Ζούσε Τη Ζωή Της – Vivre Sa Vie: Film en Douze Tableaux (1962)

...

type=»image/png»>type=»image/png»>type=»image/png»>type=»image/png»>type=»image/png»>

 

Γράφει ο Πέτρος Θεοδωρίδης


Σκηνοθεσία: Jean-Luc Godard
Σενάριο: Jean-Luc Godard, βασισμένο στο βιβλίο της Marcel Sacotte
Πρωταγωνιστούν: Anna Karina, Sady Rebbot, André S. Labarthe
Διάρκεια: 80’
Χώρα: Γαλλία
Διανομή: New Star

 

Σε όποιον σινεφίλ και αν αναφέρεις το όνομα του Γκοντάρ, θα σου απαντήσει μιλώντας για το Nouvelle Vague, το περίφημο γαλλικό Νέο Κύμα, που έφερε τα πάνω κάτι στην πουριτανική κινηματογραφική ζωή της εποχής. Φυσικά, μια τόσο μεγάλη συνεισφορά, συχνά έρχεται και καλύπτει πολλά προβλήματα που ενδεχομένως εμφανίζονται σε προηγούμενες ή ύστερες δουλειές του σκηνοθέτη, ανάγοντάς τον σε ένα είδος αυθεντίας υπεράνω κάθε κριτικής και υποψίας. Για αυτό και ο Γκυ Ντεμπώρ, φρίττει με την κριτική του Σατέλ για το «Με Κομμένη την Ανάσα» στο Socialisme ou Barbarie, καθώς ο Γκοντάρ αντιμετωπίζεται περισσότερο ως ένα «φυσικό φαινόμενο, ένα αντικείμενο προς φύλαξη». Και αυτή η στάση του Ντεμπώρ απέναντι στο Σατέλ, δεν είναι καθόλου παράλογη αν αναλογιστούμε τις ταραγμένες εποχές μιας Γαλλίας που επώαζε το Μάη του 1968 που θα συγκλόνιζε τον κόσμο μερικά χρόνια αργότερα.

Στο «Vivre sa Vie» που σκηνοθέτησε το 1961, ο Γκοντάρ είναι ένοχος για τον ίδιο λόγο που κρίθηκε ένοχος και στο «Με Κομμένη την Ανάσα», μιας και αποφεύγει κάθε κριτική στο «πολιτιστικό ντελίριο» της εποχής και δε «θέτει τους ήρωες ενώπιον της ζωής τους». Παρόλα αυτά, το μήνυμα της ταινίας του μοιάζει ιδιαίτερα επίκαιρο για τους ανθρώπους αυτής της εποχής. Μιας εποχής, που το κυνήγι του ονείρου μοιάζει όλο και πιο δυσπρόσιτο. Ο έλεγχος της ζωής και η ελευθερία μοιάζουν όλο και περισσότερο στόχοι παρά δεδομένα. Σε πλήρη αναλογία με τη Νάνα, την πρωταγωνίστρια που «Ζούσε τη Ζωή της» όπως μας ενημερώνει ο ελληνικός τίτλος.

Δε τη ζούσε ακριβώς όμως. Ένα όνειρο είχε η γυναίκα και είπε να το κυνηγήσει. Εγκατέλειψε έτσι την πατριαρχική κουβέρτα που μοιραζόταν με τον άντρα της, άφησε παιδιά, γατιά, σκυλιά και τράβηξε το δρόμο της. Στα 12 θραύσματα της ζωής και άρα στις 12 ενότητες που χωρίζεται η ταινία, καταλήξει να εργάζεται σε ένα δισκοπωλείο, άστεγη και έπειτα πόρνη. Στο τελευταίο αυτό κομμάτι της καριέρας της, γνωρίζει και τον προαγωγό Ραούλ και τα πράγματα παίρνουν απρόσμενη τροπή. Θα ξαναφτιάξει τη ζωή της; Θα ζήσει; Θα πεθάνει; Πρέπει να ζήσει; Πρέπει να πεθάνει;

Η αισθητική του Γκοντάρ, οι σκηνοθετικές του καινοτομίες και η αρτιότητα της δουλειάς του είναι αναμφίβολα. Άφησε εποχή ο άνθρωπος, και σε αυτό συνέβαλε και αυτή του η ταινία. Όπως και να’ χει όμως, η ματιά στη ζωή του είναι συντηρητική και ως ένα βαθμό ηθικοπλαστική. Οι ήρωες παραμένουν έρμαια της ζωής τους, χωρίς να αντιμετωπίζουν ή να διαχειρίζονται τα γεγονότα που την καθαρίζουν. Ο καπιταλισμός, παρουσιάζεται σαν μεγάλος εκπορνευτής. Άρα, δημιουργείται ένα σύμπαν θυμάτων. Θυμάτων της καθημερινότητας, θυμάτων του συστήματος και όλα αυτά σε μια εποχή που η κοινωνία σιγοέβραζε. Έτσι, η πόρνη παρουσιάζεται ως κατάντια – ο ίδιος ο Γκοντάρ είχε ένα θέμα με την πορνεία και τη χρήση της ως σύμβολο ηθικής κατάπτωσης – και η ζωή ένα κουβάρι στο οποίο ο καθένας μπορεί να καταλήξει θύμα κάποιας αδέσποτης σφαίρας.

Σήμερα, που οι κοινωνικές διεργασίες τείνουν περισσότερο στο εθνολαϊκίστικο κινηματιλίκι, το αδιέξοδο είναι ακόμη μεγαλύτερο. Τότε, έκανες μια επαναστατική παρτούζα και ξεχνιόσουν. Σήμερα, ακόμη και ένα Pride να κάνεις, έχεις τον Άνθιμο και τους επιγόνους του να σου κάνουν τη ζωή πατίνι μήπως και επιστρέψεις στην σάπια κανονικότητα. Άσε που στα ν+2 διαγράφεσαι από το πανεπιστήμιο και άρα που μυαλό να σχεδιάσεις μια όμορφη ζωή και να ονειρευτείς ελευθερίες. Αυτή είναι η πραγματική ευτέλεια και το πραγματικό αδιέξοδο. Άντε να οικοδομήσεις μια αξιοπρεπή ατομικότητα, στον κόσμο της αρπαχτής και των νοικοκυραίων. Εδώ μάλιστα, κάνε όση κριτική θέλεις στο σύστημα το κακό, τις ψυχιατρικές κλινικές και των φυλακών τα σίδερα.

Για να μην ξεφεύγουμε όμως, να τη δεις την ταινία. Είναι εμβληματική ενός ολόκληρου κινηματογραφικού στυλ και μιας ολόκληρης εποχής. Σε όλα αυτά όμως, μην ξεχάσουμε να προσθέσουμε την απίστευτη Άννα Καρίνα, πρωταγωνίστρια της ταινίας αλλά και της ζωής του Ζαν Λυκ Γκοντάρ εκείνη την περίοδο. Να’ ναι καλά ο σκηνοθέτης που την άφησε να αυτοσχεδιάσει, χωρίς να την πλακώσει με οδηγίες και άγρια βλέμματα.

 

 

 

Δεν υπάρχουν σχόλια

ΑΠΑΝΤΗΣΕ

*

*

ΣΧΕΤΙΚΑ