητα ενός σεναρίου του Bergman, και βασίζεται αρκετά στην ικανότητα της εφραστικότητας του προσώπου των ηθοποιών. Η Enders καλείται να εκτελέσει μια νέα εκδοχή του θεατρικού έργου που τη σταθεροποίησε στο καλλιτεχνικό στερέωμα όταν ακόμα ήταν 18 χρονών, μια «ανάποδη» φιλοφρόνηση, αν σκεφτεί κανείς ότι αντί να παίξει αυτή τη φορά την ελκυστική νεαρή κοπέλα που είχε υποδυθεί τότε, τώρα καλείται να παίξει τη μίζερη και με τάσεις αυτοκτονίας αφεντικίνα αυτής. Η Maria,η οποία παρά την ηλικία της εξακολουθεί να έχει την καρδιά εικοσάχρονης, αμφιταλαντεύεται κατά τη διάρκεια προετοιμασίας της για το ρόλο, μιας και αυτή η επιλογή την έχει αναγκάσει εμμέσως να αποδεχτεί την θνησιμότητά της , όπως και το γεγονός ότι γερνάει. Γι’αυτό και της είναι πολύ χρήσιμη η Valentine, που τη βοηθάει όπως μπορεί, φτιάχνοντάς της καφέ και κάνοντας εξάσκηση μαζί της διαβάζοντας τους διαλόγους του θεατρικού, όπως και διαφωνόντας μαζί της σχετικά με ζητήματα τέχνης και ζωής , κρατώντας έτσι τη Maria σε εγρήγορση, θυμίζοντάς της – όπως και στο κοινό – το λεγόμενο χάσμα γενεών .

H Enders και η Valentine πορεύονται στη λεπτή γραμμή ανάμεσα στην πρέπουσα επαγγελματική απόσταση και την ερωτική περιέργεια (η οποία μπορεί και να εκληφθεί απλά ως λαχτάρα για να νιώσει η Maria πάλι νέα), αντικατοπτρίζοντας έτσι τους χαρακτήρες του θεατρικού που υπάρχει στην ταινία με διακριτικούς αλλά και με προφανείς τρόπους. Οι δύο γυναίκες έχουν φυσικό και αβίαστο χιούμορ, και γίνονται φίλες (ίσως και κάτι περισσότερο), κάτι που κάνει την εργασιακή τους σχέση όλο και πιο δύσκολη. Η μεγαλύτερη ευχαρίστηση που θα λάβει κανείς από το “Clouds of Sils Maria”, είναι η λεκτική, καθώς η Binoche και η Stewart οξύνουν αριστοτεχνικά τα λόγια τους και οι καλύτερες σκηνές της ταινίας δείχνουν τη Maria και τη βοηθό της να κάνουν πρόβες για το θεατρικό. Συχνά δεν είμαστε βέβαιοι ποια από τα λόγια που λένε ανήκουν στο κείμενο του θεατρικού και ποια είναι τα «πραγματικά» λόγια των χαρακτήρων. Οι διαφορές ανάμεσα στην γεμάτη αυτοπεποίθηση Valentine και την κάπως νευρωτική και αναποφάσιστη Maria ερμηνεύονται τόσο φυσικά που βγαίνει το συμπέρασμα ότι και οι δυο τους σίγουρα επένδυσαν πολύ σε αυτούς τους ρόλους, κάνοντάς μας να κρεμόμαστε από κάθε τους λέξη, και, επαγωγικά, γίνονται το επίκεντρο της ταινίας.

Η θεατρικότητα, επίσης, αντισταθμίζεται από το υπέροχο τοπίο και τα φαινόμενα από τα οποία η ταινία παίρνει τον τίτλο της, όπως τα «φιδίσια» σύννεφα που περνάνε μέσα από την κοιλάδα, οδηγούμενα από τον πρωινό άνεμο.

Η συγκατοίκηση Binoche – Stewart επί οθόνης, λειτουργεί τόσο καλά απλούστατα επειδή δεν ανταγωνίζεται η μία την άλλη ούτε στο ελάχιστο : Η Binoche δίνει στην Stewart το χώρο που της αναλογεί , χωρίς να προσπαθεί να κλέψει όλη της τη λάμψη, και η Stewart από την άλλη αποδέχεται με σεβασμό το πόσο μικρή είναι μπροστά στη Γαλλίδα ηθοποιό. Αυτή άλλωστε είναι μια ταινία και για την καταστολή, για την πειθαρχία που πρέπει να ασκήσουμε στις μικρότητες και στους εγωισμούς μας.

Η Stewart, στα 24 της χρόνια είναι αρκετά άνετη σε αυτό το βαθύτερο, πιο σύνθετο από τους προηγούμενούς της ρόλο, ενώ η Binoche στα 50 της, με ένα εντυπωσιακό βιογραφικό στην πλάτη της, στερεοποιεί τη φήμη της ως μια πρώτης τάξεως ηθοποιού, εντελώς άνετη να ερμηνεύει και στα Αγγλικά και στα Γαλλικά.

Όσον αφορά τα αρνητικά του “Clouds of Sils Maria”, η διαίρεσή του σε κεφάλαια, φάνηκε κάπως άσκοπη λογοτεχνικά και μεγάλο μέρος του επιλόγου είναι κάπως περιττό. Σε τελική ανάλυση, ο Assayas υπόσχεται ίσως λίγο περισσότερο από ό, τι εντέλει παραδίδει, καθώς η ταινία σκοντάφτει λίγο σε τμήματα του κλεισίματός της. Για παράδειγμα ο Assayas αφήνει τη σημασία κάποιων γεγονότων διφορούμενη, εκθέτοντας έτσι τον εαυτό του και η ερμηνεία της Moretz ως η άχαρη και ελαφρόμυαλη νέα ηθοποιός του θεατρικού διαταράσσει την ευαίσθητη ισορροπία την οποία ο σκηνοθέτης έχει κατασκευάσει.
Παρ’όλα αυτά όμως παραμένει μια ταινία τόσο ψυχολογικά πλούσια, που τα στοιχεία της δίνουν τόπο ώστε να φανούν οι καθολικές και παγκόσμιες ανησυχίες για το τι ακριβώς μας καθορίζει.

Μαρίνα Βερλέκη

Η Μαρίνα είναι ένας αποτυχημένος κλώνος stormtrooper, επομένως περιορίζεται στο να γράφει και να σχολιάζει συνεχώς. Αλλά κατά βάθος θα ήθελε να είναι το σκισμένο all-star του Mark Renton.
Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ