The Master (2012)

...






 

Γράφει η Bάσω Γκαγκά


Σκηνοθεσία: Paul Thomas Anderson
Σενάριο: Paul Thomas Anderson
Πρωταγωνιστούν: Philip Seymour Hoffman, Joaquin Phoenix, Amy Adams, Jesse Plemons
Διάρκεια: 144’
Χώρα: Η.Π.Α.

 

Η συγκεκριμένη ταινία βρίσκεται ανάμεσα στους πιο πολυαναμενόμενους τίτλους της χρονιάς. Την σκηνοθετεί ο άνθρωπος που δημιούργησε το “There Will Be Blood” και που έχει προταθεί για 5 Όσκαρ. Έχει πρωταγωνιστές 2 από τα μεγαλύτερα ονόματα του αμερικάνικου κινηματογράφου, ένας εκ των οποίων έχει τελευταία αποκτήσει ένα τρομερό ταλέντο να λάμπει διά της απουσίας του και να προκαλεί μεγάλο ντόρο διά της παρουσίας του. Το αποτέλεσμα; Το ταλέντο όλων των παραπάνω να μην αμφισβητείται ούτε δευτερόλεπτο, αλλά η ουσία της ταινίας να δέχεται μεγάλο πλήγμα, γιατί έρχεται κυριολεκτικά σε δεύτερη μοίρα.

Στον απόηχο του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, σε μια εποχή που επισημαίνεται η ανάγκη του ανθρώπου να απωθήσει από τη μνήμη του τις πρόσφατες κτηνωδίες, γνωρίζουμε τον Φρέντι (Joaquin Phoenix) έναν αρκετά αλλόκοτο άνθρωπο, ένα αγρίμι, έρμαιο των παθών του και εχθρό του ίδιου του του εαυτού. Και ενώ καμιά δουλειά δε φαίνεται ικανή να τον απορροφήσει και να δώσει νόημα στη μιζέρια του, μια από τις πολλές τυχοδιωκτικές αποφάσεις μεταξύ νηφαλιότητας και αλκοόλ, τον οδηγούν στην πόρτα του Master (Philip Seymour Hoffman), ενός ανθρώπου που τον αιχμαλωτίζει με την πρώτη του λέξη και του προσφέρει συνειδησιακό καταφύγιο, με κρυφό αντάλλαγμα την εκμετάλλευση της προβληματικής του φύσης, ως πειραματόζωο. Ο χαρισματικός ρήτορας Λάνκαστερ Ντοντ, μυεί τον Φρέντι στο προσωπικό του δημιούργημα, την ιδεολογία του “The Cause”, μια πρωτοεμφανιζόμενη οργάνωση με αρκετούς οπαδούς, αλλά και πολυάριθμους εχθρούς.

Μετά αρκετών μηνών σφυροκόπημα και τις πρώτες διθυραμβικές κριτικές από τα φεστιβάλ της Βενετίας, του Τορόντο και της Σάντα Μόνικα, περιμέναμε είναι η αλήθεια πώς και πώς τον Paul Thomas Anderson να μας συναρπάσει ξανά, μετά από απουσία 5 ολόκληρων χρόνων. Θα πρέπει να διαχωρίσουμε σε αυτό το σημείο πού τα κατάφερε και πού όχι.

Να ξεκινήσουμε από το καστ; Εκεί έχει πραγματικά θριαμβεύσει. Καλά, τα αποτελέσματα της συνεργασίας του με τον Hoffman τα γνωρίζαμε, καθώς είναι η τρίτη φορά που δουλεύουν μαζί, αλλά η έμπνευσή του να δώσει το ρόλο του Φρέντι Κουέλ στον Phoenix έφερε την απογείωση. Ο ιδιόρρυθμος ηθοποιός βάζει τη δική του προσωπική σφραγίδα στη μεταμόρφωση του χαρακτήρα του από το χαρτί στην πραγματικότητα. Ώμοι κυρτοί, αβέβαιο περπάτημα, βλέμμα ατίθασο αλλά ταυτόχρονα μελαγχολικό, μοιάζουν επιλογές που εμπεριέχουν ρίσκο, έχοντας όμως πλήρη επίγνωση ότι χωρίς αυτό, κανείς δεν πετυχαίνει να κάνει το βήμα παραπάνω. Αν λάβουμε υπ’ όψη τη γενική απαξίωση του Phoenix προς ό,τι και να είναι αυτό που λέγεται Όσκαρ και δημόσια εικόνα, δε φαίνεται να του ήταν και πολύ δύσκολο να ρισκάρει και φυσικά να του βγει στο 100%. Θα ήμασταν άδικοι να χαρακτηρίζαμε την ερμηνεία του το λιγότερο συγκλονιστική, μένοντας να απολαύσουμε τις αντιδράσεις του, στο πολύ πιθανό πλέον σενάριο της βράβευσής του.

Δε θα ‘θελα όμως να αδικήσω σε καμία περίπτωση τον Philip Seymour Hoffman, σε ένα ρόλο πολυδιάστατο αλλά ταυτόχρονα αδικημένο ως προς τις ευκαιρίες ανάδειξης. Ο Hoffman καταφέρνει να εκμεταλλευτεί στο έπακρο όλες τις δυνατότητες που του δίνονται να φωτίσει κάποιο από το κρυφά σημεία του χαρακτήρα του. Ζωγραφίζει έτσι ένα alter ego του άστατου, ασυμβίβαστου μαθητή του, ξεφεύγοντας σε αρκετά σημεία από το πρότυπο μοντέλο αυτοπεποίθησης και αγωνιστικότητας που έχει σα βιτρίνα και αφήνοντας στοιχεία του χαρακτήρα του ανεξέλεγκτα, να αναδυθούν και να κλονίσουν την εικόνα του. Δίπλα του, η επίσης εξαιρετική στο ρόλο της συζύγου, Amy Adams, αποτελεί την πιο κυνική και απόλυτη μορφή της οργάνωσης και ουσιαστική διαχειρίστρια της εξουσίας, με έργο αθόρυβο, πίσω από τον ίσκιο του ισχυρού της άντρα.

Είναι γνωστό ότι το προφίλ του “Master” έχει ως εμπνευστή του το πρόσωπο του ιδρυτή της Σαϊεντολογίας L. Ron Hubbard. Όποτε όμως προσπαθήσαμε μέσω της ταινίας να εμπλακούμε με οποιονδήποτε τρόπο στο “The Cause” και στο νόημά του, δεν τα καταφέραμε. Η προσέγγιση του Anderson είναι καθαρά ανθρωποκεντρική και επιλέγει μάλιστα να ακολουθήσει ως βασικό του ήρωα το μαθητή και όχι το δάσκαλο. Όσον αφορά αυτή καθ’ εαυτή την οργάνωση και τον ιδρυτή της, δεν καταφέρνουμε σε κανένα σημείο να αποκτήσουμε ολοκληρωμένη εικόνα.

Όσο λοιπόν αυτή η σχέση χτίζεται στο πρώτο μισό της ταινίας, περιμένεις σε κάποιο σημείο να έρθει και η κορύφωση, η εξέλιξη, η φυσική κατάληξη. Δυστυχώς στο δεύτερο μισό η υπόθεση “κρεμάει” απελπιστικά, με τους δύο άντρες να δίνουν καθένας τη δική του παράσταση, χωρίς όμως κανένα αντίκρισμα. Ο Φρέντι είναι μια κατατρεγμένη ψυχή που ψάχνει απεγνωσμένα να δώσει νόημα στη ζωή του. Αυτό το καταλαβαίνουμε. Όπως καταλαβαίνουμε και την επίδραση που έχει σ’ αυτόν η πληθωρική προσωπικότητα του δασκάλου του. Η εκκεντρική ματιά όμως του σκηνοθέτη που εξερευνά τα εσώψυχα του προβληματικού του ήρωα, δε φαίνεται να κατορθώνει να κουμπώσει στο δημιούργημά του το φόντο των δοκιμασιών μια νεοφώτιστης, φανατισμένης οργάνωσης.

Μία από τις σημαντικές ιδιαιτερότητες αυτής της ταινίας είναι η χρήση φιλμ 70mm, σε μια προσπάθεια του σκηνοθέτη να εναρμονίσει όσο γίνεται καλύτερα την ατμόσφαιρα με την εποχή του ’50 που διαδραματίζεται η ιστορία του, μέσω μιας τεχνικής που αποκτά σιγά σιγά μουσειακή αξία. Είναι μια εμπειρία, που θα αναδείκνυε την εξαιρετική λεπτοδουλειά του Anderson σε όλα τα επίπεδα, που δυστυχώς στην Ελλάδα δεν μπορούμε να έχουμε.

Όλη η ασάφεια που υπάρχει γύρω απ’ τη νέα οργάνωση και το σκοπό της, μπορούμε να πούμε ότι αντισταθμίζεται πλήρως από τις ερμηνείες των πρωταγωνιστών. Και ενώ από τη μία αντιλαμβάνεσαι τη θέση του ενός, από την άλλη δεν μπορείς να ερμηνεύσεις την αντίδραση του άλλου. Γιατί ακριβώς ο δημιουργός της επιλέγει να αφήσει τα ερωτηματικά του να αιωρούνται. Και όταν περιμένεις να παρακολουθήσεις ένα masterpiece τα ερωτηματικά αυτά ενοχλούν. Αδιαμφισβήτητα μιλάμε για ένα από τα καλύτερα δίδυμα τόσο του Anderson όσο και της χρονιάς, σε ένα αποτέλεσμα όμως αρκετά κάτω των προσδοκιών, συνοδευόμενο από μια αδικαιολόγητα μεγάλη διάρκεια. Ίσως αξίζει για την εμπειρία.

 

 

 

Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ